کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م

کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م، بخش سوم از مجموعه‌ی چهار قسمتی امثال و حکم‌ به قلم علی‌اکبر دهخدا است. این مجموعه، پنجاه‌هزار مثل و حکمت و کلمات قصار را در بر می‌گیرد. این کتاب به کوشش علی‌اکبر دهخدا گردآوری و منتشر شده است.

درباره‌‌ی کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م

سومین جلد کتاب امثال و حکم (Amsal-o Hekam) به قلم و گردآوری علی اکبر دهخدا میان سال‌های 1308 و 1311 چاپ شد. این جلد در ادامه جلد دوم حروف «ک» تا «م» الفبا را پوشش می‌دهد. علی اکبر دهخدا حین تدوین لغت‌نامه، امثال و حکم را نیز تألیف کرده بود. سپس به خواست اعتمادالدوله قراگزلو، وزیر معارف آن زمان، ضرب‌المثل‌ها و جملات قصار را در مجموعه‌ی دیگری تحت‌عنوان امثال و حکم چاپ کرد. این کتاب نیز مانند لغت‌نامه به‌ترتیب حروف الفبا نگاشته شده است و هر جلد، تعدادی از حروف الفبا را پوشش داده است.

بیشترین بخش مجموعه امثال و حکم به ضرب‌المثل‌های ادیبانه، کلمات قصار و اشعار شاعران قدیمی اختصاص پیدا کرده است. بخش کوچکی از آن را نیز ضرب‌المثل‌های عامیانه دربرمی‌گیرد. محتوای این کتاب بیش از هزار عبارت عربی برگرفته از آیات قرآن و احادیث، چهل و پنج هزار بیت از شاعران کلاسیک (پنج هزار بیت از فردوسی، چهار هزار بیت از سعدی، دو هزار و پانصد بیت از نظامی، دو هزار و پانصد بیت از اسدی طوسی و دو هزار و پانصد بیت از جلال‌الدین رومی) را شامل می‌شود. منابع کتاب امثال و حکم مجموعه‌ی «امثال میدانی»، «مختصر امثال»، «جامع‌التمثیل» و «شاهد صادق» را در بر می‌گیرند.

کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م مناسب چه کسانی است؟

توصیه می‌شود افرادی که به ضرب‌المثل و حکایت‌های ادبیات پارسی و فرهنگ لغت علاقه دارند، کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م را بخوانند.

با علی اکبر دهخدا بیشتر آشنا شویم

علی اکبر دهخدا (Ali-Akbar Dehkhoda) متولد سال 1357 یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات معاصر ایران است. او به جز آثاری مانند امثال و حکم و لغت‌نامه، اشعار و آثار چاپ‌نشده‌ای هم مانند «فرهنگ فرانسه به فارسی» و «شرح حال ابوریحان بیرونی» در کارنامه‌ی خود دارد. سروده‌های وطن‌پرستانه‌ی علی اکبر دهخدا آغازگر فصلی جدید در شعر فارسی بود. علاوه‌بر‌این، او در خلال نوشته‌هایش برای نشریه‌ی صوراسرافیل نوعی جدید از نثر فارسی را ابداع کرد. علی اکبر دهخدا پنجاه سال از عمر خود را صرف تحقیق روی زبان و ادبیات فارسی کرد که نتیجه‌ی آن کتاب‌هایی مانند امثال و حکم و لغت‌نامه است.

در بخشی از کتاب امثال و حکم دهخدا - جلد سوم: ک - م می‌خوانیم

گویند وقتی مأمون خلیفه چهار رسول به اطراف می‌فرستاد چهار اسب هر یکی را بداد که هزار دینار ارزید هر یک و سه هزار دینار صلت، آنگه بفرمود تا موبد گبران را حاضر کردند، گفت همه جهان مملکت نوشروان بود عطای او چند بودی موبذ؟ گفت: چهار هزار درهم، مأمون گفت: من امروز دوازده هزار دینار به چهار رسول دادم، موبد گفت نوشروان از مال خود دادی و به‌قدر حق دادی و جز از گناهکار از وی کس را بیم نبودی. مثل: من ساعت سیرته زالت قدرته، قدرت با سیرت بد پایدار نبود مأمون خاموش شد و بفرمود تا صورت نوشروان عادل بوی نمودند، رویی دید چون ماه‌چهره‌ی تازه و انگشتری از یاقوت سرخ در انگشت داشت که هرگز چشم مأمون مثل آن ندیده بود، بر آن نوشته «به مه نه مه به» از راحه الصدور راوندی.

ابن ابی‌لیلی فرا ابن سیری گفت نه بینی این ابوحنیفه ابن جولاهه بچه را که هرچه ما بدان فتوی کنیم بر ما رد کند. گفت ندانم جولاهه بچه است یا چیست اما دانم که دنیا روی بوی آورده است و وی از دنیا می‌گریزد و روی از ما بگردانیده است و ما آن را می‌جوییم. کیمیای سعادت.