کتاب صوتی دورهمی

کتاب صوتی دورهمی نوشته‌ی موسی زمان‌زاده دربان و محمد جولایی ‌تهرانی، یک راهنمای کوتاه و جذاب است برای افرادی که دوست دارند در طولانی‌ترین شب سال یعنی شب یلدا تجربه‌ای خاص و متفاوت داشته باشد و با ریشه و اصالت این فرهنگ کهن آشنا شوند.

از گذشته تا به امروز نیاکان ما براین باورند که در شب یلدا روشنی به جنگ تاریکی می‌رود و شاید به همین جهت، نام یلدا شب زایش خورشید نامیده شده است که حاصل آن زایش مهر و محبت است، بعضی از مردم در این شب نشان نامزدی را بین عزیزان خود رد و بدل می‌کنند و به پایکوبی می‌پردازند، خوردن تنقلات و فال حافظ گرفتن و شاهنامه خوانی و انار خوری و هنداوانه قاچ کردن از شاخصه‌های معروف این شب طولانی است، مردم سعی می‌کننند در این شب به دور از سختی‌های روزمره، غم‌ها و غصه‌ها، آیین چنین شبی را پاس بدارند.

«ای لعل لبت به دلنوازی مشهور
وی روی خوشت به ترکتازی مشهور
با زلف تو قصه‌ایست ما را مشکل
همچون شب یلدا به درازی مشهور»
(عبید زاکانی، ق 8)

در بخشی از کتاب صوتی «دورهمی» شعری مخصوص شب یلدا می‌شنویم:

کسانی که هوس زن گرفتن دارند، در شب چله هنگامی که انار می‌خورند با آن فال هم می‌گیرند و برای پیش‌بینی اخلاق و رفتار همسر آینده‌شان نیت می‌کنند، آن هم به این ترتیب که سر انار را خیلی آرام و با احتیاط می‌برند به طوری که هیچ یک از دانه‌های انار بریده نشود. چون اگر چاقو به دانه‌های انار بخورد، نیتشان باطل می‌شود. آن وقت انار را می‌چشند، اگر شیرین باشد می‌گویند همسر آینده‌مان خوش برخورد و خوش اخلاق است، اگر میخوش باشد عقیده دارند همسرشان معتدل و آرام و اگر ترش باشد، معتقدند همسر آینده عبوس و بد عنق خواهد بود.