کتاب کسب و کارهای پلتفرمی

مایکل کوسومانو، متخصص تجارت الکترونیک، در کتاب کسب و کارهای پلتفرمی استراتژی‌های مؤثرِ خود را برای ایجاد و حفظ پلتفرمی موفق ارائه می‌دهد. این کتاب به مدیران و کارآفرینان کمک می‌کند تا در دنیای رقابت‌های دیجیتال، کسب‌وکار خود را با موفقیت رهبری کنند.

درباره‌ی کتاب کسب و کارهای پلتفرمی

امروزه در دنیایی زندگی می‌کنیم که پلتفرم‌ها و تجارت‌های الکترونیک پیشتازِ میادین اقتصادی هستند. این نوع کسب‌وکارها با گوگل و مایکروسافت و اپل آغاز شده و امروزه با انواع شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های خدمات اینترنتی ادامه یافته است. کتاب کسب و کارهای پلتفرمی (The Business of Platforms) نوشته‌ی مایکل کوسومانو (Michael A. Cusumano) ضمن تعریفِ پلتفرم و معرفی استراتژ‌ی‌ها و مدل‌های کسب‌وکار، راه ساخت و مدیریت یک پلتفرم موفق را به مخاطبان نشان می‌دهد.

امروزه واژه‌ی پلتفرم کاربرد فراوانی در مکالمات روزمره‌ی ما دارد. پلتفرم ایدئولوژیک، پلتفرم فیزیک، پلتفرم تولید و... ازجمله ترکیباتی است که به‌وفور شنیده می‌شود. پلتفرم‌ به عامل اتصال اجزا، افراد و سازمان‌ها که همگی در یک بستر برای تحقق یک ایده یا هدف تلاش می‌کنند، گفته می‌شود. این کتاب به مفهوم پلتفرم در صنایع اختصاص دارد که در پی خیزش کامپیوترهای شخصی، اینترنت و فن‌آوری‌ ارتباطات پدید آمده است.

کسب و کارهای پلتفرمی تا حدی پیش رفته‌اند که به باارزش‌ترین شرکت‌های جهان تبدیل شده و ارزشی معادلِ یک تریلیون‌دلار دارند؛ چیزی بسیار بیشتر از ارزشِ اقتصادیِ شرکت‌های سنتی. یکی از موضوعاتی که در کتاب کسب و کارهای پلتفرمی به آن پرداخته شده، افزایش تقاضا از دولت‌ها برای تجدیدنظر در قوانین مربوط به حفظ حریم خصوصی داده‌ها، قوانین ضد انحصار و مقررات دیگری است که می‌تواند کسب‌وکارهای قدرتمند پلتفرمی را مهار و قانونمند سازد.

امروزه در کسب و کارهای پلتفرمی، داشتن یک پلتفرم مناسب بر داشتن بهترین محصول ارجحیت دارد. مایکل کوسومانو تفاوت استراتژی‌های محصولی و پلتفرمی و مدل‌های تجاری وابسته به هریک را به مدیران و کارآفرینان می‌آموزد. کتاب کسب و کارهای پلتفرمی سپس دو نوع بنیادین از مدل‌های تجاری پلتفرمی را معرفی می‌کند؛ نوع اول پلتفرم‌های نوآوری و نوع دوم پلتفرم‌های تراکنشی نام دارند. پلتفرم‌های نوع اول از ماژول‌های فناوارنه‌ی مشخصی تشکیل شده‌اند که به خلقِ محصولات و خدمات مکمل جدید کمک می‌کند. پلتفرم‌های تراکنشی، با به اشتراک‌گذاریِ اطلاعاتِ سازمان‌ها در نقش واسطه یا بسترهای خریدوفروش ظاهر می‌شوند.

کتاب کسب و کارهای پلتفرمی به سوال‌های بسیاری درمورد پلتفرم‌ها جواب می‌دهد؛ سوالاتی نظیر اینکه چطور شرکت‌هایی کوچک به غول‌های اقتصادی تبدیل شدند و بر تمام ابعاد زندگی ما اثر گذاشتند؟ این شرکت‌ها چه تفاوت‌ها و شباهت‌هایی با ابرقدرت‌های قدیمی دارند؟ و قانون‌گذاران دولتی و شرکت‌های رقیب چطور باید با این مراکز قدرت جدید مواجه شوند؟

این کتاب با ترجمه‌ی احمد جعفرنژاد، حسین فرخی و لیلا فرخی توسط انتشارات سازمان مدیریت صنعتی منتشر شده است.

نکوداشت‌های کتاب کسب و کارهای پلتفرمی

• نویسنده با ترکیب تحقیقاتِ خود با دستورالعمل‌های عملی و مثال‌های کارآمد، منبعی خوب برای صاحبان پلتفرم‌ها آماده کرده است. (استفان کسریل، مدیرعامل Upwork)

• این کتابِ ارزشمندی است برای کسانی که می‌خواهند در بازار پلتفرم‌ها رقابت کنند. (آرن سورنسون، مدیرعامل Marriott International)

• همه‌ی مدیران، کارآفرینان، سرمایه‌گذاران و دانشگاهیان علاقه‌مند به کسب‌وکارهای پلتفرمی باید این کتاب را بخوانند. (ریچارد اشمالنسی، رئیس سابق دانشکده‌ی مدیریت MIT Sloan)

• آیا همه‌ی کسب‌وکارها باید به پلتفرم تبدیل شوند یا حکومت باید قونینی برای مهار پلتفرم‌ها پیاده‌سازی کند؟ این سوالی است که کتاب کسب‌وکارهای پلتفرمی به آن پاسخ می‌دهد. (رید هانت، رئیس سابق کمیسیون ارتباطات فدرال)

کتاب کسب و کارهای پلتفرمی برای چه کسانی مناسب است؟

خواندن این کتاب به مدیران و کارآفرینان و هرکس که در فکر شروعِ کسب‌وکارِ دیجیتال است، توصیه می‌شود.

در بخشی از کتاب کسب و کارهای پلتفرمی می‌خوانیم

مشکل دیگری در مورد تاکتیک‌های شروع کسب‌وکار وجود دارد که به یارانه‌های سنگین یک یا دوطرفه در ابتدای راه‌اندازی کسب‌وکار مربوط می‌شود. این روش نه‌تنها پرهزینه است، بلکه باعث شده است برخی از پلتفرم‌ها در «حلقه‌ی راه‌اندازی بی‌نهایت» گیر کنند. حلقه‌ای که در آن صاحبان پلتفرم‌ها برای جذب اعضا از طرف‌های مختلف، سال‌ها به‌شدت به خرج پول و اختصاص یارانه به طرف‌های بازار ادامه می‌دهند. شرکت اوبر مثال مشهور برای این رویکرد بوده است. در حالی که مدیریت اوبر و سرمایه‌گذاران آن به تبدیل شدن این شرکت به تنها بازیگر برنده‌ی میدان امید داشتند، با پرداخت یارانه به طرف‌های بازار، رقابت قیمت را آغاز کردند و با تحمیل ضررهای مالی به رقبا باعث خروج آن‌ها از بازار شدند. همچنین، به نظر می‌رسد که مدیریت اوبر معتقد است که تعداد زیاد رانندگان و وسایل نقلیه‌ی این شرکت فرصت‌های جدیدی را برای متنوع‌سازی کسب‌وکار فراهم می‌کنند (مانند کسب‌وکار تحویل غذا) که درنهایت به جریان‌های پردرآمد پایدار تبدیل خواهد شد. این سناریوی خوش‌بینانه ممکن است برای اوبر اتفاق بیفتد. به‌علاوه، اوبر ارزش زیادی را به مشتریان خود ارائه می‌کند: تاکسی‌های معمولی در شهرهای بزرگ و مناطق شهری در سراسر جهان از نظر تعداد کم و نسبتاً گران هستند.