کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان

کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان، نوشته‌ی هلن مافی و شهناز بهمن در آغاز به شرح مفهوم هوش هیجانی می‌پردازد و ضمن اشاره به مزیت‌های برخورداری از این نوع هوش، روش‌هایی را برای توسعه‌ آن مطرح می‌کند. هوش هیجانی نیز مانند سایر ویژگی‌های شخصیتی بهتر است که از سنین پایین‌تر تقویت شود. درنتیجه این کتاب راهنمایی کاربردی برای تمام کسانی است که در ارتباط مستقیم‌ با کودکان‌اند.

درباره‌ی کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان

هوش هیجانی، مجموعه‌ای از توانایی‌ها را دربرمی‌گیرد که از درک و مدیریت درست احساسات ناشی می‌شوند. هلن مافی (Helen Maffini) و شهناز بهمن (Shahnaz Bahman) با نگارش کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان (Developing Children’s Emotional Intelligence)، منبع جامعی برای آشنایی با هوش هیجانی منتشر کرده‌اند. تمرکز کتاب پیش‌ رو، بر توسعه‌ی این مهارت در سنین پایین است و والدین، مربیان کودک و معلم‌ها را مخاطب قرار داده است.

در دنیای معاصر، کودکان با فرازونشیب‌های بسیاری مواجه‌اند که می‌تواند روند رشد آن‌ها را دچار مشکل کند. در چنین شرایطی، والدین و مربیان موظف‌اند تا کودکان را برای ورود به این دنیای پرچالش آماده کنند. در این راستا، عمده‌ی توجه به‌سمت رشد فردی و تحصیلی کشیده شده و احساسات کمتر موردتوجه قرار گرفته است. کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان، از اهمیت کشف و شناخت احساسات حرف می‌زند. این کتاب راهنمایی همه‌جانبه‌ است که رشد عاطفی را هم‌زمان برای کودک و مربی رقم می‌زند.

توانایی درک و تشخیص درست احساسات، مهم‌ترین دستاورد هوش هیجانی است. با درنظرگرفتن این نکته، می‌توان نتیجه گرفت که نمی‌توان اهمیت آن در شکل‌گیری شخصیت کودک را انکار کرد. این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان بستری را برای یادگیری کودکان فراهم کرد که از فشارهای روانی به‌دور باشد. اما از آن‌جا که محیط‌ آموزشی به یک فضا محدود نمی‌شود و می‌تواند خانه، مدرسه و سایر مراکز را شامل شود، ارتباط میان آن‌ها هم به‌تفصیل تشریح شده است.

این کتاب احساسات مختلف، مثل احساس خطر، خشم و همدلی را با ذکر نمودهای بیرونی هرکدام شرح می‌دهد. درنهایت موضوعی که موردتأکید نویسندگان قرار دارد، اهمیت هنر در بروز احساسات، تقویت هوش هیجانی و بالا بردن کیفیت یادگیری است. بهره‌گیری از هنر و بروز خلاقیت در روند آموزش می‌تواند تأثیرگذاری بیشتر محتوای آموزشی را سبب شود و توسعه‌ی فردی و اجتماعی کودک را رقم بزند. قصه‌گویی و داستان‌پردازی، موسیقی و شعر، نمایش، طنز و نقاشی هنرهایی هستند که کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان جهت سهولت در آموزش آن‌ها را توصیه می‌کند.

راهکارهای توصیه‌شده در این کتاب تماماً‌ کاربردی‌اند. همچنین نویسندگان با ذکر مثال‌های متعدد، درک مباحث را برای خواننده آسان‌ کرده‌اند. کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان با ترجمه‌ی فروزان کثیری توسط انتشارات فصل اندیشه منتشر شده است.

در نکوداشت کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان

• شهناز بهمن و هلن مافی با کمک مجموعه‌ای از مثال‌های روایی، بر تأثیر هوش هیجانی معلم و دانش‌آموز در کیفیت یادگیری تأکید می‌کنند. این کتاب خواندنی، مرجعی فوق‌العاده برای مربیانی است که با این مهارت آشنایی ندارند و کسانی که علاقه‌مندند اطلاعات بیشتری درباره‌ی چگونگی توسعه‌ی هوش هیجانی خود و فرزندان‌شان کسب کنند. (Learning and Teaching Update، مِی 2009)

کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب به تمام والدین دغدغه‌مند و مربیان دل‌سوزی که قصد دارند در توسعه‌ی هوش هیجانی کودکان نقش داشته باشند، پیشنهاد می‌شود.

با نویسندگان کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان بیشتر آشنا شویم

هلن مافی مشاور آموزشی، مربی هوش هیجانی و نویسنده‌ای کانادایی انگلیسی‌ است که اغلب برای کودکان کشورهای جهان سوم کتاب می‌نویسد. او در زمینه‌ی آموزش مهارت‌های عاطفی اجتماعی و تقویت آگاهی ذهنی مشغول به کار است. فعالیت‌های او جوایز و افتخارات متعددی نظیر بهترین رهبر زن کسب‌وکار خدمات اجتماعی عاطفی در سال 2020 و دریافت عنوان یکی از صد تاجر زن برتر و کارآفرین انگلستان در سال 2021 را برایش به ارمغان آورده‌اند. کتاب‌های «My Acts of Kindness» و «ABCs for Cambodia» دیگر آثار هلن مافی هستند.

شهناز بهمن، فارغ‌التحصیل رشته‌ی تربیت معلم، مشاور آموزشی و مربی هوش عاطفی در بحرین است. او از پیشروان آموزش هوش هیجانی در سطح بین‌المللی محسوب می‌شود که تحول گسترده‌ای در نظام‌های آموزشی دنیا ایجاد کرده است.

جملات برگزیده‌ی کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان

• همیشه معجزه هست، کجا عشق طولانى و بزرگ وجود دارد. (ویلا کاتر)

• آن‌چه که یک مدرس را مدرس مى‌کند، مهم‌تر از آن، آن چیزى است که آموزش مى‌دهد. (کارل منیننگر)

• اجازه ندهید هیجانات کوچک فراموش شوند چرا که در خلق عالى‌ترین احساسات زندگى‌مان تأثیر بسزایى داشته و ما بدون این‌که آن‌ها را تشخیص بدهیم از آن‌ها اطاعت مى‌کنیم. (وینسنت ون گوگ)

• آموختن و یادگیرى هر دو به حل مشکلات کمک مى‌نمایند. دانش فعالیت و فرآیندى است که توسط آن معلمین و دانشجویان را در بهترین شرایط ممکنه قرار مى‌دهد تا با یکدیگر به فعالیت بپردازند. (دنیس لیتکی)

در بخشی از کتاب تقویت هوش هیجانی در کودکان می‌خوانیم

خانم والکر معلمى بود که کنترل و مراقبت مى‌کرد شاگردانش را هم در کلاس و هم خارج از کلاس، خانم پارکر به عبارتى دیگر اعتقاد داشت شغلش یا فعالیت‌اش تابع شرایط خاصى است. او صداها را نمى‌توانست تحمل کند و با شاگردانى که احمقانه عمل مى‌کردند و شیطنت و بى‌ادبى مى‌کردند برخورد مى‌کرد. خانم پارکر معلمى بود که دانش‌آموزان را از خودش ترسانده بود یا مى‌توان گفت موجب ترس و دلهره آن‌ها مى‌شد. در همان زمان آن‌ها حتى احساس ترس و دلهره از او داشتند. «لیزى» دخترى که شاگرد خانم «والکر» بود و پدر و مادرش از هم جدا شده بودند دخترى گوشه‌گیر بود و از فعالیت‌ها کناره‌گیرى مى‌کرد. خانم معلم با لیزى به آرامى صحبت مى‌کرد. در این حالت به او اجازه مى‌داد که او به راحتى صحبت کند و براى کمک به گوشه‌گیرى و انزواى او رفتار خوبى داشت. او کتاب‌هایى را از کتابخانه براى لیزى با عنوان طلاق مى‌آورد و او را تشویقش مى‌کرد که احساساتش را بنویسد. در یک جمله خانم والکر سعى مى‌کرد با والدین لیزى هم ملاقات کند. تا آن‌ها را از وضعیت لیزى مطلع سازد. لیزى از محبت خانم والکر دلگرم بود و با او احساس آرامش مى‌کرد و مى‌دانست که کسى هست که هر وقت او دلتنگ و نیاز به هم صحبت داشته باشد، با او صحبت کند.

از میان راهرو به کلاس خانم پارکر می‌رسیم. مادر بِن که شاگرد خانم پاکر بود، یک دوقلو داشت. خانم پاکر با وجود این خیلى از این مسئله آگاهى نداشت و خیلى دوست نداشت به امورى که به او مربوط نیستند دخالت کند.

یک روز صبح معلم سر بن داد کشید که چرا تکالیفش را انجام نداده است. چرا که مادرش وقت کافى براى رسیدگى به او را ندارد به علت وجود نوزادهاى دوقلویى که در خانه داشت. بن احساس نگرانى و عصبانیت مى‌کرد زمانى که معلم سر او داد مى‌زد، به همین جهت او از انجام دادن تکالیف در کلاس نیز کناره‌گیرى مى‌کرد و به عبارتى از انجام تکالیف و خواندن درس شانه خالى مى‌کرد.

معلم بر هیجانات بن پى برده بود و تجربه نشان داده بود زمانى که مادرش وقت کافى براى رسیدن به او و سرگرم رسیدگى به دوقلوهاى نوزاد است. سر او داد مى‌زند و او عصبانى و ناراحت مى‌شود.