کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران

کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران، اثری است که از دل چهار دهه پژوهش بیرون آمده و تلاش می‌کند تصویری روشن، منسجم و کاربردی از دنیای جلبک‌ها در تهران و ایران ارائه دهد. کاظم دادخواهی پور، نویسنده‌ی این اثر پژوهشی، با رویکردی هم‌زمان علمی و عملی، جلبک‌ها را به‌عنوان موجوداتی اثرگذار بر سلامت، صنعت و محیط زیست معرفی می‌کند. شناخت این ریزجانداران می‌تواند در مدیریت منابع آب، پالایش آلودگی‌ها و حتی توسعه‌ی صنایع غذایی و دارویی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

درباره‌ی کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران

کاظم دادخواهی پور در بخش‌های اصلی کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران، مجموعه‌ای از 314 شناسه جلبک معرفی کرده که تمام آن‌ها از چهار سلسله‌ی بزرگ زیستی انتخاب شده‌اند. برای هر گونه، توضیحاتی درباره‌ی ویژگی‌های ظاهری، زیستگاه‌ها، پراکنش در تهران و ایران و اهمیت اقتصادی یا زیست‌محیطی آن ارائه شده است. این اطلاعات با نقشه‌ها، تصاویر و پیوست‌های دقیق همراه شده تا خواننده بتواند ارتباط میان داده‌های علمی و واقعیت‌های میدانی را بهتر درک کند.

سنجش کیفیت آب با جلبک‌ها

یکی از بخش‌های متفاوت و نوآورانه‌ی کتاب، طراحی یک مدل نرم‌افزاری شناخت جلبک‌ها است که با استفاده از VBA ساخته شده است. این ابزار به کاربر اجازه می‌دهد با پاسخ دادن به چند پرسش ساده، به صورت الکترونیکی، گونه‌ی مورد نظر را شناسایی کند. در واقع می‌توانیم بگوییم که کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران، یک سامانه‌ی هوشمند آموزشی و پژوهشی است.

اهمیت کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران در این است که نگاه عمومی را به جلبک‌ها دگرگون می‌کند. کاظم دادخواهی پور به این مسئله‌ی مهم می‌پردازد که جلبک‌ها فقط لکه‌های سبزی روی آب نیستند، بلکه شاخص‌های حساسی برای سنجش کیفیت آب به حساب می‌آیند. جلبک‌ها از نگاه این پژوهشگر، بازیگران مهمی در چرخه‌های زیستی هستند و حتی منابع بالقوه برای مصرف در صنایع دارویی به شمار می‌روند.

این اثر مفید در حوزه‌ی گیاه‌شناسی و محیط زیست، توسط انتشارات بامداد سخن چاپ و منتشر شده است.

کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران برای شما مناسب است اگر

• به گیاه‌شناسی، زیست‌شناسی یا جلبک‌شناسی علاقه دارید و دنبال یک منبع بومی و دقیق هستید.
• در حوزه‌ی محیط زیست، پایش کیفیت آب یا مدیریت منابع آب فعالیت می‌کنید و به منبعی کامل در رابطه با جلبک‌ها نیاز دارید.
• در تصفیه‌خانه‌های آب، آزمایشگاه‌های آب، سازمان محیط زیست یا شرکت‌های آب و فاضلاب کار می‌کنید و باید جلبک‌های مضر یا سمی را شناسایی کنید.

در بخشی از کتاب کاوشگر جلبک‌های کلان شهر تهران می‌خوانیم

بطور کلی، در فرایند اجرای این پژوهش و در مراحل گوناگون اعم از شیوه‌های تحقیق و تجزیه و تحلیل یافته‌ها، زمینه‌های مساعدی را برای بحث و تبادل نظر فراهم شده است که در اینجا برخی از آن‌ها که اهمیت زیادی در توسعه و ترویج چنین مطالعاتی دارند به شرح ذیل ارایه می‌گردد. توضیح این نکته ضروری است که گرچه این موارد بطور جداگانه مطرح شده‌اند ولی در مجموع و پیوسته، تاکید خاصی بر اهمیت اهداف و همچنین راهبردها دارند.

هدف اصلی از اجرای این پروژه، ایجاد یک مرجع مستند برای معرفی جلبک‌های کاربردی نقاط مختلف کشورمان بوده است و به نظر می‌رسد که در حال حاضر، با الگوریتم‌های ارائه شده در این مجموعه بتوان زیرساخت‌های توانمندی را در این زمینه ارایه و ترویج نمود. با توجه به ابعاد پژوهشی، آموزشی و اجرایی این گروه از زیستمندان و همچنین اهمیت بومی‌سازی دانش فنی، ارزش ملی چنین یافته‌هایی در این زمینه قابل تامل خواهد بود.

برخی از جلبک‌ها به خوبی می‌توانند زمینه‌هایی را در پایش آب‌ها و اراضی گوناگون فراهم نمایند. در این مجموعه تعداد 79 شناسه از جلبک‌ها گزارش شده است که در پایش زیستی از دیرزمان شناخته شده‌اند. برای مثال، دیاتوم Melosira varians با حضور خود نشانگر آلودگی زیاد آب و همچنین برخی پساب‌های حاوی روغن می‌باشد.

آب‌های زیرزمینی، یکی از منابع مهم رویشگاهی و همچنین انتشار بسیاری از جلبک‌ها که قادر به انجام فرایند کموسنتز (تولید شیمیایی مواد اولیه بدون نیاز به نور) می‌باشند، محسوب می‌گردد. در پایگاه داده این مدل نرم‌افزاری، 47 شناسه جلبک که از قنات‌های شمال و شرق تهران گزارش شده است که برخی از آنها حتی در سایر نقاط کشور گزارش نشده‌اند.