



برای خواندن کتاب بوطیقای رمان و دسترسی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را رایگان نصب کنید.
چرا کتابراه را نصب کنم؟
از رمان و روانشناسی تا کسبوکار و تاریخ؛ کتابهای الکترونیکی و صوتی را هر زمان که خواستی بخوان یا گوش کن.
کتابها را دریافت کن و هر زمان و هر جا، بدون نیاز به اینترنت به کتابخانهٔ شخصی خودت دسترسی داشته باش.
حدود ۱۰ میلیون نفر از کتابراه برای مطالعه و شنیدن کتاب استفاده میکنند و نظرات خودشون رو با دیگران به اشتراک گذاشتهاند.
تغییر فونت و اندازه متن، حالت شب، هایلایت، یادداشتگذاری و بسیاری قابلیتهای دیگر، مطالعه را راحتتر و لذتبخشتر میکنند.
معرفی کتاب بوطیقای رمان
هدف کتاب بوطیقای رمان به قلم ونسان ژوو، آشنایی مخاطب با بوطیقای رمان یا به عبارتی روشهای گوناگون نقد ادبی در این شکل از ادبیات است. این اثر با پیوند دادن مفاهیم پیچیدهی نظری به تحلیلهای صوری دقیق و مطالعات ملموس، اثری جامع و کاربردی در عرصهی پژوهش خلق کرده است؛ منبعی ارزشمند که ابزارهای تحلیلی کارآمدی در اختیار منتقدان، نویسندگان و مخاطبان جدی ادبیات داستانی قرار میدهد.
دربارهی کتاب بوطیقای رمان
ونسان ژوو (Vincent Jouve) در کتاب بوطیقای رمان (La Poétique du roman) تلاش میکند تا مخاطب را با بوطیقای رمان آشنا کند. بوطیقا در مفهوم کلی آن به معنای بررسی صنایع داخلی است که در تشکیل یک اثر ادبی شرکت دارند. به عقیدهی نویسنده بسیار دشوار است که بتوان یک اثر را مورد مطالعه، بحث و نقد قرار داد بدون آنکه روشهای به کار رفته در آن متن ادبی را شناخت و عناصر ادبی تشکیلدهندهی آن را مورد پرسش قرار داد.
بدون شک رمان یکی از محبوبترین و جذابترین گونههای ادبی است؛ قالبی پرکشش که با داستانهای بلند و جهان پرپیچوخمش، مخاطبان زیادی را با خود همراه میکند. اما برای فهم لایههای زیرین آن به ابزاری دقیق نیاز است. کتاب بوطیقای رمان ونسان ژوو دقیقاً همین مسیر را هموار میکند و شیوههای مختلف تحلیل داستان را آموزش میدهد. این اثر نگاههای متنوع در حوزههای مختلفی مانند روایتشناسی، نشانهشناسی، روانشناسی، جامعهشناسی و نظریههای خوانش را کنار هم میگذارد و مفاهیم نظری را با بررسیهای ملموس ترکیب میکند.

نقشهی راهی برای خوانش بوطیقای رمان
کتاب بوطیقای رمان مسیر خود را از آستانهی رمان آغاز میکند؛ جایی که نویسنده به بررسی قراردادهای اولیه بین متن و خواننده و نقش پیرامتنهایی مانند عنوان و دیباچه میپردازد. او در ادامه، وارد پیکرهی اصلی داستان میشود و با تکیه بر تحلیلهای روایتشناسانه، مفاهیمی چون زاویهی دید، زمانمندی و توصیف را واکاوی میکند. این اثر در فصل بعدی، به قلب داستان رسوخ میکند و ساختار پیرنگ، منطق کنشهای شخصیتها و برنامههای روایی را زیر ذرهبین قرار میدهد.
کتاب بوطیقای رمان در ادامه، بحث را به حوزههای عمیقتری همچون گفتمان و تأثیرات ذهنی میکشاند؛ جایی که تداخلهای آوایی و پیوند متن با سایر متون، معنای داستان را شکل میدهند. ونسان ژوو در فصلهای پایانی، پیوند میان واقعیت برونمتنی، تاریخ و بافت اجتماعی را بررسی میکند و نشان میدهد که چگونه تخیل نویسنده از بستر جامعه تغذیه میکند. در نهایت، او بر نقش حیاتی مخاطب تمرکز میکند و با بهرهگیری از نظریات پژوهشگرانی چون امبرتو اکو، توضیح میدهد که متن چگونه نقشی برای خواننده تعریف میکند و او را در فرآیندِ فعالِ بازسازی معنای اثر مشارکت میدهد.
برای آنکه از لایهی رویین یک رمان عبور کنید و بتوانید با ابزارهایی کارآمد مفاهیم فرامتنی و پیرامتنی آن را درک کنید، خرید کتاب بوطیقای رمان و مطالعهی آن را در اولویت برنامهی کتابخوانی خود قرار دهید. این اثر پژوهشی و نقد ادبی را نصرت حجازی به فارسی برگردانده و انتشارات علمی و فرهنگی کار چاپ آن را بر عهده داشته است.
کتاب بوطیقای رمان برای شما مناسب است اگر
- در حوزهی نقد ادبی و بهطور خاص نقد رمان فعالیت میکنید و میخواهید با روشهای گوناگون آن آشنا شوید.
- به عنوان نویسنده، بهدنبال مهندسیِ دقیق پیرنگ، شخصیتپردازی و تکنیکهای روایی میگردید.
- خوانندهی جدی ادبیات هستید و میخواهید فراتر از روخوانی، لایههای پنهان متن را کالبدشکافی کنید.
در بخشی از کتاب بوطیقای رمان میخوانیم
تکنیک عقبگرد هنگامی خطرآفرین است که روشهای مشارکت خواننده در متن بر راهکارهایی که در ایجاد فاصلهسازی مؤثر است، مستولی شود.
درگیرسازی ایدئولوژیکی مشهودترین این خطرهاست. خواننده، متأثر از قرارداد خوانش، که صدای روایتی موجود در متن را به رسمیت میشناسد، یکی پس از دیگری، به درون لایههای پنهان عقیدتی رمان فرو میافتد و اغلب به صورت غیرفعالانه پذیرای مجموعه «پیام» هایی است که روایت به او مخابره میکند. اگر، بر اساس قراردادهای داستانی، هرآنچه درییو لاروشِل دربارۀ شخصیتهای داستانی رمان ژیل به ما میگوید بپذیریم، چگونه میتوانیم به واسطۀ همین اصل، از پذیرش چهرۀ منفی ربکا، که نویسنده آن را به دلیل برچسبهایی چون «یهودی»، «بیگانه» و «کمونیست» خدشهدار کرده است، سر باز زنیم؟
در این میان، دخالتهای روانشناختی خطر دیگری محسوب میشوند. حلقۀ اتصالی، که ما را به فلان شخصیت داستانی مرتبط میکند، میتواند آنقدر منحصربهفرد باشد که فقط سرگذشت روایی او برای خواننده اهمیت داشته باشد. متنی که صرفاً باورهای حسی خواننده را به مشارکت طلبیده باشد، قابلیتهای انتقادی خواننده را در رخوت فرو میبرد و هرگونه عقبگرد منطقی خواننده به دست فراموشی سپرده میشود. برای مثال، در حین خوانش یکی از داستانهای جیمز باند، خواننده بلافاصله آرزوی پیروزی مأمور مخفی داستان را میکند، بیآنکه تعداد افرادی که در مبارزه با او کشته شدهاند یا مشروعیت ارزشهایی که رقیبان را به مقابله با او تهییج میکنند برای خواننده کوچکترین اهمیتی داشته باشند.
فهرست مطالب کتاب
مقدمه
قسمت «تحلیل و ترکیب»
قسمت «متون و شیوهها»
قسمت «نشانهها و ابزارها»
فصل اول: در آستانۀ رمان: قرارداد خوانش
پیرامتن: عنوان و دیباچه
مطلع
پیرامتن: عنوان و دیباچه
پیرامتن
تعریف
قرارداد خوانش
اُفق انتظار
درونمتن و برونمتن
عنوان
عنوان و اُفق انتظار
کارکرد هویتی
کارکرد توصیفی
ارزش ضمنی
کارکرد جذبکنندگی
دیباچه
کارکردهای دیباچه
فراهم کردن زمینۀ خوانش
جهت دادن مسیر خوانش
انواع دیگر دیباچه
مطلع
اطلاعرسانی و مجذوب کردن
اطلاعرسانی
مجذوب کردن
انعقاد قرارداد خوانش
رمان رئالیست
کلیشههای مختلف
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
فصل دوم: پیکرۀ رمان: ساختارهای روایت
عمل روایتی
شیوههای عرضۀ بازنمایشهای روایتی
زمان و مکان
عمل روایتی
وجوه تشکیلدهندۀ داستان روایتی
جایگاه راوی: لحن روایت
ارتباط راوی با داستان
سطح روایتی
چهار جایگاه ممکن
کارکردهای راوی
کارکرد روایی
کارکرد مدیریتی
کارکرد ارتباطی
کارکرد شهودی
کارکرد توضیحی
کارکرد ایدئولوژیک
شیوههای عرضۀ بازنمود روایتی
فاصله
روایت رخدادها
روایت گفتارها
روایت افکار
کانونیشدگی
کانونیشدگی صفر
کانونیشدگی داخلی
کانونیشدگی خارجی
زمان و مکان
زمان
زمان عمل روایتی
سرعت
تواتر
نظم
مکان
جایگیری توصیف
عملکرد توصیف
کارکردهای توصیف
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
فصل سوم: قلب رمان: ساختارهای داستان
پِیرنگ
شخصیتهای داستانی: الگوی نشانهشناختی
شخصیتهای داستانی: الگوی نشانهمعناشناختی
شخصیتهای داستانی: الگوی نشانهشناختی - پراگماتیک
پِیرنگ
الگوی پروپ
الگوی پنجگانه
الگوی پنجگانۀ رمان ژرمینال
الگوی پنجگانۀ شوآنها
تذکر
تلاش برای شالودهشکنی در رمانهای معاصر
شخصیتهای داستانی: الگوی نشانهشناختی
کنشگر، کنشپذیر و نقش مضمونی
کنشگر
کنشپذیر
ارتباط کنشگر/ کنشپذیر
نقش مضمونی
خط سیر و برنامه
تحریکسازی
توانش
فرجام
شخصیت داستانی: الگوی نشانهمعناشناختی
ذات شخصیت داستانی
اسم
پیکره
پوشش
روانشناسی
زندگینامه
کارکردهای چهره
فعل شخصیت داستانی
نقشهای مضمونی
نقشهای کنشپذیری
اهمیت رتبهبندی
صفات
توزیع
استقلال
کنشپذیری
پیشتعابیر قراردادی
تفسیر آشکار راوی
بررسی نشانهمعناشناختی شخصیت کورانتَن در شوآنها
ذات یا «هست»
فعل
اهمیت رتبهبندی
شخصیت داستانی: الگوی نشانهشناختی - پراگماتیک
شبهِشخصیتهای داستانی
شبهِ کارکنان
شبهِ شخص
شبهِ بهانه
نظام عاطفی
رمزگان روایی
رمزگان احساسی
رمزگان فرهنگی
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
فصل چهارم: گفتمان یک رمان: گفتهپردازی
شبه فاعل
بینامتنیت
طنز
شبه فاعل
سطح معنایی
گزینش و سازماندهی مضمونها
سیاق واژگان و صناعات ادبی
اصطلاحهای ارزیابیکننده
سطح نحوی
ریزسازمان
کلانسازمان
سطح پراگماتیک
هویت مخاطب
شیوههای جهتگیری به سوی دیگری
گفتهپردازی و شبهِ فاعل
بینامتنیت
گونهشناسی
بینامتنیت
پیرامتنیت
فرامتنیت
زِبَرمتنیت
همگونهمتنیت
کارکردها
طنز
طنز به مثابه گفتمانی چندآوایی
نقل قول ضمنی
نشانههای طنز
طنز و ارزشیابی شخصیتهای داستانی
طنز به منزلۀ یک نظام ارتباطی
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
فصل پنجم: واقعیت رمان: ثبت دنیای خارج متنی
ردپاهای من
رد پاهای تاریخ
رد پاهای من
روش کار
روش کار چهارمرحلهای
مثال: دختران آتش نِروال
اصول
اصل تواتر
اصل غرابت
اصل منطق
تناسب ارتباطی
روش عملی
اصل لذتجویی و واقعیتطلبی
مرحلۀ دهانی
مرحلۀ آینه
اوهام بدوی
عقدۀ اودیپ
تخیل و نماد
رد پاهای تاریخ
عناصر آشکار
گفتهشده
تو
عناصر ناپیدا
تضادهای متنی
وضعیتهای «غیرعادی»
نفی قالبهای صوری
شیوههای بهکارگرفتهشده در داستان روایتشده
مورب
ایدئولوژی
گفتمان غالب
مؤسسهها
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
فصل ششم: خواننده در رمان
خوانندۀ رمان
رمانِ خواننده
خوانندۀ رمان
خوانندۀ ناپیدا
مخاطب «درجۀ صفر»
مخاطب خاص
راهبردهای موضعی
آرایههای فاصلهسازی
آرایههای مؤثر در درگیر کردن عاطفی
راهبردهای کلی
خوانش به مثابه بازی پرسپکتیوها
سازماندهی بر اساس جبران (موازنه)
سازماندهی بر اساس تضاد
سازماندهی بر اساس پراکندگی
سازماندهی بر اساس توالی
رمانِ خواننده
عملکرد خواننده
نقش خواننده
بالفعل شدن ساختارهای گفتمانی
بالفعل شدن ساختارهای روایی
بالفعل شدن ساختارهای کنشی
بالفعل شدن ساختارهای ایدئولوژیک
توانش خواننده
شناخت فرهنگ لغات
قوانین هممرجعیت
ردیابی گزینشهای بافتاری و وضعیتی
شناخت زبَررمزگذاریهای بلاغی و سبکی
آشنایی با سناریوهای عمومی و بینامتنی
توانش ایدئولوژیک
تجربۀ خواننده
عقبگرد
توسعه
رمانهای «ادبی»
جمعآوری
برای اطلاعات بیشتر
متون و روشها
بررسی عناوین
ژرمینال (زولا)
کارکرد توصیفی
عنوان مضمونی استعاری
ارزشهای تلویحی
تلویحات تاریخی و عمومی
کارکرد ترغیبی
استمداد از حس کنجکاوی و بازی با دال
کرکره (رُب گرییه)
کارکرد بازشناختی
پروبلماتیک (طرح سؤال)
کارکرد توصیفی
عنوان مضمونی، لغوی، کنایی و استعاری
ارزشهای تلویحی
تلویحات تاریخی، عمومی و مشخص
کارکرد ترغیبی
سنت و نوسازی
بررسی دیباچه
تفسیر
ترغیب به خوانش
اثر مفید
اثر حقیقتمدارانه
اثری بدیع و جاهطلبانه
برنامهریزی خوانش
اعلام رسمی منویات
گزینش خواننده
غرابتهای دیباچۀ ساد
نیاز مبرم به توجیه گفتهها
خودارزشگذاری
فقدان کارکرد صاعقهگیری
بررسی مطلع
تفسیر
معرفی جهان روایی
کجا؟
چه وقت؟
چه کسی؟
معلقسازی روایت
ورود دفعتی
پرسشهای تعلیقی
مضامین اعلامشده
فضا
قرارداد خوانش: رئالیسم ذهنی؟
بررسی ساختارهای روایت
تفسیر
جایگاه و نقشهای راوی
شیوههای بازنمود روایتی
بررسی زمان
تفسیر
زمان عمل روایتی: بازگشت به عقب و اندوه
سرعت: کودکی ساکن و گذر زمان
تواتر: زمان حال فاقد برجستگی و زمان گذشته به مثابه حادثه
نظم: خاطره به منزلۀ پرسپکتیو
بررسی توصیف
تفسیر
ورود طبیعی به داخل روایت
عملکرد توصیف: تجزیه و خیالات وهمانگیز
ارزش نمادین توصیف
بررسی شبه شخصیت داستانی
تفسیر
مولُی، شخصیت داستانی - شبه بهانه
کارکنان عالم داستانی و راهکارهای روایی
شبه زندگی و نظام عاطفی
بررسی گفتهپردازی
تفسیر
شبه فاعل: آشفتگی مرزهای گفتمانی بین راوی و شخصیت داستانی
در پایۀ معنایی
در پایۀ نحوی
در پایۀ پراگماتیک
بُعد بینامتنی: تغییر مسیر الگوها
زِبَرمتنیت با اهداف مقلدانه
تعدد تأثیرها
نیت طنزگونه: تقلید مضحک از رمانهای تحلیلی
ساختارهای روایت طنزآمیز
نشانههای طنز
بررسی ثبت دنیای درونی من: ناخودآگاه فاعل
توضیحات
بررسی ثبت تاریخ: صدای جامعه
بررسی رمزگذاری متن در فرایند خوانش
تفسیر
راهکار متن: ترغیب به خوانشی دوگانه
مشارکت در بازی داستانی
فاصلهاندازی
تصویر خواننده: عملکرد و توانش
عملکرد خواننده
توانش خواننده
تجربۀ خواننده: واپسگرایی انتقادی و توسعه
واپسگرایی انتقادی
خوانش ادبی
نشانهها و ابزارها
عنوان
دیباچه
مطلع
راوی
بازنمایش روایتی
زمان و روایت
توصیف
شخصیت داستانی
پیرنگ
رمان «من»
رمان و تاریخ
مخاطب
گفتهپردازی داستانی
واژهنامۀ موضوعی
واژهنامهی فرانسه-فارسی
واژهنامهی فارسی-فرانسه
کتابنامه
مشخصات کتاب الکترونیک
| عنوان کتاب | کتاب بوطیقای رمان |
| نویسنده | ونسان ژوو |
| مترجم | نصرت حجازی |
| ناشر چاپی | انتشارات علمی و فرهنگی |
| سال انتشار | ۱۳۹۴ |
| فرمت کتاب | EPUB |
| تعداد صفحات | 395 |
| زبان | فارسی |
| شابک | 978-600-121-618-3 |
| قیمت کتاب الکترونیک | ۲۱۸,۵۰۰ تومان €4.49 خرید کتاب الکترونیک نسخه نمونه رایگان |
| دستهها | کتابهای پژوهش و نقد ادبی کتابهای نشانه شناسی |
بله


















