بله
کتاب دولت‌های علوی نوشته‌ی محرم اوچان اثری پژوهشی و مستند در حوزه‌ی تاریخ اسلام و تشیع است که با نگاهی فراگیر، حکومت‌های منتسب به سادات، علویان و دوستداران اهل بیت (ع) را در گستره‌ای از قرون مختلف بررسی می‌کند. این کتاب با بهره‌گیری از منابع تاریخی، اسناد و تحلیل‌های نویسنده، تصویری منسجم از شکل‌گیری، گسترش و نقش سیاسی و مذهبی این دولت‌ها ارائه می‌دهد و یکی از جامع‌ترین آثار فارسی در این زمینه به شمار می‌آید.
درباره‌ی کتاب دولت‌های علوی
کتاب دولت‌های علوی (Alevi Devletleri) نوشته‌ی محرم اوچان (Muharrem Ucan)، پژوهشی جامع درباره‌ی حکومت‌هایی است که به‌گونه‌ای با اهل بیت (ع) پیوند اعتقادی، سیاسی یا نسبی داشته‌اند. نویسنده در این اثر 60 دولت را از سده‌ی دوم هجری تا دوره‌های متأخر معرفی کرده و معیار انتخاب آن‌ها را انتساب به سادات، ارادت به اهل بیت یا پیروی از شاخه‌های مختلف تشیع، به‌ویژه تشیع دوازده‌امامی و اسماعیلی، دانسته است. از نگاه او، عنوان دولت‌های علوی همه‌ی حکومت‌هایی را دربر می‌گیرد که مورخان آن‌ها را حامی اهل بیت شناخته‌اند.
کتاب دولت‌های علوی محرم اوچان در پنج بخش تنظیم شده است: دولت‌های امام علی (ع) و امام حسن (ع)، دولت‌های بنیان‌گرفته به دست نوادگان امام حسن (ع)، دولت‌های تاسیس‌شده توسط نوادگان امام حسین (ع)، دولت‌های شیعه‌ی دوازده‌امامی و دولت‌های اسماعیلی. در این میان، حکومت‌هایی مانند ادریسیان، علویان طبرستان، حمدانیان، آل‌بویه، کاکوییان، مزیدیان، فاطمیان، قرمطیان و دولت الموت نیز معرفی و از منظر تاریخی و مذهبی بررسی شده‌اند.
دولت‌های علوی؛ مرجعی برای مطالعه تاریخ دولت‌های شیعی
یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی کتاب دولت‌های علوی ترجمهd حسن صادقیان و یدالله بهجتی، گردآوری گاه‌شمار دولت‌های علوی، اسناد تاریخی، تصاویر سکه‌ها، پرچم‌ها، نقشه‌ها و دیگر شواهد تاریخی است که آن را به اثری مرجع و در عین حال کاربردی تبدیل کرده است. محرم اوچان همچنین به موضوعاتی چون نقش علویان در تاریخ آناتولی، جایگاه صفویان، شخصیت شاه اسماعیل خطایی، روابط عثمانی و صفوی و تاثیر جریان‌های علوی بر شکل‌گیری برخی حکومت‌های منطقه پرداخته و ضمن طرح دیدگاه‌های خود، به برخی روایت‌های رایج تاریخی نیز پاسخ داده است.
از همین رو، این اثر را می‌توان پژوهشی گسترده درباره‌ی تاریخ سیاسی و مذهبی دولت‌های منتسب به اهل بیت و یکی از جامع‌ترین آثار در این حوزه دانست. خرید کتاب دولت‌های علوی انتشارات علمی و فرهنگی به علاقه‌مندان تاریخ اسلام، تاریخ تشیع و پژوهش‌های مربوط به دولت‌های شیعی این امکان را می‌دهد که با اتکا به اسناد و منابع تاریخی، تصویری جامع از سیر شکل‌گیری و تحول حکومت‌های علوی در سرزمین‌های مختلف به دست آورند.
کتاب دولت‌های علوی برای شما مناسب است اگر
- به مطالعه‌ی تاریخ تشیع، اهل بیت و دولت‌های شیعی در جهان اسلام علاقه‌مند هستید.
- می‌خواهید با 60 حکومت منتسب به علویان، سادات و دوستداران اهل بیت آشنا شوید.
- به دنبال منبعی جامع درباره‌ی تاریخ صفویان، فاطمیان، آل‌بویه، ادریسیان و دیگر دولت‌های علوی هستید.
- قصد دارید تاریخ سیاسی و مذهبی اسلام را با تکیه بر اسناد، گاه‌شمار و منابع تاریخی مطالعه کنید.
- به پژوهش در زمینه‌ی تاریخ ایران، آناتولی و تحولات دولت‌های شیعی علاقه‌مندید.
در بخشی از کتاب دولت‌های علوی می‌خوانیم
محتملاً از این تاریخ به بعد ابن‌مسکویه مجدداً به ری بازگشت. سپس به شیراز رفت و به خدمت عضدالدوله، حاکم آل بویه، درآمد و به عنوان مدیر بیت‌المال، خزانه‌دار و مصاحب پادشاه فعالیت کرد و تا زمان مرگ عضدالدوله در سال 983، که خود فردی عالِم بود، در دربار آل بویه ماند. همچنین با ابن‌الخَمّار، پزشک مخصوص دربار، روابط دوستانه برقرار کرد و بدین طریق امکان فعالیت در حوزۀ طب را به دست آورد.
ابن‌مسکویه بعد از مرگ عضدالدوله در سال 983 از شیراز خارج شد و در خدمت صمصام‌الدوله، پسر عضدالدوله و حاکم ری، درآمد و به عنوان مصاحب ابن‌سعدان، وزیر صمصام‌الدوله، تعیین گردید. همچنین در آن دوره با عالمان بزرگی همچون ابن‌الحَجّاج شاعر، ابوحَیّان توحیدی فیلسوف، ابن‌زُرعۀ منطق‌دان و ابوالوفاء بوزجانی ریاضی‌دان آشنا شد. با کشته شدن ابن‌سعدان در سال 985، رابطۀ بین ابن‌مسکویه با صمصام‌الدوله نیز به هم خورد. به دلیل اختلاف و شبهه‌دار بودن اطلاعات مربوط به این دوره از زندگی ابن‌مسکویه، دربارۀ نزدیک به 40 الی 45 سال بعدی زندگی وی اطلاعات دقیقی وجود ندارد.
به باور بیهقی، ابن‌مسکویه به عنوان پزشک در دربار خوارزمشاهیان خدمت کرده است. بیهقی دربارۀ ابن‌مسکویه می‌گوید: ابوعلی سینا در یکی از کلاس‌های درس ابن‌مسکویه وارد می‌شود و استاد را به بی‌سوادی در برخی از موضوعات متهم می‌کند. ابن‌مسکویه عصبانی می‌شود و کتاب خود به نام تهذیب الاخلاق را به سمت ابوعلی سینا پرتاب می‌کند.
