کتاب صوتی پرنده به پرنده: درس‌هایی چند درباره نوشتن و زندگی

کتاب صوتی پرنده به پرنده اثری پرفروش با موضوع نویسندگی‌ست که به قلم آن لاموت به رشته‌ی تحریر درآمده است. آنچه این کتاب را از آثاری با موضوع مشابه متمایز می‌کند، اشاراتِ فراوان لاموت به تجاربی‌ست که شخصاً در مسیر بدل شدن به یک نویسنده پشت سر گذاشته است.

درباره کتاب صوتی پرنده به پرنده:

هر ساله بی‌شمار کتاب با موضوع نویسندگی نوشته و منتشر می‌شود؛ آثاری غالباً بی‌ارزش، که وعده‌ی «نویسنده ساختن» از مخاطب را می‌دهند اما در عمل چیزی بر معلومات او نمی‌افزایند. در این میان اما آثاری استثنایی نیز پیدا می‌شود. از جمله کتاب پرنده به پرنده (Bird by Bird) که چاپ نخست آن به سال 1994 بازمی‌گردد، اما کماکان پرخواننده و پرطرفدار است.

این اثر که اکنون نسخه‌ی صوتی آن با خوانش فروغ حداد خدمتتان عرضه می‌شود، کتابی‌ست در باب نویسندگی. با این حال در هیچ کجای آن ادعایی مبنی بر اینکه در پی آموزش رموز و اسرار نگارش است، نمی‌توان یافت. آن لاموت در پی فریب شما نیست. او خوب می‌داند آنکه استعدادی در زمینه‌ی نوشتن ندارد، هرگز نویسنده نخواهد شد. بنابراین آموزش نویسندگی، از صفر تا صد، کاری محال است. با این حال هستند افراد بااستعدادی که در ابتدای مسیر نوشتن قرار دارند، و ممکن است تجارب پیشکسوتانِ عرصه‌ی نویسندگی تا حدودی به کارشان بیاید. لاموت این کتاب را دقیقاً برای همین دسته از افراد نوشته است.

او با مرورِ زندگی حرفه‌ای خود به عنوان یک نویسنده، از چالش‌ها و موانعی سخن گفته که غالباً در مسیر نویسندگان تازه‌کار پیش می‌آید. قصد او از شرح این چالش‌ها و موانع، اعتماد به نفس دادن به مخاطبینی بوده که ممکن است در برابر آنها سر تسلیم فرود آورند و قلم را زمین بگذراند. او به شما نشان می‌دهد دست‌وپنجه نرم کردن با وسوسه‌ی کمالگرایی، درجا زدن در پرداخت طرح داستانی، ناتوانی در ترغیب ناشرین به انتشار اثرتان و بسیاری از چالش‌های این‌چنینی دیگر، مسائلی طبیعی در امر نوشتن‌ محسوب می‌شوند، نه مصائبی غیرقابل حل.

از دیگر نکات برجسته‌ی کتاب آن لاموت، جز مواردی که برشمردیم، یکی هم سبکِ نگارش جذاب اوست که در عین گرم و سرزنده بودن، فاصله‌‌ای را که وجود آن لازمه‌ی اثرگذاری کتابی این‌چنینی بر مخاطب است، با خواننده یا شنونده‌ی خود حفظ می‌کند. در همین راستا، به طور کلی می‌توان چنین گفت که زبان و ساختار کتاب پرنده به پرنده، صرف نظر از محتوای اثر، خود پر از نکاتِ آموزنده برای علاقه‌مندان به نویسندگی‌ست.

نکوداشت‌های کتاب صوتی پرنده به پرنده:

- مفرح، مفید و محرک. (The New York Times Book Review)
- راهنمایی گرم و فوق‌العاده در باب نویسندگی. (Los Angeles Times)
- بیدارباشی برای آن‌ که به خود تکانی بدهیم و همین حالا، یعنی زمانی که هنوز جانی داریم، شروع به نوشتن کنیم. (seattle times)

کتاب صوتی پرنده به پرنده مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به نویسندگی مخاطبین اصلیِ اثر حاضرند.

با آن لاموت بیشتر آشنا شویم:

او نویسنده‌ی اهل آمریکا و متولد سال 1954 است. سوای کتاب پرنده به پرنده که موضوع نوشتار حاضر است، آثار دیگری نیز از آن لاموت (Anne Lamott) به انتشار رسیده که بیشترشان داستانی‌اند. از جمله رمان‌هایی با عناوینِ «خنده‌ی سخت»، «رزی» و «همه‌ی مردم جدید». گفتنی‌ست که لاموت تاکنون در سر‌تا‌سر ایالات متحده کلاس‌ها و کنفرانس‌های متعددی در باب نگارش برپا داشته است. او همچنین افتخاراتی از قبیل جایزه‌ی گوگنهایم را نیز در کارنامه دارد.

در بخشی از کتاب صوتی پرنده به پرنده می‌شنویم:

پدرم دائماً می‌گفت: «نوشتن را هر روز، ساعات و دقایقی انجام بده. انگار بخواهی گام‌های موسیقی را روی پیانو تمرین کنی. آن را مثل کاری که قبلاً با خودت هماهنگ کرده‌ای و برنامه‌اش را ریخته‌ای انجام بده. آن را مثل قول شرفی که داده‌ای و حال باید به آن وفا کنی انجام بده و با خودت عهد کن کارهایی را به انجام برسانی و تمامشان کنی.»

بدین ترتیب، علاوه بر نوشتن مخفیانه که در دفتر انجام می‌دادم، هر شب هم یک ساعت یا بیشتر می‌نوشتم. غالباً در نوشگاه‌ها با دفترچه یادداشت و خودکار می‌نوشتم و مقادیر زیادی هم شراب می‌نوشیدم. چون این همان کاری‌ست که نویسندگان انجام می‌دهند. این همان کاری بود که پدرم و همه‌ی دوستانش انجام می‌دادند. نوشیدن در مورد آنها جواب داده بود، هرچند اکنون یک چیز تازه و ناراحت‌کننده‌ی دیگر هم بینشان باب شده بود: افتاده بودند به خودکشی!