کتاب روش تحقیق در معماری: فرآیند تدوین پروپوزال - پایان نامه - مقاله

محمدرضا مفیدی در کتاب روش تحقیق در معماری: فرآیند تدوین پروپوزال - پایان نامه - مقاله، به بررسی مهم‌ترین مولفه‌های تحقیق در معماری در سطح دانشگاهی که شامل تدوین طرح پیشنهادی یا پروپوزال، تدوین چکیده فرایند پژوهش، مستندسازی مفاهیم نظری و ارزیابی مصادیق موردی، آشنایی با شیوه‌های گردآوری و... است، اشاره کرده.

تحقیق، مجموعه فعالیت‌هایی است که به منظور حل یک یا چند مسئله، یا جواب دادن به یک یا چند سوال انجام می‌شود. به همین علت، جان دیوئی الگویی را به عنوان چهارچوب روش علمی در حل پرسش‌های پژوهشی ارائه کرده، که شامل: «شناخت و بیان مسئله، ساختن فرضیه، جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل داده‌ها، استنتاج برای تایید یا رد فرضیه» است، و اکنون به عنوان یکی از روش‌های شناخته شده تحقیق به کار می‌رود. با این حال، به طور قاعده‌مند؛ مراحل تحقیق در بر گیرنده‌ی: انتخاب - تحلیل و تبیین مسئله، گزینش - طراحی و تشریح روش‌های کار، گردآوری اطلاعات و داده‌ها، طبقه‌بندی - تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها و تدوین گزارش تحقیق است. البته از حیث انواع مدل‌های تحقیقاتی اصلی در رشته‌ی معماری، نوعا مولفه‌های نظری - کاربردی به عنوان مرتبط‌ترین شرح وظیفه‌ی تحقیقی توسط پژوهشگران مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در بخشی از کتاب روش تحقیق در معماری (research methods in architecture) می‌خوانید:

مشاهده کردن فعالیتی است که دست اندرکاران تحقیق در تمام مراحل تحقیق به آن متوسل می‌شوند محققان به کمک حس شنوایی، بینایی، لامسه و چشایی، واقعیت‌ها یا اطلاعات آزمایشی را جمع آوری می‌کنند تا بتوانند مسئله تحقیق را مشخص ساخته راه حلی نظری برای آن تدوین کنند و شواهدی برای حمایت از راه حل خود به دست آورند. بالواقع مشاهده است که آنان در پی کشف حقیقت فعال نگه می‌دارد. برای ثبت مشاهدات می‌توان از چهار روش ثبت فراوانی، مدت، فاصله میان دو رفتار و ثبت ترتیب ظهور استفاده نمود.