کتاب عصیان

شاعر در راه شعر پیر می‌شود و به پختگی می‌رسد؛ چه حیف که فروغ فرخزاد در دوران اوجش همچون شمعی خاموش شد. او در کتاب عصیان، جهانی زنانه، جسورانه و سرشار از عاطفه را به مخاطب شعر فارسی عرضه کرد؛ همین ترکیب عاطفه، جسارت و پختگی است که فروغ را به یکی از صداهای یگانه‌ی شعر ایران تبدیل کرد. در امتداد این مسیر، دفتر شعر «تولدی دیگر» قرار دارد؛ نقطه‌ی اوج پختگی و کمال فروغ در شعر.

درباره‌ی کتاب عصیان

«گفتم که بانگ هستی خود باشم، اما دریغ و درد که زن بودم!»؛ این صدای فروغ فرخزاد (Forugh Farrokhzad) است؛ شاعری که احساسات شخصی‌اش را روی کاغذ می‌آورد و زنان بسیاری با او احساس هم‌ذات‌پنداری داشتند. صدای او در میان سکوت زنان زمانه‌اش چه سخت به گوش می‌رسید! عصیان، سومین دفتر شعر فروغ، نشانه‌هایی از پختگی شاعر زن ایرانی را در خود دارد. او اشعار این مجموعه را در قالب‌های نیمایی و غزل سرود و در همان سال‌ها توانست توجه مخاطبان شعر را به خود جلب کند.

فروغ؛ صدایی کوتاه اما جاودانه در شعر فارسی

فروغ فرخزاد، شعر اول دفتر عصیان را به پسرش کامیار تقدیم کرده است. در این شعر، احساس مادری را می‌بینیم که از کلیشه‌های جنسیتی زمانه‌اش فراتر رفته و فرزندش را با زبان شعر در آغوش می‌گیرد. «اینجا ستاره‌ها همه خاموشند، اینجا فرشته‌ها همه گریانند»، چه واژه‌هایی زیباتر از این می‌تواند غم مادری را بیان کند که برای حفاظت از زنانگی و مادرانگی‌اش، جز شعر چیزی در دست نداشت.

در سایر اشعار مجموعه‌ی عصیان نیز، همان روحیه‌ی بی‌پروایی و جسارت زنانه به چشم می‌خورد. فروغ فرخزاد در این دفتر، عشق و عاطفه را نه در قالب‌های سنتی، بلکه با زبانی تازه و صریح بیان می‌کند. زبانی که گاه سرشار از اعتراض به محدودیت‌های اجتماعی و گاه آکنده از امید به رهایی است.

فروغ فرخزاد در غزل‌ها و اشعار نیمایی این مجموعه شعر، تصویری از زن ایرانی ارائه می‌دهد که دیگر تنها در نقش‌های کلیشه‌ای تعریف نمی‌شود، بلکه خود را به‌عنوان فردی مستقل و صاحب صدا معرفی می‌کند. همین ویژگی است که عصیان را به نقطه‌ای مهم در مسیر شاعرانگی فروغ بدل می‌سازد؛ از این دفتر شعر به بعد، هنر او به سوی پختگی و کمال حرکت کرد و تولدی دیگر را به همراه داشت.

مجموعه شعر احساسی و زیبای عصیان، به همت نشر دیوار منتشر شده و در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کتاب عصیان برای شما مناسب است اگر

• مخاطب جدی شعر معاصر فارسی هستید.
• دفترهای ابتدایی فروغ فرخزاد را خوانده‌اید و حالا می‌خواهید واپسین آثار این شاعر زن ایرانی را مطالعه کنید.

در بخشی از کتاب عصیان می‌خوانیم

در چشم روز خسته خزیده‌ست
رؤیای گنگ و تیره‌ی خوابی
اکنون دوباره باید از این راه
تنها به سوی خانه شتابی
تا سایه‌ی سیاه تو، این‌سان
پیوسته در کنار تو باشد
هرگز گمان مبر که در آن‌جا
چشمی به انتظار تو باشد
بنشسته خانه‌ی تو چو گوری
در ابری از غبار درختان
تاجی به سر نهاده چو دیروز
از تارهای نقره‌ی باران