کتاب تربیت کودک: نقش معلم، روش تربیت کودک، عوامل تربیت کودک

کتاب تربیت کودک که به قلم علی صفایی حائری به رشته‌ی تحریر درآمده است، با بهره‌گیری از آموزه‌های اسلام و نگاهی دین‌مدارانه درصدد است، اصول تربیت کودکان را در اختیار معلمان و مربیان قرار دهد تا با نگاهی متعالی در راه کشف و پرورش استعداد کودکان بکوشند و از مسئولیت‌های خطیری که بر دوش دارند غافل نمانند.

درباره‌ی کتاب تربیت کودک

شکی نیست که مسئله‌ی تربیت کودکان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های والدین و مربیان آگاه به شمار می‌آید. مسئله‌ی مهمی که نه تنها سرنوشت فرد را تعیین می‌کند بلکه بر شرایط جامعه نیز تأثیر خواهد گذاشت. از این‌رو، علی صفایی حائری (متخلص به عین- صاد) در کتاب تربیت کودک با رویکردی دین‌محور به این مقوله‌ی مهم نظر انداخته و با تمرکز ویژه بر نقش معلمان و مربیان در حوزه‌ی تربیت کودکان به شرح و بسط این مسئله پرداخته است.

در بخش اول کتاب تربیت کودک که تحت عنوان «نقش معلم» ارائه شده، نویسنده رو به سوی معلمان می‌گرداند و با مخاطب قرار دادن آن‌ها، سؤالاتی بنیادین را مطرح می‌سازد تا چرایی انتخاب این شغل را دریابند و به این وسیله به انگیزه‌ای که برای تعلیم صحیح و تأثیرگذاری مثبت به آن نیاز دارند، دست پیدا کنند.

در بخش بعدی، روش‌های تربیت کودک از نگاه اسلام مطرح می‌شود. نویسنده، این روش‌های تربیتی را که عبارت‌اند از: تدبر و ارزیابی، تفکر و استنتاج، تعقل و اندازه‌گیری، به طور کامل مورد شرح و بررسی قرار می‌دهد و در بخش سوم از عوامل تربیتی کودک سخن به میان می‌آورد. او در این قسمت از تأثیرات عوامل مختلفی نظیر رقابت، تقلید، ترس، قهر، تشویق، توجه، احسان، پاداش و... صحبت می‌کند و درباره‌ی نقش هر کدام از این عوامل در عرصه‌ی تربیت کودک به بحث می‌پردازد.

درواقع علی صفایی حائری با نگارش این کتاب در تلاش است با بهره‌گیری از مبانی دین اسلام، رویکردهای تربیتی مناسبی را در اختیار معلمان، مربیان و متولیان حوزه‌ی علوم تربیتی قرار دهد تا برای طی کردن این مسیر پرچالش نقشه‌ی مناسبی در دست داشته باشند. اثری تأمل‌برانگیز که انتشارات لیله القدر آن را در اختیار خوانندگان علاقه‌مند قرار داده است.

کتاب تربیت کودک برای چه کسانی مناسب است؟

معلمان، مربیان و تمامی افرادی که سعی دارند مسیر تربیت کودکان را با رویکردی اسلامی طی کنند، می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.

در بخشی از کتاب تربیت کودک: نقش معلم، روش تربیت کودک، عوامل تربیت کودک می‌خوانیم

کودک انسان، مانند بچه سایر حیوانات نیست. فقط شکم و بدن نیست تا براى تولیدش منتظر درآمد و خوراک و لباس باشیم؛ همین که بودجه بود، قطارشان کنیم و همین که تنگدستى پیش آمد شعار بدهیم، اولاد کمتر، آسایش بیشتر ...

کودک گذشته از آن که شکم و بدن دارد؛ یعنى گذشته از احتیاجاتى راجع به خوراک و پوشاک و مسکن و ... صاحب مغز و داراى فکر و روح است و باید به تربیت این دو قسمت هم پرداخت. باید این گونه مسائل را هم در نظر گرفت.

و براى این چنین تربیتى، اگر پدر و مادر، آمادگى و شناخت داشته باشند، عوامل تربیتى و نیازها و طرز برآوردن نیازهاى کودک را شناخته باشند، مى‌توانند هفتاد تا فرزندش را هم تربیت کنند، در غیر این صورت‌ از عهده یک نصفه‌اش هم بر نمى‌آیند.

در صورتى که پدر و مادر، هدف تربیتى داشته باشند، براى سازندگى و تربیت کودک و بلوغ به آن هدف مى‌توانند از عوامل:

تقلید،

رقابت،

قهر،

ترس،

محبت و احسان‌

و تشویق و توجه و پاداش و ... استفاده کنند.

کودک اصولًا داراى غریزه تقلید است و این غریزه از شعبات غریزه کمال جویى و قهرمان پرستى است.

کودک وقتى که چشم باز مى‌کند و پدر نیرومند و نان آور خود را مى‌بیند، خود به خود شیفته او مى‌شود و به تقلید از او مى‌پردازد، به شرط آن که این شخصیت پدر سوراخ برندارد و مورد تحقیر مادر و دیگران قرار نگیرد و یا تا سطح شخصیت کودک پایین نیاید.

پدرانى هستند که خود را کوچک و خوار مى‌سازند و یا پدر و مادرانى هستند که یکدیگر را در مقابل چشم فرزند مى‌کوبند که در نتیجه هیچ کدام‌ نمى‌توانند قهرمان و الگوى محبوب کودک باشند، اینجاست که کودک به دیگران رو مى‌آورد و یا به خود پناه مى‌برد؛ در صورتى که به خود پناه برد، گرفتار روح انزوا و غرور و خود بینى مى‌شود و در صورتى که به دیگران رو بیاورد، خطر اشتباه در انتخاب الگو زیاد است و چه بسا به هلاکت و نابودى و فساد بکشد.