کتاب نقاط کور بین ما: چگونگی غلبه بر سوگیری شناختی ناخودآگاه و ایجاد روابط بهتر

کتاب نقاط کور بین ما اثر نویسنده و عصب‌شناس معروف، گلب سپرسکی است. او در این کتاب سعی دارد با استفاده از روش درمان رفتاری شناختی مبتنی بر شواهد (CBT) و با ورود به دنیای ناخودآگاه ذهنی مخاطب را از گرفتار شدن در دام خطاهای شناختی و سوگیری‌های رفتاری برهاند. همچنین در ادامه تلاش می‌کند تا با معرفی عوامل سوگیری شناختی راهکارهایی را برای غلبه بر این امر ارائه کند.

درباره‌‌ی کتاب نقاط کور بین ما

ناخودآگاه، این جهان پررمز و راز و ناشناخته‌ی ذهن بشر... سالیان زیادی‌ست که انسان با ورود به جهان پیچیده و جذاب ناخودآگاه، سعی در بازشناسی الگو‌های رفتاری خود دارد. یکی از مهم‌ترین چالش‌های متخصصین علوم رفتاری، کشف علت سوگیری‌های شناختی انسان از طریق بررسی جهان ناخودآگاه ذهنی‌ست. این همان کاری‌ست که گلب سپرسکی (Gleb Tsipursky) در کتاب تحسین‌شده‌ی خود، نقاط کور بین ما (The Blindspots Between Us) سعی در موشکافی آن دارد.

همه‌ی ما دوست داریم در جوامع پذیرفته شویم و رابطه‌ای سازنده با محیط بیرون داشته باشیم. نوع رفتار و رابطه‌ی ما با محیط اطراف و انسان‌های دیگر، در بسیاری از جریانات زندگی تأثیر مستقیم دارد. پس بی‌دلیل نیست که بشر با این سؤال مهم و اساسی مواجه شده: «رفتار‌ها بر اساس چه‌ سازوکاری عمل می‌کنند؟» یا در بیانی دقیق‌تر: «اشتباهات رفتاری ما از کجا نشأت می‌گیرند؟»

ورود متخصصین دنیای روان‌شناسی به نیمه‌ی کمتر شناخته‌شده‌ی ذهن، یعنی ناخودآگاه، سرنخ‌های بسیاری برای پاسخ به این سؤال به دستان ما داده است؛ امروزه علم روان‌شناسی این سرنخ‌ها را با نام «سوگیری‌های شناختی» معرفی می‌کند. سوگیری‌های شناختی همان جنبه از سازوکار رفتاری ماست که بسیاری اوقات ما را از داشتن روابط سالم و سازنده با شریک عاطفی، خانواده، همکار و دوستانمان باز می‌دارد؛ اما این سوگیری‌های شناختی چطور به‌ وجود می‌آیند؟ بیاید همراه با نویسنده‌ی کتاب نقاط کور بین ما، بار دیگر به جهان ذهن سفر کنیم و پاسخ این سؤال را بیابیم.

در حقیقت امر، این سوگیری‌های شناختی حاصل حسن نیت سازوکار ذهنی ماست. به بیان دیگر، مغز ما سعی می‌کند اطلاعات دریافتی را با فرضیات خود ساده‌سازی کند. این موضوع اما در عمل همیشه نتایج مثبتی به بار نمی‌آورد، بلکه فرضیه‌سازی ذهنی ما در اغلب مواقع با نوعی سوگیری پنهان در نوع رابطه‌‌مان با دیگران همراه می‌شود. پس چه باید کرد؟ گلب سپرسکی در کتاب خود و با استفاده از روش درمان رفتاری شناختی مبتنی بر شواهد (CBT)، ابتدا به معرفی رایج‌ترین انواع سوگیری‌های شناختی در ذهن می‌پردازد. او پس از آشنایی کامل با آنچه در ذهن می‌گذرد، کلید مهارت‌های حل‌وفصل این نوع سوگیری‌ها به دست مخاطب می‌دهد. او طی این کتاب جذاب و آموزنده به مخاطب می‌آموزد مهارت توقف و مکث را در خود تقویت کند و قدرت و توان تجزیه و تحلیل شرایط و جلوگیری از سوء نتیجه‌گیری را در خود بالا ببرد. شما نیز می‌توانید برای عبور از نقاط کور ذهنی و تقویت مهارت‌های رفتاری خود با این کتاب جذاب همراه باشید.

کتاب نقاط کور ذهنی اولین بار در سال 2020 وارد بازار نشر جهانی شد و نسخه‌ی فارسی آن به همت نشر «سایلاو» و با ترجمه‌ی صدیقه فرهادی، در دسترس علاقه‌مندان فارسی‌زبان قرار گرفت.

نکوداشت‌های کتاب نقاط کور بین ما

• نکته‌ی شگفت‌آور در این کتاب این است که علاوه بر جذابیت و سرگرم‌کنندگی در حین خواندن، می‌تواند برای گفت‌وگو با دوستان و اطرافیان نیز گزینه‌ی مناسبی باشد. (داگلاس استون، نویسنده‌ی کتاب‌ گفت‌وگوهای سخت)

• هیچ یک از ما کامل نیستیم و همه‌ی ما نقاط کور خود را داریم که ممکن است در روابطی که واقعاً می‌خواهیم، مشکل ایجاد کند. این کتاب به شما کمک می‌کند تا نقاط کور خود را شناسایی کنید و برای داشتن روابط و دنیایی بهتر از آن‌ها عبور کنید. (وبسایت آمازون)

• حتی باهوش‌ترین افراد نیز با چالش‌هایی در روابط خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این کتاب نشان می‌دهد نحوه‌ی سازوکار مغز ما باعث می‌شود تصمیم‌های بد زیادی در روابط خود بگیریم. همه‌ی ما مستعدّ سوگیری‌های شناختی هستیم. این مقوله می‌تواند روابط اجتماعی ما را با عزیزان، دوستانمان و... به‌کلی از بین ببرد. نویسنده در این کتاب با ترکیب تحقیقات پیشرفته و مطالعات موردی، نوع مشکلات ناشی از افتادن در این نقاط کور ذهنی را نشانمان می‌دهد. (اسکات بری کافمن، محقق، استاد دانشگاه و نویسنده‌ی کتاب المپیک قربانیان)

کتاب نقاط کور بین ما برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب به تمامی علاقه‌مندان به دنیای پررمز‌ و راز ذهن و همچنین علوم رفتاری و روان‌شناختی پیشنهاد می‌شود. افرادی که می‌خواهند با خطای سوگیری شناختی در روابط خود آشنا شوند، این کتاب را از دست ندهند.

با گلب سپرسکی بیشتر آشنا شویم

دکتر گلب سپرسکی (متولد 1981) عصب‌شناس مقیم آمریکاست. او مأموریت اصلی خود در طی فعالیت حرفه‌ای پانزده‌ساله‌اش را «کمک به رفع سوگیری‌های رفتاری در روابط» می‌داند. سپرسکی در این زمینه با دانشگاه‌ها، مؤسسات و مجلات زیادی همکاری داشته و همچنین خود مؤسسه‌ای غیرانتفاعی با نام "Intentional Insights" را مدیریت می‌کند که هدف نهایی آن نیز کمک به افراد برای جلوگیری از همین سوگیری‌های شناختی است. او اکنون در کلمبوس اوهایو و به همراه همسرش زندگی می‌کند و فعایت‌های مدنی خود را از طریق مصاحبه و نگارش مقاله و کتاب پیش می‌برد.

در بخشی از کتاب نقاط کور بین ما می‌خوانیم

در نظر گرفتن تجربیات گذشته، می‌تواند به‌عنوان یک روش سوگیری‌زدایی به شما کمک کند. آیا همیشه به خاطر دیر رسیدن به جلسات کاری دچار مشکل می‌شوید؟ آیا برای جلسه‌ای که باید پانزده دقیقه رانندگی کنید تا به آن جا برسید، دقیقاً پانزده دقیقه قبل از جلسه راه می‌افتید؟ خوب چه اتفاقی می‌افتد اگر فراموش کرده باشید تلفن خود را بردارید؟

همیشه دیر کردن به روابطتان آسیب می‌زند و به خاطر افزایش مداوم سطح هورمون استرس، کورتیزول، به سلامت روحی و جسمی شما نیز آسیب وارد می‌شود. تأمل درباره این‌که کارها در گذشته چه مقدار زمان برده (به‌عنوان مثال، دقیقاً چه زمانی باید برای یک جلسه آماده شوید تا در آن جا حضور داشته باشید درحالی‌که فقط پنج دقیقه زمان اضافی دارید) فعالیت‌های فعلی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به روابط و سلامتی شما کمک می‌کند.

نظرتان درباره آن دسته از افراد که همیشه سروکارشان به روابط عاشقانه کشیده می‌شود، چیست؟ یکی از بستگان من دوست‌های زیادی داشت که احساسات او را به بازی گرفته بودند. احتمالاً این پسرها احساس می‌کردند به او علاقه‌مندند، چون او حس محتاج بودن را از خود نشان می‌داد و تمایلی نداشت که در برابر فشار این مردان فریبکار ایستادگی کند.

داستان او پایان خوبی دارد. او با کمک یک درمانگر توانست الگوی تجربیات گذشته خود درزمینهٔ شکست عاطفی را بررسی کند. او متوجه شد که عدم تمایل به تنها بودن، باعث شده بیش‌ازحد فریبکاری‌های عاطفی را تحمل کند و جذب مردانی شود که احتمال دارد چنین کاری با او کنند.