کتاب از جنگ نرم هوشمند تا نبرد محاسبات

کتاب از جنگ نرم هوشمند تا نبرد محاسبات نوشته رضا سراج و محمدجواد اخوان، رهیافت‌ها و راهبردهای غرب در جنگ نرم علیه انقلاب اسلامی ایران را بررسی می‌کند و به تعریف مفهوم جنگ نرم در دنیای سیاست می‌پردازد.

تحولات سیاسی - اجتماعی در جهان امروز و همچنین پیشرفت دستاوردهای بشری در حوزه فناوری، نوع جدیدی از درگیری‌ها و منازعات را موجب شده است که با عنوان جنگ نرم شناخته می‌شود. در واقع استفاده از ظرفیت‌های تأثیرگذار القابی، ادراکی و اقناعی جهت تغییر در رفتار و ساختار جامعه و نظام هدف به یکی از موفق‌ترین و بهترین روش‌های دشمنی تبدیل شده و کارکرد آن از جنگ و تهاجم نظامی بسیار بیشتر است.

جنگ نرم حلقه آخر از سلسله استراتژی‌های نظام سلطه جهت تغییر حکومت‌هایی به خصوص در جهان سوم است که با منافعشان هماهنگ نیستند. از حلقه‌های قبلی این سلسله می‌توان به مواردی چون «جنگ کم‌شدت»، «شورشگری و ضدشورش‌گری» و «براندازی و ضدبراندازی» اشاره کرد. آمریکایی‌ها بعد از شکست سنگین در ویتنام، پروژه‌ای را به واسطه مؤسسات آکادمیک و اندیشکده‌های راهبردی خود بررسی کردند که نوع جدیدی از براندازی و تغییر حاکمیت‌ها را شامل می‌شد.

در دنیای امروز، رویکرد نرم‌افزاری و جنگ نرم جای شیوه‌هایی مثل تقابل‌گرایی و خشونت‌محور با محوریت اقدامات نظامی در سیاست بین‌الملل را گرفته است. این نوع شیوه‌ها و برخوردها از سوی مرکزهای مطالعاتی و مؤسسه‌های وابسته به بنیان‌های غرب گسترده‌تر شده و به کمک مؤسسه‌هایی مثل مؤسسه هوور، بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، کمیته خطر کنونی و بنیاد اعانه ملی برای دموکراسی ترویج شده است.

در بخشی از کتاب از جنگ نرم هوشمند تا نبرد محاسبات می‌خوانیم:

اولین راهبرد نرم اتخاذ شده توسط ایالات متحده «استراتژی مهار» بود که در دوران حکومت «جرج بوش» پدر تصویب شد. اجرای این استراتژی به دوران ریاست جمهوری بعدی یعنی «کلینتون» نیز رسید. استراتژی مهار با 6 هدف عمده؛ «کشیدن دیوار آهنین به دور ایران»، «منزوی ساختن کشور»، «وارد ساختن فشارهای خارجی برای فلج کردن اقتصاد»، «گسترش نارضایتی‌های عمومی»، «کاهش پایگاه مردمی نظام و اثبات ناکارآمدی برای نفی تئوری حکومت اسلامی» در دولت بوش پدر به تصویب رسید. ارکان این استراتژی نیز بر تضعیف بنیه‌ی مالی و توان ملی ایران، فلج ساختن اقتصاد کشور از راه تحریم‌های همه جانبه و ضربه زدن به مهم‌ترین منابع درآمدی کشور یعنی انرژی نفت و گاز استوار بود.

از این رو در دهه سوم عمر نظام اسلامی مسئله مهار نرم ج. ا. ا. در دستور کار امریکا قرار می‌گیرد که تصویب آن نتیجه بررسی‌های کمیته خطر جاری است. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان یافتن جنگ سرد، فعالیت کمیته‌ی خطر جاری برای یک دهه به حالت تعلیق در آمد. اما این کمیته بار دیگر با اعضاء و مأموریتی جدید کار خود را از سر گرفته است. کمیته خطر جاری در واقع یکی از مهم‌ترین مراکز تصمیم‌سازی و اتاق فکر نومحافظه‌کاران بوده و تجزیه و تحلیل فرصت‌ها و تهدیدهای فراروی دولت ایالات متحده، یکی از مأموریت‌های اصلی آن به شمار می‌آید. پروژه دلتا یکی از موضوعات مورد بررسی و در واقع راهبرد پیشنهادی کمیته خطر جاری در خصوص مسائل ایران می‌باشد که به دولت بوش پیشنهاد شد. پیشنهادات این کمیته مؤید اتخاذ راهبرد مهار و جنگ سرد از سوی نومحافظه‌کاران برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران و بیداری اسلامی است.

در این راستا مارک پالمر، در گفتگویی با روزنامه امریکایی نیویورک تایمز، صراحتاً با ایده تهاجم نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران مخالفت کرده و اعلام نموده است: «ایران به لحاظ وسعت سرزمینی، کمیت جمعیت، کیفیت نیروی انسانی، امکانات نظامی، منابع طبیعی سرشار و موقعیت جغرافیایی ممتاز در خاورمیانه و هارتلند نظام بین‌الملل، به قدرتی کم‌بدیل تبدیل شده که دیگر نمی‌توان با یورش نظامی آن را سرنگون کرد».