کتاب راز آب

صفات"عجیب" و "معمایی"با آب که اینقدر عادی و معمولی می‌باشد اصلاً جور نمی‌آید.چه چیز می‌تواند از آب که آن را هر روز می‌خوریم،در آن لباس شست و شو می‌کنیم و بچه‌ها کشتی‌های اسباب بازی در آن شناور می‌سازند ساده تر و روشن تر باشد؟در دبیرستان ما مطلع می‌شویم که آب مایعی است که ملکولهای آن از دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن تشکیل شده‌اند.مثل اینکه همه چیز خیلی ساده است.اما در قرن گذشته(میلادی)واقعیاتی کشف شد که باعث تعجب دانشمندان گردیدند.رفتار این ماده که از بسیاری جهات زندگی را روی کره‌ی‌ زمین تعیین می‌کند با رفتار ترکیبات مشابه مغایرت دارد.آب،صندوقی پر از معما از کار درآمد.آنتوان دو سنت اکزوپری با احساسات هیجان آمیز خاص خود گفته است:"آب،تو مزه و بو نداری و تو را توصیف نمی‌توان کرد،از تو لذت می‌برند و نمی‌دانند که تو چه هستی!"در واقع تو چه هستی، ای آب؟

در کره‌ی‌ زمین چگالی تمام مواد به مرور تبرید افزایش می‌یابد،در صورتیکه رفتار آب هنگام تبرید تا 4 درجه‌ی‌ سانتی گراد مانند رفتار سایر مواد است و سپس همراه با افت درجه‌ی‌ حرارت چگالی آن رو به کاهش می‌رود.

در مسابقات سؤال و جواب اغلب می پرسند که چرا یخ در آب شناور است؟همه‌ی‌ ما عادت کرده‌ایم که ماده‌ی‌ جامد در فاز مایع خود فرو می‌رود(مثلاً فلز در مذاب خود).بنابراین،جای تعجب است که چگالی آب هنگام تبرید تا زیر صفر درجه و تبدیل به یخ،کاهش می‌یابد و حجمش قریب 10%افزایش می‌یابد.(شکل 1).این است دلیل آنکه چرا یخ در آب شناور است:یخ سبک تر از آب است.تحت فشار،آب خیلی کمتر از مایعات دیگر منقبض می‌شود.دانشمندان کشف نموده‌اند که با افزایش فشار به اندازه‌ی‌ 1 اتمسفر در صفر درجه‌ی‌ سانتی گراد قابلیت فشردگی آن رقم ناچیز0/000050حجم اولیه را تشکیل می‌دهد.به این دلیل است که فقط در لایه‌های نزدیک به ته گودال‌های کف اقیانوس،در عمق 10000-7000متر،میزان فشردگی آب محسوب می‌شود.