کتاب صوتی سه تار

کتاب صوتی سه تار نوشته‌ی جلال آل احمد، شامل 13 داستان کوتاه اجتماعی است که معضلات درونی جامعه ایران را به تصویر می‌کشد و جهل و اعتقادات افراطی مردم را مورد انتقاد قرار می‌دهد.

درباره کتاب صوتی سه تار:

جلال آل احمد به عنوان یکی از تاثیرگذارترین روشنفکران معاصر، داستان‌نویسی قهار و نکته‌سنج نیز به حساب می‌آید. به همین خاطر تاکنون مجموعه داستان‌های مختلفی از او به چاپ رسیده که هرکدام سوژه‌های مختلف اجتماعی داشته‌اند. کتاب صوتی سه تار نیز یکی از دیگر آثار این نویسنده محبوب به شمار می‌رود که از 13 داستان کوتاه تشکیل شده و در سال 1327 شمسی به نگارش درآمده است.

هر یک از قصه‌های کتاب سه تار بازتابی از معضلات مردم فقیر ایران است؛ مردمی که هرکدام علاوه بر داشتن مشکلات اقتصادی، درگیر جهل و خرافات نیز هستند و جلال به خوبی توانسته با نثر شیوا و ساده‌ خود وضعیت آن دوران را شرح دهد. همچنین زمانی که جلال آل احمد مجموعه داستانی سه تار را نوشت، با حزب توده در ارتباط بود و به همین خاطر می‌توان انتقاد به مذهبی‌های متعصب را در جای جای کتابش احساس کرد.

سه تار عنوان اولین داستان این کتاب است و ماجرای جوانی نوازنده را روایت می‌کند که برای امرار معاش و عشق به موسیقی در مجلس‌ها و مهمانی‌های متفاوت می‌نوازد. سرانجام پس از مدت‌ها کار کردن، پول‌های خود را جمع می‌کند و اولین سازش را می‌خرد اما عبور او از جلوی در یک مسجد و مشاجره‌اش با افراد دیگر سرنوشت این نوازنده را تغییر می‌دهد.

می‌توان حال و هوای کلی کتاب صوتی سه تار را غم انگیز و متاثر کننده دانست و جلال نیز به خوبی توانسته با به تصویر کشیدن عقاید اشتباه مردم و شخصیت‌‌پردازی‌های قوی، احساسات شما را درگیر کند.

جلال آل احمد را بیشتر بشناسیم:

نویسنده، منتقد ادبی و روشنفکری که عده‌ای او را «مبلغ نویسندگی لومپنیسم» و عده‌ای دیگر «آذرخشی در دل تاریکی» می‌نامند، کسی جز جلال آل‌ احمد (Jalal Al-e-Ahmad) نیست.

آل احمد در طول زندگی نه چندان بلند خود تحولات عمیقی را از سر گذرانده است؛ از مذهبی بودن تا به حزب توده پیوستن و در نهایت دوباره گرویدن به مذهب و معنویت. او از کسانی است که در دهه 40 شمسی تاثیر فراوانی بر فضای روشنفکری ایران گذاشت و نویسندگانی همچون نادر ابراهیمی و غلامحسین ساعدی از او تاثیر گرفتند.

با چاپ داستان زیارت در مجله سخن در سال 1324 جلال آل احمد به طور حرفه‌ای وارد دنیای نویسندگی شد و کمی بعد همین داستان در مجموعه دید و بازدید به چاپ رسید. او تنها به داستان نویسی بسنده نکرد و درکنار فعالیت در مطبوعات به ترجمه آثار بزرگانی همچون سارتر، کامو، داستایوفسکی پرداخت. او در همان سال‌ها با سیمین دانشور آشنا شد و ازدواج آن‌ها زوج ادبی بی‌نظیری را در تاریخ ادبیات کشور رقم زد.

جلال آل احمد قرار بود در سال 1330 رساله دکتری خود در رشته دبیات فارسی را به اتمام برساند اما به گفته خودش با دیدن علی شریعتی و دلزدگی از فضای بی‌کیفیت علمی در دانشگاه‌ها، درس خود را نیمه تمام باقی گذاشت.

سرانجام این نویسنده ایرانی پس از سال‌ها نوشتن، در 18 شهریور 1348 در کلبه‌ای در جنگل‌های گیلان فوت کرد و به پاس خدمات او، یکی از جوایز ادبی مهم کشور به نام او ثبت شده است.

ویژگی‌های زبانی آثار جلال آل احمد:

- شکستن برخی از سنت‌های ادبی و قواعد دستور زبان فارسی.
- نثر آل احمد ساده، شتاب زده، طناز و در نهایت کوتاهی و ایجاز است.
- کاربرد اسامی و صفات ساده، ‌حذف واج‌ها و هجاها و استفاده زیاد از جملات مرکب.
- داشتن سبکی عامیانه که ویژگی‌های آوایی، واژگانی و نحوی می‌توان به نتیجه رسید.

در بخشی از کتاب صوتی سه تار می‌شنویم:

در پاسگاه مرز زیاد معطلم نکردند. تذکره‌ام را بازرسی کردند. عکسش را با قیافه‌ام تطبیق نمودند، ورقه‌ی آبله‌ کوبی‌ام را که همان روز صبح در خرمشهر، به دو تومان گرفته بودم، دیدند و اجازه‌ی ورود دادند. شرطه‌ای (پاسبانی) پیش دوید. چمدانم را برداشت و جلو افتاد. از پاسگاه تا لب شط چندان فاصله‌ای نبود. بلم‌های دراز و نوک برگشته، با عرب‌های چفیه بسته و چوب به دست، کنار شط صف کشیده بودند و عربی بلغور می‌کردند. یکی از آن میان پیش آمد، با پاسبان مرز نجوایی کرد. چمدان را از او گرفت. گذاشت توی بلم. ما هر دو تا را جا داد، ولی راه نیفتاد. چهار نفر دیگر را هم سوار کرد؛ یک زن روبند بسته ولی چالاک، یک پاسبان دیگر و دو تا پیرمرد. و بعد راه افتادیم.

مه روی شط ایستاده بود و از میان آن، شبح کشتی‌های بزرگ نفت‌کش و بادبان قایق‌های کوچک، محو و گنگ پیدا بود. قایق چوبی دراز ما از وسط کشتی‌های بزرگ بخاری و قایق‌های بادبان‌دار نکره و قیر مالیده، می‌پیچید و مرا با چشمی از هم دریده و متعجب، از وسط این هیولاهای ترس‌آور در می‌برد. و آهنگ دسته جمعی بمی از دور، روی آب گل آلود شط می‌سرید و به سمت ما می‌آمد.

من اولین بار بود که روی آب، در قایقی می‌نشستم. شنیده بودم که روی آب، حال آدم به هم می‌خورد، ولی به خود اطمینان داشتم. یکی دوبار وقتی پای یک نفت‌کش دو دکله دور می‌زدیم سرم گیج ‌رفت. ولی خودم را نگه داشتم و بعد حالم به جا آمد.