کتاب طراحی کارکردی: مجموعه‌ای از کلیدواژه‌های فضاساز

کتاب طراحی کارکردی، منبعی برای آشنایی با شیوه‌های نوین طراحی در معماری و دکوراسیون است. آنتونی دی ماری، نویسنده‌ی کتاب،‌ با رویکردی بصری، اهمیت عنصر فضا را برای ایجاد فرم‌های معمارانه آموزش داده است. پس از مطالعه‌ی کتاب حاضر، شیوه‌ی خلق طراحی‌های ذهنی و نوآورانه را یاد می‌گیرید.

درباره‌ی کتاب طراحی کارکردی

کتاب طراحی کارکردی (Operative Design: A Catalog of Spatial Verbs)، اثری برای آشنایی خواننده با راهکارهایی است که در جریان طراحی اهمیت دارد. آنتونی دی ماری (Anthony di Mari)، رویکردی نظام‌مند برای طراحی فضا در این اثر معرفی کرده است. مطابق این رویکرد، فضا برای پاسخگویی به نیازها و هدف‌های عملی و کاربردیِ طراحی در نظر گرفته می‌شود. طراحی یک شی‌ء یا محیط باید به گونه‌ای انجام شود که این شیء‌ یا فضا، در کنار زیبایی، بهترین کاربرد را داشته باشد. نویسنده، مفهوم نوآورانه‌ی افعال فضایی را در این کتاب مطرح کرده است. منظور از افعال فضایی، کارهایی مانند بریدن، تا کردن، گسترش دادن، مخلوط‌ کردن و انباشتن برای تغییر و شکل‌دهی فضا است.

آنتونی دی ماری، کاتالوگی از این افعال را در این اثر پیش روی خواننده قرار داده است. مطالعه‌ی این کتاب باعث می‌شود تا مخاطب، دقیق‌تر فکر کند و به‌جای تفکر با روش‌های شهودی و تصادفی، از فرم‌های پیش‌فرض مطرح شده در این اثر بهره بگیرد. در نتیجه، به جای تقلید از فرم‌های سنتی، فرم‌هایی منطقی و هدفمند خلق نماید که پاسخگوی نیازهای عملکردی هستند.

مطالب کتاب طراحی کارکردی پس از مقدمه و پیشگفتار با توضیحاتی درباره‌ی رفتارهای حجمی آغاز می‌شود. منظور از رفتارهای حجمی، چگونگی واکنش و دگرگونی یک حجم در بعدهای مختلف است. خواننده با مطالعه‌ی این بخش، پیش‌بینیِ چگونگیِ تغییر و تاثیر اشکال در فضا را یاد می‌گیرد. در بخش بعدی، ترکیب در طراحی کارکردی آموزش داده شده است. یادگیری این مفهوم، نقش مهمی در خلق فضاهای پیچیده و چندوجهی در طراحی ایفا می‌کند.

در ادامه‌ی کتاب طراحی کارکردی، همنشینی‌ها توضیح داده شده‌اند. خواننده با مطالعه‌ی این بخش در جریان نحوه‌ی قرارگیری و تعامل فعل‌های عملیاتی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد. آشنایی با این مفهوم به طراح کمک می‌کند تا با مجموعه‌ای از اجزای ساده، فضایی پیچیده با کارکردهای بیشتر ایجاد نماید. مطالب کتاب حاضر با توضیحاتی درباره‌ی پیاده‌سازی طراحی کارکردی خاتمه پیدا می‌کند. تمامی مفاهیم آموزشی در این اثر با تصویرهایی رنگی و گویا مطرح شده‌اند تا خواننده به‌ راحتی با منظور آنتونی دی ماری از طراحی کارکردی آشنا شود.

این کتاب را مسعود حبیبی ترجمه کرده و انتشارات نیلفام به چاپ رسانده است.

کتاب طراحی کارکردی برای چه کسانی مناسب است؟

معماران و طراحان و دانشجویان این رشته‌ها به‌عنوان مخاطب‌های اصلی کتاب طراحی کارکردی شناخته می‌شوند.

در بخشی از کتاب طراحی کارکردی: مجموعه‌ای از کلیدواژه‌های فضاساز می‌خوانیم

خانه‌ی N محصول دفتر معماری سو فوجیموتو، تصویری روشن از نحوه‌ی درک فضا از دریچه‌ی «طراحی کارکردی» را به نمایش می‌گذارد. در این میان می‌توان چند تفسیر را مورد توجه قرار داد: خوانش نخستین را می‌توان به کلیدواژه‌ی «تداخل» هم در پلان و هم در مقطع نسبت داد. «تداخل» هم در تعاملات برنامه‌ریزی شده‌ی پروژه قابل مشاهده است و هم در تعامل میان فضای داخل و خارج، که به شکلی هوشمندانه در بازشوهای هماهنگ طراحی شده دیده می‌شود. تا به این ترتیب به نماهای ساختمان و نور محیط امکان ارتقاع کیفیت حجمی پروژه را نیز بدهد.