کتاب صوتی خاکستر و خاک

کتاب صوتی خاکستر و خاک نوشتۀ عتیق رحیمی یکی از محبوب‌ترین نویسندگان معاصر افغانستان در جهان، به روایت زندگی چند شخصیت‌ می‌پردازد که سرنوشتی ناگوار و فاجعه‌آمیز در انتظار آن‌هاست.

درباره‌ی کتاب صوتی خاکستر و خاک:

خاکستر و خاک (Earth and Ashes) نام فیلمی ساخته‌ی عتیق رحیمی است که در سال 2004 در افغانستان به نمایش گذاشته شد. فیلمنامه این اثر را کامبوزیا پرتوی فیلم‌نامه‌نویس ایرانی با اقتباس از رمان خاکستر و خاک این نویسنده فرانسوی افغان‌ به نگارش درآورده است.

این فیلم در جشنواره‌های گوناگون بیش از 10 جایزه کسب کرده و در بخش جایزه برای کارهای تازه و دیدی نو در جشنواره فیلم کن در سال 2004 به نمایش گذاشته شد. این فیلم جایزه کشتی بادبانی طلایی جشنواره فیلم زنگبار در سال 2005 را نیز اخذ نمود.

زبان این رمان فارسی دَری است، هیچ‌گونه توضیحات و توصیفات اضافی و تکراری ندارد و دربردارنده‌ی لغاتی است که با وجود قابل فهم بودنشان اما برای مخاطب فارسی‎ زبان غریبه است. زبان، لحن داستان و گویش راوی از پس انتقال غم و فضای اندوهناک به خوبی برآمده است. داستان تنها به روایت چند ساعت از یک روز شخصیت‌های اصلی می‌پردازد. اما در این چند ساعت هم شخصیت‌ها به گذشته بازمی‌گردند و تا روزگار کودکی خود را نیز روایت می‎کنند و ما را با زندگی این مردمان و رنج‎هایشان آشنا می‌کنند.

این رمان، اثری سیاسی و یا جنگی نیست. بلکه تنها به روایت زندگی بازماندگان و تاثیرات جنگ و اندوه عمیق قربانیان آن‌ها می‌پردازد. مردان، زنان و کودکان بدون اینکه بدانند، در معرض این جنگ‌ها قرار می‌گیرند و هیچ‌وقت هم سر در نیاوردند که چرا و برای چه کشته می‎شوند.

خلاصه‌ی کتاب صوتی خاکستر و خاک:

داستان این کتاب صوتی درباره‌ی پیرمرد فقیر و روستایی به اسم دستگیر است که همراه با نوه‌ی خردسال و ناشنوایش، به نام یاسین در جاده کابل منتظر آمدن ماشین هستند تا به معدن زغال‌سنگ پیش پسرش بروند. پیرمرد می‌خواهد خبر اتفاق وحشتناکی را که بر سر خانواده‌اش آمده است را به پسرش اطلاع دهد...

عتیق رحیمی را بیشتر بشناسیم:

عتیق رحیمی (Atiq Rahimi) نویسنده و کارگردان فارسی‌زبان افغانستانی - فرانسوی است که در سال 1962 در کابل چشم به جهان گشود. او در سال 2008 جایزه معتبر گنکور را برای کتاب سنگ صبور و جایزه‌ی بهترین فیلم داستانی را در هفتادمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین برای فیلم بانوی رود نیل اخذ نمود.

رحیمی در دبیرستان فرانسوی کابل به تحصیل پرداخت و زبان فرانسوی را نیز در همان دوران آموخت. او در هنگام جنگ‌های داخلی افغانستان در سال 1984 به پاکستان فرار کرد و درآن‌جا درخواست پناهندگی از سفارت فرانسه به پاریس را داد و پس از مدتی مورد تایید قرار گرفت و به فرانسه مهاجرت کرد. در سال 1989 برادر کمونیستش در افغانستان کشته شد و حدود یک سال پس از کشته شدن برادرش مطلع شد، پدر و مادرش زنده هستند و یکی از خواهرانش در آمریکا و خواهر دیگرش در کابل زندگی می‌کنند. رحیمی در سال 2002 به افغانستان رفت و در کشورش در زمینه‌ها‌ی هنری هم‌چون ساخت فیلم و مجموعه‌های تلویزیونی فعالیت‌ کرد.

شنیدن کتاب صوتی خاکستر و خاک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم:

شنیدن این کتاب صوتی، به تمام دوست‌داران ادبیات ملل پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب صوتی خاکستر و خاک می‌شنویم:

بگذارش آرام. در غم خود شو. خاک می‌نشیند به دهن و دماغت. نسوارت را پرت می‌کنی بیرون، به روی خاک، کنار پنج لکه سبز دیگر. با گوشه لنگوته، دهن و بینی‌ات را می‌پوشانی. نگاهی می‌افکنی به آغاز پل، به راه معدن و آن غرفه کوچک و چوبی سیاه رنگ دروازه بان آن راه. از کلکین کوچکش دود بیرون می‌آید.

پس از چند لحظه تردید، با یک دست میله‌های زنگ زده پل را محکم می‌گیری و با دست دیگر بقچه سرخت را برمی‌داری خود را از زمین می‌کنی و خمیده خمیده به سوی غرفه روان می‌شوی. یاسین را صدا می‌کنی. کودک هم برمی‌خیزد و دامن کرتی‌ات را گرفته، هم قدمت می‌افتد به راه. هر دو می‌رسید نزدیک غرفه. سرت را پیش می‌بری به سوی دریچه کوچک و بی‌شیشه‌اش. درون غرفه پر از دود است. بوی زغال با تف گرم می‌آید بیرون. دروازه بان، درست مانند چند لحظه پیش که دیده بودی، نشسته و تکیه داده است به دیوار چوبی غرفه، چشم‌ها هنوز هم بسته، شاید کلاهش کمی پایین‌تر آمده باشد، همین و بس، ورنه همه چیز در همان حالتی است که بود، حتی سیگرت نیمه سوخته‌ میان دو لب خشکیده‌اش.

سرفه‌ای کن. سرفه‌ات را تو خودت نشنیدی، چه رسد به دروازه بان! سرفه دیگر، کمی بلندتر، ولی باز هم نشنید. نکند زغال گرفته باشدش! صدایش می‌زنی.

«بیادرجان!»

«باز چی میگی بابه‌جان!»