کتاب آشنایی با کیهان شناسی نوین: ویرایش دوم

شناخت کیهان و ماجراجویی در میان صور فلکی، شبیه به گردش در مکانی شگفت‌انگیز و بی‌نظیر است. جایی ناشناخته در دوردست‌های این جهان. آندرو لیدل در کتاب آشنایی با کیهان شناسی نوین، به بررسی تخصصی کیهان و انگاره‌های کیهان‌شناسی در گذر تاریخ، هندسه‌ی جهان و مدل‌های ساده‌ی کیهان‌شناختی می‌پردازد.

درباره‌ی کتاب آشنایی با کیهان شناسی نوین

بدون شک یکی از موفقیت‌های انسان در قرن بیستم، پیشرفت در زمینه‌ی کیهان‌شناسی بوده است. در قرون گذشته، کیهان‌شناسی یک رشته‌ی مستقل علمی به حساب نمی‌آمد، اما با گذشت زمان، این رویه تغییر کرد. بعضی از کهکشان‌هایی که توسط تلسکوپ‌هایی همچون تلسکوپ فضایی هابل رصد شده‌اند، آن‌چنان فاصله‌ای از ما دارند که نور آن‌ها در مسیر حرکت، بیش‌تر سن جهان را در راه بوده است. دانشمندان پیوسته زمینه ریزموج کیهانی را، به عنوان یک بازمانده از دوره‌ای که جهان متراکم‌تر و داغ‌تر بود، آشکار و آزمایش می‌کنند، و بدون ذره‌ای شک بر این باورند که جهان ما هم اکنون در حال انبساط است.

در پایان قرن بیستم و شروع قرن جدید، مدل استاندارد کیهان‌شناسی به عنوان بهترین توصیف برای جهان، مورد پذیرش عموم کیهان‌شناسان قرار گرفت، اما این مدلی است با یک شگفتی بزرگ، و آن این که، جهان ما در حال حاضر یک انبساط شتابدار را تجربه می‌کند.

کیهان‌شناسی نوین بر نسبیت عام اینشتین و روابط پیچیده‌ی آن بنا نهاده شده است. اما در کتاب آشنایی با کیهان شناسی نوین (An Introduction to Modern Cosmology)، آندرو لیدل (Andrew R Liddle) با تکیه بر گرانش نیوتونی، سعی می‌کند مفاهیم بنیادی کیهان‌شناسی را به صورتی ساده پیش روی خواننده قرار دهد. او در این راه، بدون استفاده از نسبیت عام، خواننده را با تمام موفقیت‌های مهبانگ داغ، از قبیل انبساط جهان، پیش‌بینی سن آن، وجود زمینه ریزموج کیهانی، و غیره، آشنا می‌کند.

این اثر 15 فصل و پنج مبحث پیشرفته دارد. فصل‌های پانزده‌گانه، که پیکره‌ی اصلی کتاب حاضر را تشکیل می‌دهند، حاصل 20 جلسه سخنرانی برای دانشجویان سال آخر کارشناسی دانشگاه ساسکس می‌باشد، هر چند کتاب انگلیسی با ادبیاتی محاوره‌ای نوشته شده است.

در بخشی از کتاب آشنایی با کیهان شناسی نوین می‌خوانیم

درک این موضوع که بیشتر ماده در جهان ممکن است غیر بار یونی باشد، نقطه نظر غایی کپرنیکی است؛ نه تنها ما در محل ویژه‌ای در جهان قرار نداریم، بلکه حتی از همان ماده‌ای که چگالی ماده‌ی غالب در جهان را به وجود آورده است ساخته نشده‌ایم. پیش‌بینی ماده تاریک غیر بار یونی، یکی از جسورانه‌ترین و جذاب‌ترین پیش‌بینی‌ها در تمام کیهان‌شناسی است؛ و اگر در نهایت تأیید شود (مثلا با شناسایی مستقیم ذرات ماده تاریک) از برجسته‌ترین موفقیت‌های کیهان‌شناسی به حساب خواهد آمد.

اگرچه بیش‌تر دانشمندان شواهد وجود ماده تاریک را انکارناپذیر می‌دانند، هیچ اتفاق نظر و اجماعی وجود ندارد که ماده تاریک به چه شکلی است. در ادامه احتمالات مختلف بحث می‌شود. دو گروه اصلی وجود دارد؛ در یکی، ماده تاریک به شکل ذرات بنیادی مجزا است، در حالی که در دیگری به شکل نوعی جسم اختر فیزیکی فشرده می‌باشد که از ذرات بسیاری ساخته شده است.