کتاب جایگاه اشتغال زن در عرصه بین‌الملل

کتاب جایگاه اشتغال زن در عرصه بین‌الملل نوشته‌ی فاطمه عبدی، به بررسی و پژوهش در مورد حقوق کارگران و زنان در حوزه‌ی کار و اشتغال می‌پردازد.

یکی از موضوعاتی که در حوزه حقوق زنان مطرح است، اشتغال زنان است. اشتغال زنان از دیرباز مورد توجه جوامع بشری بوده و از منظر اسناد حقوق بشر و اسناد حقوق بین‌الملل به ویژه اسناد بین‌الملل حقوق کار قابل بررسی است. واقعیت این است که زنان نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند. نظام حقوق بشر، حمایت از زنان را به عنوان یکی از اهداف خود، مد نظر قرار داده و سازمان ملل متحد، از طرق مختلف، از اشتغال زنان حمایت کرده است.

اشتغال زنان از جمله مباحثی است که مورد توجه متخصصان امر قرار گرفته است زیرا در دستیابی به یک جامعه به اهداف توسعه، استفاده از نیروی کار نیمی از افراد جمعیت آن حائز اهمیت فراوان است. حقوق شغلی مندرج در اسناد بین‌المللی از جمله حقوقی است که زنان در بیشتر جوامع در مضیقه آن به سر می‌برند، با این وجود می‌توان آنان را بهترین و بالاترین معیار به منظور نقد و بررسی وضعیت حقوقی اشتغال زنان محسوب کرد.

امروزه حمایت از اشتغال زنان، به طور عمده، توسط «سازمان بین‌المللی کار» صورت می‌گیرد؛ چون پس از انقلاب صنعتی و کشانده شدن زنان به کار در صنایع، ضرورت حمایت از ایشان در برابر برخی خطرها و تنظیم مقررات ویژه در مورد شرایط کار آنان حس می‌شود. ممانعت از اشتغال زنان در بعضی از مشاغل، امتیاز دادن به مردان در زمینه ارتقای شغلی، عدم پرداخت مزد مساوی برای کار با ارزش مساوی و مزاحمت‌های جنسی، همه انواعی از تبعیض شغلی است که در بیشتر کشورها به شدت ریشه دوانیده و از بین بردن آن‌ها کار دشوار و سختی است.

در بخشی از کتاب جایگاه اشتغال زن در عرصه بین‌الملل دربارۀ خدمات و تسهیلات مراقبت از کودکان می‌خوانیم:

مراقبت از کودک تنها به مادر مربوط نمی‌شود، بلکه به کل خانواده مربوط است. با این حال به دلیل وجود رابطه خاص مادر و فرزند، غیبت مادران شاغل از خانه و خلأ ناشی از آن برای فرزندان نمی‌توان دور از نظر جامعه بماند و همین امر موجب پیدایش سازمان‌های مکمل از جانب دولت و حتی بخش خصوصی گردیده است. در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که آیا این سازمان‌ها می‌توانند جانشین مادر شوند؟

در پاسخ برخی از محققان ابراز عقیده نموده‌اند که برای نگهداری و مواظبت از کودکان هنگامی که والدین در خارج از خانه به سر می‌برند، اقدامات فراوانی به عمل آمده است. در بسیاری موارد از وجود مادربزرگ یا یکی از خویشاوندان استفاده می‌شود ولی این کار برای اغلب خانواده‌ها میسر نیست. زیرا غالبا مادربزرگ یا خویشان دیگر در دسترس نیستند و در نقاط دوردست زندگی می‌کنند. پراکندگی اقوام خویشاوند از جمله نتایجی است که تمدن صنعتی برای ما به بار آورده است.

برخی خانواده‌ها کودکان خود را در زمان غیبت مادر از خانه و در قبال پردخت مزد به اشخاص دیگر می‌سپارند. بعضی آن‌ها را در پروشگاه‌ها و مهدکودک‌ها جای می‌دهند و برخی هم در خانه می‌گذارند. در حالی که با خطرات خاصی ممکن است مواجه شوند. ضمن آنکه از دیدگاه برخی پژوهشگران سپردن کودکان به سازمان‌های خاص (مهدکودک و...) آن هم در زمانی که کودک بیشترین نیاز را به مادر دارد، موجبات بروز نابسامانی‌های روانی خاصی را در بزرگسالی فراهم می‌آورد. لیکن این نگرانی از جهت دیگر کاهش می‌یابد. آن‌جا که موضوع آمادگی ذهنی و میزان آن مطرح است. یکی از تحقیقاتی که در انگلستان انجام شده است، نشان می‌دهد که بهره هوشی فرزندان زنانی که شاغل هستند، نسبت به فرزندان غیر‌شاغل بیشتر است.