معرفی و دانلود کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی

معرفی کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی

کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی یکی از منابع دانشگاهی رشته‌ی آب و هواشناسی است که کمال امیدوار، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، برای واحد درسی آب و هواشناسی لایه مرزی در مقطع کارشناسی ارشد تألیف کرده است. در این کتاب لایه مرزی و مفاهیم و اصطلاحات مرتبط با آن تعریف شده و اقلیم‌های مختلف، تغییرات اقلیمی و تأثیرات آن بر لایه مرزی جو توضیح داده می‌شود.

درباره‌ی کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی

لایه‌ی مرزی جو بخش کوچکی از جو را تشکیل می‌دهد که به طور مستقیم تحت تأثیر تغییرات طبیعی مانند انتقال گرما، رطوبت یا مواد شیمیایی است. این لایه برای فعالیت‌های مختلف انسان و ادامه‌ی حیات روی کره‌ی زمین بسیار مهم است و مهم‌تر آنکه، در معرض تغییرات آب و هوایی و اقلیمی و آلودگی هوا ممکن است دچار تغییرات و تحولاتی شود که حیات را به خطر بیندازد. به همین دلیل، مدل‌سازی لایه‌ی مرزی جو و اندازه‌گیری آن در مناطق ناهمگون و کوهستانی از زمینه‌های پژوهشی است که اهمیت زیادی دارد و بسیاری از دانشکده‌های علوم جوی، درسی را به آن اختصاص می‌دهند.

کمال امیدوار در کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی به این سر فصل درسی توجه کرده و کتابی نگاشته تا محتوای لازم برای واحد درسی آب و هواشناسی لایه‌ی مرزی را به دانشجویان رشته‌های آب و هواشناسی در مقطع کارشناسی ارشد ارائه کند.

کتاب حاضر در ده فصل تنظیم شده است. کمال امیدوار، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، ابتدا مفاهیم مطالعات خرد اقلیم‌شناسی و لایه‌ی مرزی را تعریف می‌کند. سپس به مطالبی همچون انرژی تابشی و انتقال دمای محسوس در لایه‌ی مرزی و سایر عناصری می‌پردازد که تغییرات آن با لایه‌ی مرزی ارتباط پیدا می‌کند؛ مواردی همچون جریان گرما، رطوبت در خاک یا پوشش گیاهی. کمال امیدوار در فصل آخر مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی به خرد اقلیم و لایه‌ی مرزی فضاهای شهری می‌پردازد و از آلودگی هوای شهری و تأثیر آن بر لایه مرزی جو می‌گوید.

در مجموع، کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی که انتشارات دانشگاه یزد آن را چاپ کرده، از منابعی است که یافته‌های علمی اثبات شده در مورد آب و هواشناسی لایه‌ی مرزی را به زبان فارسی منتشر کرده و در اختیار دانشجویان، استادان و متخصصان این رشته قرار داده است.

کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی برای شما مناسب است اگر

• دانشجو یا پژوهشگر رشته‌ی آب و هواشناسی هستید و می‌خواهید درباره‌ی آب و هواشناسی لایه مرزی مطالعه کنید.
• مدرس واحد درسی آب و هواشناسی لایه مرزی هستید و می‌خواهید برای مطالعه‌ی درباره‌ی آب و هوای لایه مرزی منبعی به دانشجویان معرفی کنید.

در بخشی از کتاب مقدمه‌ای بر آب و هواشناسی لایه مرزی می‌خوانیم

حرکات جوّی به وسیله طیفی از مقیاس‌ها مشخص می‌شوند که ابعاد آن‌ها ممکن است در راستای افقی از چند میلی‌متر تا چندین هزار کیلومتر و در راستای قائم به اندازه کل عمق وَرْدسپهر (تروپوسفر) برسد. مقیاس زمانی متناظر با این حرکات نیز از کسر ثانیه تا چندین ماه یا سال تغییر می‌کند.

مقیاس حرکات معمولاً به طبقه‌های گسترده‌تری به نام‌های ریزمقیاس، میان مقیاس و بزرگ مقیاس تقسیم می‌شود. گاهی اوقات عباراتی از قبیل مقیاس محلی، منطقه‌ای و جهانی نیز برای تشریح مقیاس‌های جوی و پدیده‌های مرتبط با آن‌ها استفاده می‌شود. خرد هواشناسی شاخه‌ای از هواشناسی است که با پدیده‌های جوی و فرایندهای موجود در جو پایین پیوند دارد و معمولاً با ریزمقیاس، خرد مقیاس یا مقیاس محلی مشخص می‌شود.

قلمرو خرد هواشناسی به پدیده‌هایی محدود می‌شود که در لایه پایین سطح زمین که متأثّر از اصطکاک است و معمولاً تحت عنوان لایۀ مرزی سیاره‌ای (PBL) یا لایۀ مرزی جوّ (ABL) شناخته می‌شود، رخ می‌دهند. بنابراین بعضی از پدیده‌های ریزمقیاس از قبیل ابرهای همرفتی و گردبادها (تورنادوها) در خارج از قلمرو خرد هواشناسی قرار می‌گیرند، چون دینامیک آن‌ها عمدتاً به وسیله سامانه‌های جوی میان مقیاس و بزرگ مقیاس کنترل می‌شود. تلاطم ریزمقیاس شامل پیچانه‌های باد با ابعاد چندین متر و دوام یک ثانیه، در قلمرو خرد هواشناسی یا اقلیم لایۀ مرزی قرار می‌گیرد.

فهرست مطالب کتاب

مقدمه
فصل اول: مفاهیم و کلیات
تعریف لایه مرزی و آب و هوای لایه مرزی
خرد هواشناسی، قلمرو و اهمیت آن
تفاوت خرد هواشناسی و خرد آب و هواشناسی
جایگاه اقلیم لایه مرزی در طبقه تروپوسفر جو
تقسیم‌بندی اقلیم از نظر مقیاس و تعیین جایگاه آب و هوای لایه مرزی در آن
آب و هوای محلی
خرد آب و هواشناسی
مقیاس زمانی و مکانی خرد اقلیم
خرد اقلیم‌شناسی و اهمیت لایۀ مرزی
لایه مرزی سیاره‌ای
ساختار لایه مرزی
لایه سطحی
فصل دوم: مفاهیم و اساس فیزیکی اقلیم لایه مرزی
سطح فعال
تغییرات انرژی در فضای معین
تبادلات گرما و انرژی در لایه مرزی
لایه زیر سطح زمین
لایه مرزی منظم
لایه زبر و ناصاف
لایه سطحی متلاطم
ارتفاع لایه متلاطم و وارونگی
لایه بیرونی
فصل سوم: مفاهیم و قوانین تابش و روش‌های انتقال انرژی گرمایی در خرد اقلیم‌شناسی
قوانین تابشی
تابش‌های خورشیدی و زمینی
عوامل مؤثر بر میزان تابش دریافت شده در سطح زمین
فرایندهای انتقال انرژی گرمایی
جذب در جو
بازتاب
اثر گلخانه‌ای جو
موازنه انرژی سطح زمین
فصل چهارم: ویژگی‌های فیزیکی و حرارتی انواع سطوح و بر همکنش آن‌ها با تابش
اثر نوع و جنس سطوح بر خرد اقلیم
انواع ناهمگنی‌های سطوح
تغییرات تدریجی در زبری سطح
تغییرات تدریجی در دمای سطحی
رشد لایه مرزی داخلی حرارتی بر فراز سطوح گرم‌تر
تعدیل هوا بر فراز سطوح آب
فصل پنجم: بیلان انرژی تابشی، دمای هوا و انتقال دمای محسوس در لایه مرزی
مقدمه
بیلان انرژی تابشی
بیلان انرژی تابشی سیاره زمین
تفاوت محلی بیلان انرژی تابشی در سطح کره زمین
فصل ششم: جریان گرما و رطوبت در خاک و لایه مجاور سطح زمین
خرد اقلیم سطوح خاک بدون پوشش گیاهی (برهنه)
تغییرات دما در سطح و درون خاک
موازنه تشعشع در شب
دمای خاک و انتقال گرما
عوامل تأثیرگذار دما و رطوبت در لایه مرزی جو
فصل هفتم: عناصر اقلیمی و پدیده تلاطم در لایه مرزی
تغییرات عناصر اقلیمی در لایه مرزی
ویژگی‌های لایه مرزی
تقسیم‌بندی لایه مرزی از نظر فیزیکی
پدیده تلاطم در لایه مرزی
تعریف تلاطم در لایه مرزی
فرایندهای انتقال تلاطمی
اصطکاک و تلاطم در لایه مرزی
تأثیر انواع تلاطم
جریان باد در لایه مرزی و ایجاد تلاطم
فصل هشتم: خرد اقلیم سطوح برفی، یخی و بیابانی
اثر دما بر روی سطوح برفی
خرد اقلیم سطوح برفی و یخی
خرد اقلیم مناطق بیابانی
فصل نهم: خرد اقلیم انسان، حیوانات و پوشش گیاهی
خرد اقلیم انسان
خرد اقلیم حیوانات
خرد اقلیم پوشش گیاهی
موازنه انرژی سطوح با پوشش گیاهی
تأثیر تغییرات عناصر اقلیمی بر پوشش گیاهی
تأثیر رطوبت بر روی پوشش گیاهی
تأثیر برف بر پوشش گیاهی
تأثیر باران بر پوشش گیاهی
الگوی دما، باد و رطوبت در سطوح با پوشش گیاهی
فصل دهم: خرد اقلیم و لایه مرزی فضاهای شهری (جزیره گرمایی و آلودگی هوا در خرد اقلیم و لایه مرزی)
مقدمه
لایه مرزی جو شهری
ساختار لایه مرزی شهری
اهمیت جزیره گرمایی شهر
گسترش و شدت جزیره گرمایی شهر
عوامل ایجاد جزیره گرمایی شهر
پیامدهای جزیره گرمایی شهر
الگوی باد و گردش هوا در سطوح شهری
آلودگی هوا در خرد اقلیم و لایه مرزی
مقدمه
شکل‌های مختلف آلودگی و ترکیبات شیمیایی ایجادکننده
آلاینده‌ها
عناصر هواشناسی مؤثر بر آلودگی هوای شهرها
بررسی آلودگی هوای شهری
پدیده وارونگی دما و آلودگی هوا در لایه مرزی شهری
ارتباط آلودگی هوا با انواع وارونگی دما در شهرها
فشار هوا و آلودگی هوای شهرها
تأثیر پایداری هوا بر آلودگی هوا
بارش و آلودگی هوای شهرها
اثر باد بر پراکنش آلودگی هوا در شهرها
پیوست دانش‌واژه‌ها
کتابنامه
نمایه‌های موضوعی