کتاب دیباچهای بر جامعه شناسی یکی از کتابهای مقدماتی برای آشنایی با دیدگاهها، نظریهها و بنیانگذاران علوم اجتماعی است. استفن مور، استاد جامعهشناسی دانشگاه کمبریج، به همراه استفن پ. سینکلر، در این کتاب دو هدف را دنبال میکنند: ساده و عامهفهم بودن کتاب و جامع بودن آن. این اثر برای اولین بار در سال 1995 و در مجموعه کتابهای Teach Yourself در کشور انگلستان منتشر شد.
دربارهی کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی
در دههی 1940، دو روانشناس و جامعهشناس به نام کِنِت و میمی کلارک، مجموعهای از آزمایشها را طراحی و اجرا کردند که بعدها به «آزمونهای عروسک» معروف شدند. آنها در آزمایش خود از کودکان سه تا هفتساله از هر نژاد و با هر رنگ پوستی، خواستند که از میان چهار عروسک، عروسک محبوبشان را انتخاب کنند. دو عروسک با پوست سفید و موهای زرد و دو عروسک با پوست تیره و موهای مشکی. بیشتر کودکان عروسکهایی با پوست روشن را انتخاب کردند. شگفت آنکه اکثر بچههای سیاهپوست نیز عروسکی با پوست روشن را انتخاب کردند و برای آنها ویژگیهای مثبتی برشمردند. وقتی از این کودکان سیاهپوست خواسته شد که عروسکی شبیه به خودشان را انتخاب کنند، از اتاق بیرون رفتند و شروع به گریه کردند یا ناراحت شدند.
این دو دانشمند نشان دادند که جدا بودن مدارس سفیدپوستان از سیاهپوستان، برای دانشآموزان سیاهپوست مضر است و باعث کمبود اعتمادبهنفس آنها میشود. سه سال بعد، دادگاه عالی ایالات متحده براساس همین تحقیقات، قانون جداسازی مدارس را لغو کرد. تأثیر این پژوهش بر تغییر قانون آمریکا، فقط بخشی از اهمیت جامعهشناسی را نشان میدهد. اما جامعهشناسی علاوه بر تبعیضزدایی، در بسیاری از اصلاحات اجتماعی مانند ایجاد فرصتهای برابر برای زنان در جامعه و محل کار، بهبود جامعه برای افراد مبتلا به ناتوانیهای جسمی و روانی، در نظر گرفتن همهی اقشار و طبقات جامعه در قانونگذاری، کاهش جرم و جنایت و بسیاری از اقدامات دیگر، تأثیری انکارناپذیر دارد. اما برای رسیدن به جامعهی آرمانی، لازم است که همهی مردم از سادهترین مفاهیم علوم اجتماعی آگاه باشند. کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی (Sociology) یکی از منابعی است که میتوان از آن برای آگاهسازی همهی اقشار جامعه استفاده کرد.

استفن مور (Stephen Moore)، استاد جامعهشناسی دانشگاه کمبریج، با همکاری استفن پ. سینکلر (Stephen P Sinclair)، کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی را برای همهی مردم جامعه نوشته است. این دو باور دارند که همهی افراد، لازم دارند که سادهترین مفاهیم علوم اجتماعی مانند خانواده، آموزش و پرورش و اشتغال را بهخوبی بشناسند. در این صورت میتوانند زمام امور را در دستان خود بگیرند و آنچنان که شایسته است، در جامعه فعالیت کنند. این کتاب در سال 1995 مجموعه کتابهای «teach yourself» در کشور انگلیس به نگارش درآمده و طبیعتاً آمار و ارقامی که در آن مطرح شدهاند، به مکان و زمانی متفاوت با حال حاضر تعلق دارند. بااینحال همچنان میتوان از این آمار در تحقیقات جامعهشناختی، اقتصادی و سیاسی بهره برد.
در کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی، ابتدا به نظریههای قدیم و جدید جامعهشناسی پرداخته میشود و بنیانگذاران این رشته معرفی میگردند. سپس استفن مورد و استفن پ. سینکلر در ده فصل، از مهمترین مسائل علوم اجتماعی مانند خانواده، رسانهها، قدرت و سیاست، جرم و جنایت، اشتغال و بیکاری، نظام آموزشی، فقر و ثروت و سرانجام فرهنگ و دین سخن میگویند. شما میتوانید چاپ انتشارات ققنوس را از این کتاب با ترجمهی مرتضی ثاقبفر بخوانید.
کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی برای چه کسانی مناسب است؟
اگر قصد دارید مطالعات خود را در زمینهی علوم اجتماعی آغاز کنید، کتاب دیباچهای بر جامعهشناسی برای شروع مناسب به نظر میرسد.
در بخشی از کتاب دیباچهای بر جامعه شناسی میخوانیم
دورکم بدون شک مهمترین سهم را در معرفت جامعهشناسی داشته است. او نخستین کسی بود که در دانشگاه بوردو صاحب کرسی استادی جامعهشناسی شد و نشریهی جامعهشناسی متنفذی به نام سالنامهی جامعهشناسی را پایهگذاری کرد. دیدگاه دورکم دربارهی جامعهشناسی از یک سو متأثر از تأکید اسپنسر بر اهمیت ارتباط متقابل عوامل اجتماعی به جای مطالعهی جداگانه هر یک از بخشهای آن، و از سوی دیگر تحت تأثیر تأکید اوگوست کنت در استفاده از روش علمی است. نوشتههای دورکم نمایانگر جستجوی آشکار نظم از سوی او هستند، و این بازتابی بوده است از وجود دگرگونیهای سریع اجتماعی که دربارهی آن سخن گفتیم و بهویژه در فرانسه بیشتر از جاهای دیگر جریان داشت. دورکم چهار کتاب نوشت: تقسیم کار، خودکشی، قواعد روش جامعهشناسی، و شکلهای ابتدایی حیات دینی. در کار او سه مشغله ذهنی اساسی وجود دارد: نخست، اثبات ارزش و تمایز علم جامعهشناسی؛ دوم، تحلیل اینکه چرا جامعهها تشکیل میشوند؛ و سوم، نشان دادن روابط نزدیک میان اجزای متشکلهی متفاوت جامعه.
دورکم در کتاب «تقسیم کار» دربارهی علل وحدت اجتماعی جامعه به بحث پرداخت. به نظر او دو نوع همبستگی اجتماعی وجود دارد: همبستگی آلی یا ارگانیکی و همبستگی مکانیکی. جامعههای مکانیکی، مانند جوامع قبیلهای، اعضای خود را وادار به همسان بودن میکنند و درنتیجه تأکید بر این همگنی اعضا، اختلاف و برخورد از میان میرود. در جامعههای ارگانیکی، که از لحاظ اجتماعی و تکنولوژیکی پیچیده هستند، همبستگی اجتماعی به دلیل بسیار وارونهای، که از تفاوت افراد سرچشمه میگیرد، حفظ میشود. هرکس در تقسیم کار وظیفه متفاوتی در جامعه برعهده دارد و از اینجا اعتماد متقابلی پدید میآید.
بله






















