کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای: سرگذشت یک ژن شناس

معرفی کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای: سرگذشت یک ژن شناس

کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای نوشته‌ی آلبر ژکر اثری تأمل‌برانگیز است که در قالب نامه‌ای به نسل‌های آینده نوشته شده و در مرز میان فلسفه، انسان‌شناسی و اخلاق قرار می‌گیرد. این کتاب در کنار شرح زندگینامه و خاطرات شخصی نویسنده، گفت‌وگویی عمیق میان یک انسان در پایان قرن بیستم و انسانی فرضی در آینده را به تصویر می‌کشد؛ گفت‌وگویی درباره‌ی مسئولیت انسان امروز نسبت به انسان فردا.

درباره‌ی کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای

کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای: سرگذشت یک ژن شناس (A toi qui n'es pas encore né(e)) مجموعه‌ای از نامه‌هایی است که آلبر ژکر (Albert Jacquard) مقاله‌نویس فرانسوی برای یکی از نتیجه‌هایش نوشته است. ژکر در این اثر درباره‌ی فلسفه زندگی، وضعیت بشر، خطرهای جهان مدرن، نابرابری‌ها، جنگ، علم، پیشرفت و مسئولیت اخلاقی انسان‌ها صحبت می‌کند و میان تجربه زیسته قرن بیستم و آینده‌ای که در راه است، پلی فکری می‌سازد.

آلبر ژکر ژنتیک‌دان، متفکر و انسان‌گرای فرانسوی است که علاوه بر فعالیت‌های علمی در حوزه‌ی ژنتیک، به‌عنوان یک روشنفکر اجتماعی نیز شناخته می‌شود و همواره درباره‌ی اخلاق، عدالت اجتماعی و ارزش انسان‌ها در برابر نظام‌های قدرت‌محور سخن گفته است. او در کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای مجموعه‌ای از نامه‌های فلسفی را نگاشته که هم تجربه‌ی زیسته و خاطرات او را بازتاب می‌دهد و هم شامل تأملات فلسفی پیرامون رخدادهای پیرامون و وضعیت انسان معاصر می‌شود.

دغدغه‌های فلسفی آلبر ژکر

کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای آلبر ژکر سرشار از دغدغه‌های فلسفی و اخلاقی است که مهم‌ترین محورهای آن مسئولیت انسان در برابر آینده، نقد نابرابری‌های اجتماعی، هشدار نسبت به سوءاستفاده از علم و فناوری و تأکید بر کرامت انسانی است. ژکر در شماری از نامه‌های فلسفی، گفت‌وگویی خیالی با نسل آینده شکل می‌دهد و از این طریق نگاه انتقادی خود را نسبت به جهان معاصر و مسیر پیشرفت بشر بیان می‌کند؛ نگاهی که هم‌زمان هشداردهنده و امیدبخش است و خواننده را به بازاندیشی در ارزش‌های انسانی فرامی‌خواند.

آلبر ژاکارد در کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای نگاه انتقادی به پیشرفت بدون اخلاق دارد و معتقد است آینده‌ی انسان تنها زمانی قابل دفاع است که بر پایه‌ی همبستگی، آگاهی و احترام به دیگری ساخته شود. همچنین مفهوم «انسان بودن» در این کتاب بازتعریف می‌شود؛ نه بر اساس قدرت یا نژاد، بلکه بر اساس مسئولیت‌پذیری و همدلی. اصغر عسکری خانقاه ترجمه‌ی این کتاب را بر عهده داشته است.

کتاب حاضر از جمله آثار تأمل‌برانگیز در میان کتاب‌های آلبر ژکر است که در قالبی متفاوت و خلاقانه نوشته شده. این اثر در واقع نوعی نامه‌نگاری میان نویسنده و نسل آینده است که پرسش‌هایی اساسی درباره‌ی آینده‌ی بشر مطرح می‌سازد. با خرید کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای انتشارات علمی و فرهنگی فرصتی برای تأمل در معنای زندگی انسان و مسئولیت‌های اخلاقی ما در برابر نسل‌های پیش‌رو به دست می‌آورید.

کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای برای شما مناسب است اگر

• به تأمل در باب فلسفه زندگی و آینده‌ی انسان علاقه دارید و می‌خواهید درباره‌ی مسئولیت نسل امروز در برابر نسل‌های آینده بیشتر بیندیشید.
• مطالعه‌ی خاطرات، زندگینامه و تأملات شخصی یک روشنفکر فرانسوی که خطاب به نسل آینده نوشته شده، برایتان جذابیت دارد.

در بخشی از کتاب به تو که هنوز زاییده نشده‌ای: سرگذشت یک ژن شناس می‌خوانیم

وقتی من به دنیا آمدم، همۀ دانشمندان به منزلۀ یک چیز مسلم و آشکار دوام و استواری عالم هستی را پذیرفته بودند. خود اینشتین در 1916 خود را در اجبار این فکر می‌دید که با اصلاح در معادلۀ اصلی نسبیت عمومی آن را به‌ طریقی موافق و مطابق با این استواری کند. در پایان سال‌های 1920، لازم شد که به این مسئلۀ آشکار تن دهد که عالم هستی در یک وضعیت استوار و ثابتی نیست: کهکشان‌ها هریک از دیگری دور می‌شوند؛ عالم هستی منبسط می‌شود؛ وضع امروز آن جز مرحلۀ حد واسط بین مرحلۀ دیروز آن (کوچک‌تر)، و فردایش (گسترده‌تر) نیست. یکی از نتایجی که به سرعت آشکار شد این ‌است که اگر به اندازۀ کافی به عقب و به گذشتۀ دور برگردیم، عالم هستی در بعضی از لحظات فاقد حجم بوده است، و از آن جا یادآوری انفجاری شگفت‌آور، بیگ‌ بنگ، حادثۀ بانی جهان، منشأ توأم فضا و اشیایی که در حرکت‌اند و زمان تولیدشده از طریق این حرکات و جنبش‌ها.

روح و ذهن ما عادت کرده ‌است که حوادث را تصور کند، حوادثی که شایستگی تفکیک طول زمان به «قبل» و به «بعد» را دارند. این تشخیص مبنای دریافت ما از ریزش زمان است. بنابراین، بیگ بنگ نمی‌تواند قبل از خود چیزی داشته ‌باشد، چون‌که جانشینی لحظه‌ها ایجاب می‌کند که کنش‌ها تولید شوند (و این جز تیک تاک یک ساعت نیست که ثانیه‌ها را از هم تفکیک می‌کند). اما، تا موقعی که بیگ بنگ تولید نمی‌شد، هیچ‌ عملی (کنشی) نمی‌توانست پدیدار شود، یعنی فقدان اشیاء مساعد برای تولید. بنابراین، اگر واقعه‌ای، یک «قبل» نداشته ولی از یک «بعد» برخوردار باشد، چیزی جر یک واقعۀ غلط نیست، و وقتی آن را به‌منزلۀ یک واقعۀ معمولی تلقی می‌کنیم، استدلال‌های ما مواجه با خطر بزرگی هستند که ما را گمراه می‌کنند.

این مشکل، و همچنین حالت جالب‌توجه‌ای از واژه که به آن وصل شده (به زبان فرانسه "gros boum" یا انفجار بزرگ) هوش و ادراک را به هیجان آورده و کشف انبساطِ جهان هستی، اکثر اوقات با یادآوری این بیگ بنگ خلاصه شده است. درواقع، تطور قابل درک که باعث این کشف ‌شده خیلی بیشتر ریشه‌ای است و نتایجی غریب را برای ملاحظۀ ما از خود ما به دنبال می‌کشد.

فهرست مطالب کتاب

انقلاب‌ها
یک روز از زندگی من
فضیلت طغیان
ستایشی از عدم فرمانبری
نگاهی نو
عالم هستی سرنوشتی دارد
زندگی دیگر قابل توصیف نیست
منطق دیگر خودکامه نیست
پیشرفت‌های فنی و توسعه
امکان خودکشی جمعی
دستکاری شخص زنده
پایان سیاره
او باز یافته است
شکنجۀ مرگ (حکم اعدام)
جاودانگی
از مرگ من به مردن من
زیستن
دختر یا پسر
چند یادآوری از درس‌های زیستی تو
جنسیت‌ها و نقش‌های آنان
ژنتیک و تقدیر
به ‌سوی برابری
رقابت علیه ورزش
جام جهانی
چرا باید برد؟
ورزش و استفاده از مواد مخدر (دوپینگ)
ورزش، مردم
کدام وطن؟
فرانسه
اروپا
مدیترانه
بین خام و آگاهی
آسایش غیرفعال باور و دانسته
توقع بیش از حد دانایی
باروری الگوها
از تحقق تا اقدام طرح
محلۀ بن‌بست‌ها
بن‌بست‌ پایانی
بن‌بست نظریه‌های اقتصادی
بن‌بستی از نزدیک‌بینی آزادی‌خواهانه
بن‌بست ارزش
بن‌بستِ یک بُعدی
بن‌بستِ سوداگران مالی
بن‌بست بیکاری
کدام طرح، به سوی کدام هدف؟
ساختن اشخاص
تجربه‌ای ناموفق
چند آزمایش پراکنده
یک طرح: تعلیم و تربیت (آموزش)