کتاب الصرف المیسر

در کتاب الصَّرف المیسّر اثر سید رضا نجفی، ویژگی‌هایی چون، تفکیک مباحث صرف از نحو، شیوه‌ی پرسش و پاسخ، رعایت قواعد از ساده به مشکل و غیره، موجب استقبال استادان زبان عربی و دانشجویان علاقه‌مند فراگیری زبان قرآن گشته است.

در تدوین کتب دستوری یک زبان، رعایت نکات روان‌شناختی، آموزشی و تربیتی ضرورت دارد. دستور زبان آموزشی، گزیده‌ای برگرفته از دستور زبان علمی است و انتخابی است بر اساس ملاحظاتی چون مفید بودن، آشنایی ذهنی، تقابل دو زبان و نیز بر پایه معیارهای زبانی که هدف آن‌ها، ابلاغ دانش و رشد تولید جمله‌هایی توسط زبان‌آموز است که از نظر دستوری قابل قبول باشد.

قرآن به زبان عربی نازل شد و باعث رشد و توسعه و جاودانگی این زبان گشت، به مجموعه‌ی دانش‌های زبانی موجود در زبان عربی، علوم عربیّت اطلاق می‌گردد. از میان علوم عربی دو دانش صرف و نحو از اهمیّت ویژه‌ای برخوردار است؛ تا جایی که گاه از زبان عربی، فقط قواعد دستوری این زبان فهمیده می‌شود، به‌ویژه این که ایرانیان از دیر باز، به جهت پذیرش دین مبین اسلام، فراگیری ریشه‌ای این زبان مقدس را بر خود لازم می‌دانستند، چرا که این زبان، زبان آئین و دینشان بود که رسم و راه زندگی وسعادت جاودانه به آن‌ها می‌آموخت، از این رو بنیانگذاران نگارش قواعد دستوری این زبان؛ که غالبا ایرانی بودند، با هدف فراگیری متون دینی و قواعد تکلم و نگارش این زبان، به ثبت و ضبط واژگان و نکات دستوری آن همت گماردند و زبان عربی به برکت قرآن از اضمحلال و نابودی حفظ گردید و بدین صورت وعده‌ی الهی که فرمود: "انّا نحن نزّلنا الذّکر وانّا له لحافظون" تحقق یافت ودر غیر این صورت زبان عربی همچون دیگر زبان‌های کهن به حافظه تاریخ سپرده می‌شد و از زندگی روزمره ملیون‌ها انسان بیرون می‌رفت.

در بخشی از کتاب الصرف المیسر می‌خوانیم:

الصَّرف و یقال له التَّصریف لغةً التّغییر و التّحویل ومنه تصریف الرِّیاح أی تغییرها و تحویلها من جهة إِلَی جهة ومنه تصریف الآیات أی تبیینها فی صُورشتَّی للموعظة وتقول: صرَّفتُ فلانًا عن عزمه اذا غیَّرتَه عن قصده وحوَّلته.
واصطلاحًا بالمعنی العلمی:علمٌ بأصول یُعَرفُ بها أحوال أبنیة الکلمة الَّتی لیست بإِعراب وبناء لاظهار ما فی حروفها مِن أَصالة أو زیادة أو حذف أو إِعلال أوغیر ذلک.