کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح، یک پژوهش تمام و کمال در رابطه با نوروز و مراسم آن است. سمیه کریمی با همکاری اعظم موسوی و ژیلا مشیری، جستارهای جذابی را درمورد هویت فرهنگی ایرانیان، گاهشماری باستانی و نقش زنان در آیینهای نوروزی گردآوری کرده است. نوروز یکی از زیباترین جلوههای تنوع فرهنگی در ایران است. ایرانیان نه تنها از ابتدا آغاز بهار را جشن میگرفتند، بلکه فرصتی را برای نمایش سنتها و آداب متنوع اقوام ایرانی فراهم میکردند.
دربارهی کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح
ایرانیان باستان همواره چشم به آسمان داشتهاند. بسیاری از مراسم آیینی ایرانیان مانند نوروز، مهرگان و یلدا، بر اساس تغییرات نجومی و موقعیت خورشید در برجهای فلکی تنظیم شده بودند. امروزه از جشنهای باستانی ایرانیان، فقط نوروز و یلدا و چهارشنبه سوری همچنان پایدار باقی مانده است. کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح، یکی از آثار مربوط به مجموعه مقالات همایش ملی نوروز، میراث صلح است که توسط سمیه کریمی، با همکاری ژیلا مشیری و اعظم موسوی گردآوری گردیده. در این کتاب، جشن نوروز از جهات مختلفی مورد بررسی قرار گرفته و فلسفهی پشت آن بهصورت کامل نمایانده میشود.
گردآورندگان کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح، به این دلیل نوروز را انتخاب کردهاند که در آن تنوع فرهنگی اقوام ایرانی بهخوبی دیده میشود. در ایران، هر قوم و قبیلهای در کنار یکدیگر، آغاز بهار را جشن میگیرند و هر قوم ایرانی، مراسم نوروز را به سبک و سیاق متفاوتی اجرا میکند. برای مثال سیزدهبدر در بیشتر مناطق ایران، روز طبیعت و پایان جشنهای نوروزی محسوب میشود. خوراکیهای نوروزی نیز بسیار متنوع است. سمنو یکی از مشهورترین خوراکیهای مربوط به نوروز است. در برخی از مناطق، نانهای محلی مخصوص نوروز و شیرینیهای خاصی پخته میشود که زینتبخش سفرهها در عید نوروز است.

نوروز همچنین پیوندی میان نسلها ایجاد کرده و باعث میشود که ارزشهای فرهنگی همچنان زنده بمانند. ایرانیان، فارغ از تفاوتهای قومی و زبانی، این جشن را بهعنوان نمادی از وحدت، امید و طراوت طبیعت، گرامی میدارند. کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح، از آن جهت ارزشمند است که در آن به تمامی جنبههای عید نوروز پرداخته شده و شیوهی برگزاری مراسم در میان اقوام مختلف به طور کامل بررسی شده است. این کتاب به همت انتشارات ارس منتشر شده و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است.
کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح برای چه کسانی مناسب است؟
مطالعهی این کتاب به تمامی بزرگسالان علاقهمند به فرهنگ و تاریخ ایران پیشنهاد میشود. پژوهشگران حوزهی مردمشناسی و جامعهشناسی نیز از خواندن این کتاب سود میبرند.
در بخشی از کتاب نوروز، تنوع فرهنگی و فرهنگ صلح: مجموعه مقالات همایش ملی نوروز، میراث صلح میخوانیم
وزیر خارجه، حاجی میرزا ابوالحسن خان تبریک عید را به آنها عرضه میکرد و به ایشان “مبارک باد” میگفت. سپس خطبههای بلیغ ارائه میگردید و شعرای دربار، قصیدههای بدیع میسرودند. فیلانی که از هند و سند و کابل و قندهار و هرات و کشمیر به پای سریر شاه فرستاده شده بودند، چنان با هودجهای زرین و سیمین و پیلبانان هندی و سندی به دیوانخانه آمده و تعلیم دیده بودند که فیلان با خرطومها و سرهای زیر، زمین را بوسیده و در کنار حوض صفه در میان خیابان میآرمیدند. فرستادگان حاکمان و نمایندگان بلاد از دور و نزدیک با عرایض و پیشکش خود به توسط نواب حاجب بار، ایشک آقاسیهای دربار به حضور شاه میرسیدند و هدایای نقدی و جنسی خود را عرضه میکردند. فضای باغ از صرههای زر ده دهی و سکههای شاهی کوه زر رویان را در آتش حسرت میگداخت.
پنجاه تن از فرزندان زرین کمر مرصع خنجر مانند بر گرد شاه حلقه میزدند و هر یک حامل یکی از ادوات مرصع گردیده بود و سپر مرصع به یاقوتها و لعلهای تابان در دست هریک متلالی بود. شش پر زرین مکلل به لولو و الماس بود. از دیگر جواهرات مخصوص که شاه در زمان اعیاد به کار میبرد، یکی حمایل محبره و دیگری کمر شمشیر و خنجر مرصع بود و بر بازوبند شاه، چهار قطعه الماس گرانبهای معروف میدرخشید که یکی از آنها گوهر دریای نور بود. از لوازم جلوس فتحعلیشاه در مراسم سلام عام در تخت مرمر، بر سر نهادن تاج کیانی، بستن بازوبندهای “دریای نور” و “تاجماه”، آویختن حمایلهای مروارید درشت، بستن کمربند سلطنتی و شمشیر و خنجر جواهر نشان و در دست گرفتن گرز مرصع بود. پسرها و دامادهای شاه به دست نیم دایره، در اطراف تخت شاه در جایگاه مخصوص خود میایستادند.
بله
























