کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟: کله‌ گنده‌ها جواب می‌دهند!

در کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ با عجیب‌ترین پرسش‌های دنیا روبه‌رو خواهید شد. جما الوین هریس، با همکاری هزاران کودک، مجموعه‌ای بامزه، مفرح و سرگرم‌کننده از سؤالات جورواجور را فراهم کرده تا «کله‌گنده‌ها» بهترین پاسخ‌ها را برایشان پیدا کنند! در این کتاب آموزنده، برترین متخصصان، هنرمندان و نویسندگان پاسخگوی پرسش‌های کودکان و نوجوانان کنجکاو هستند. چه کسی می‌داند؟! شاید جواب خیلی از سؤال‌هایتان در لابه‌لای صفحات همین کتاب نهفته باشد.

درباره‌ی کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟

همه‌ی ما در کودکی یا نوجوانی این تجربه را داشته‌ایم که روزانه با ده‌ها سؤال در ذهنمان سروکله بزنیم، به پاسخی مناسب برای بعضی‌ها برسیم و برخی‌ها را هم بدون جواب رها کنیم. البته فکر کردن به سؤالات متنوع به دوران کودکی و نوجوانی محدود نمی‌شود؛ اما ذهن کنجکاو و پرسشگر افراد در این دوره از زندگی، بیش از بزرگسالان به دنبال چرایی و چیستی پدیده‌هاست. معمولاً بسیاری از پدر و مادرها یا آدم‌بزرگ‌ها برای پاسخگویی به پرسش‌های کودکان یا نوجوانان چندان آماده نیستند. ممکن است برخی از پرسش‌ها به نظرشان عجیب و بی‌معنی برسد یا شاید به بعضی از آن‌ها هم بخندند. همین واکنش‌های ساده از سوی والدین یا بزرگ‌ترها می‌تواند فرزندان را دلسرد کرده و آن‌ها را از سؤال پرسیدن ناامید کند. بااین‌حال، جما الوین هریس (Gemma Elwin Harris) مجموعه‌ای را تدارک دیده که ثابت می‌کند هیچ سؤالی بی‌ارزش نیست و برای هر پرسشی، پاسخی نهفته است. فقط باید سؤال مورد نظرمان را از کله‌گنده‌ها بپرسیم!

کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ (Big question from little people) مملو از پرسش‌هایی‌ست که هزاران دانش‌آموز مشغول‌به‌تحصیل در ده مدرسه‌‌ی آمریکایی مطرح کرده‌اند. نویسنده این پرسش‌ها را جمع‌آوری کرده و آن‌ها را در اختیار خبره‌ترین متخصصان علوم زیست‌شناسی، نجوم، تاریخ، حتی هنرمندان و نویسندگان قرار داده تا پاسخی مناسب و درخور برای آن‌ها ارائه کنند.

همان‌قدر که بعضی از سؤالات بامزه هستند، نوع پاسخی که به آن‌ها داده شده هم طنز و خنده‌دار است. این را هم اضافه کنیم که در کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ هیچ محدودیتی وجود ندارد. در یک صفحه درباره‌ی تاریخ طبیعی و تکامل موجودات زنده می‌خوانید، درحالی‌که صفحه بعد ممکن است درمورد کیهان‌شناسی و سیارات باشد!

تصاویر کوچک و سیاه و سفیدی هم در کنار سؤال و جواب‌ها قرار گرفته‌اند که خواندن کتاب حاضر را برایتان دلنشین‌تر و جذاب‌تر خواهد کرد؛ نقاشی‌های فانتزی که جنبه‌ی طنز دارند و توجه به آن‌ها موجب سرگرمی مخاطب می‌شود.

جما الوین هریس برای گردآوری اثر حاضر به سراغ کودکان و نوجوانان 4 تا 12‌ساله رفته و از ایشان خواسته تا هر پرسشی را که در هر زمینه‌ای دارند، بیان کنند. پرسش‌هایی که دیدگاه کودکان و نوجوانان را نسبت به دانش‌ها و محیط پیرامونشان نشان می‌دهد. به سخن دیگر، سلیقه و دیدگاه فردی آن‌ها را نسبت به جهان مشخص می‌کند. نویسنده هرگز ادعا نمی‌کند که پاسخ‌های داده‌شده در کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ جوابی نهایی برای پرسش‌ها هستند. علم و دانش بشری همچنان در حال پیشرفت است و شاید روزی برسد که پاسخ‌های متخصصان این کتاب، از دیدگاه محققان آینده، خنده‌دار به نظر برسد.

اگرچه گاه متن کتاب به دلیل استناد به شواهد علمی، کمی دشوار می‌شود، به طوری که تنها نوجوانان بالای دوازده‌سال نکات آن را به‌خوبی متوجه خواهند شد اما از آن‌جایی که برخی از پرسش‌کنندگان کودکان زیر 12 سال بوده‌اند و درک بعضی از مباحث برای مخاطبان کودک هم امکان‌پذیر است، باید گفت هم کودکان و هم نوجوانان می‌توانند اثر حاضر را مطالعه کرده و مطالب مفیدی را به کمک آن بیاموزند.

کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ را می‌توان نوعی دانش‌نامه‌ به زبان ساده دانست که دانستنی‌های بی‌شماری برای مخاطبانش دارد. دانشنامه‌ای که مطالب آن نه براساس حروف الفبا، که به ترتیب سؤالات پرسیده‌شده، بیان می‌شوند. خوانندگان کودک و نوجوان با درک مباحث این کتاب به برخی از باورهای نادرستی پی می‌برند که در ذهنشان ماندگار شده و به کمک داده‌های اثبات‌شده‌ی علمی، یک خانه‌تکانی اساسی در باورهایشان خواهند داشت.

برای آشنایی بهتر با پاسخ‌دهنده‌های کتاب پیش‌رو، جما الوین هریس با اشاره به حرفه و حوزه‌ی تخصصشان، آن‌ها را به مخاطبان معرفی کرده است. برخی از این کله‌گنده‌ها خودشان مؤلف هستند و کودکان و نوجوانان علاقه‌مند می‌توانند با مراجعه به کتاب‌هایشان، دانش و سطح دانسته‌های خود را ارتقا بدهند. جالب است بدانید یکی از پاسخ‌دهندگان اثر پیش‌رو، نوآم چامسکی، از برجسته‌ترین زبانشناسان جهان است.

این اثر با برگردان روان فاطمه شمسی و به کوشش نشر پرتقال، به چاپ رسیده و در اختیار کودکان و نوجوانان مستعد و باهوش فارسی‌زبان در سرتاسر جهان قرار گرفته است.

کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ برای چه کسانی مناسب است؟

خوانندگان بالای دوازده سال گروه اصلی مخاطبان اثر حاضر را تشکیل می‌دهند؛ اما بزرگسالانانی که فرزند کودک یا نوجوان دارند نیز برای درک بهتر جهان‌بینی فرزندشان، از مطالعه‌ی این کتاب غافل نشوند. توجه داشته باشید که مطالعه‌ی برخی از مطالب این اثر، برای کودکان زیر دوازده سال نیز مفید خواهد بود.

با جما الوین هریس بیشتر آشنا شویم

جما الوین هریس نویسنده‌‌ای است که به‌عنوان سردبیر مجلات در کشورهای گوناگونی از جمله آمریکا، انگلیس، ایتالیا و... فعالیت داشته. او از دانشگاه کمبریج فارغ‌التحصیل شده و هم‌اکنون در ادینبورگ اسکاتلند سکونت دارد.

جما الوین هریس پیش از این در زمینه‌ی تبلیغات نیز مشغول به کار بود. اثر حاضر نخستین کتاب اوست که به فارسی نیز برگردانده شده. خوب است بدانید پسر خردسال و دو خواهرزاده‌ی کنجکاوش الهام‌بخش او برای نوشتن کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمده؟ شده‌اند.

جملات برگزیده کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟

• اگر رؤیایی داری، حالا هرچه که بود، برو دنبالش!

• موسیقی جادوست و هر زمان بخواهیم، در اختیار ماست.

• اگر پای مرگ و زندگی وسط باشد، مطمئن باش که خوردن یک کرم اشکالی ندارد.

• دایناسورهای بزرگ و گیاه‌خواری که در خشکی‌ زندگی می‌کردند از گرسنگی مردند، چون گیاهی برای خوردن نبود.

در بخشی از کتاب اسکندر کبیر از قورباغه خوشش می‌آمد؟ می‌خوانیم

وقتی آن‌طرف دنیا در کشور مغولستان بودم، پیش مردم خیلی مهربانی به‌ نام تساتن ماندم که در چادرهایی از جنس پوست گوزن شمالی زندگی می‌کردند و در جنگل‌های برفی با گله‌های گوزنشان این‌سو و آن‌سو می‌رفتند. یک شب مردی وارد چادری شد که من آن را با خانواده‌ای شریک بودم. خیلی خسته به نظر می‌رسید. گفت که چند لحظه‌ی قبل یک خرس قطبی دنبالش کرده و می‌خواسته او را بخورد، چون پارچه‌ی لباسش از پوست گرم و زیبای گوزن شمالی بود. خرس فکر کرده بود او گوزن شمالی است، چون بوی گوزن شمالی می‌داد! هرچقدر هم فریاد کشیده بود، خرس باز دنبالش کرده بود. خب انگار این قضیه فقط یک سوءتفاهم بود!

وقتی هم که خرس بالاخره دیده بود چیزی که دنبال می‌کند واقعاً گوزن شمالی نیست، به این نتیجه رسیده بود که به‌هرحال می‌تواند مرد را بخورد. آخرسر آن مرد مجبور شده بود با چاقوی جیبی‌اش خرس را بترساند. تیغه‌ی چاقو به ‌خوبی چنگال خرس نبود، در نتیجه فراری ‌دادن خرس کلی طول کشیده بود. پس می‌توانی بفهمی چرا آن مرد آن‌قدر خسته بود. من به او فنجانی چای دادم و یک خانم مهربان لباس‌های پاره‌شده‌ی مرد را وصله کرد.

خب شیرها هم همین‌طورند. خوردن آن‌ها اصلاً آسان نیست. یک بار با سه‌تا از شترهایم در بیابان نامیب که جایی خشک و بی‌آب‌وعلف در آفریقاست، می‌گشتم. اسم شتر محبوبم نلسون بود و سوای زرافه‌هایی که قدشان از او بلندتر بود، از هیچ‌چیز بیشتر از شیرها بدش نمی‌آمد. اصلاً از اینکه می‌خواستند آن‌طور بی‌سروصدا سرِ وقتمان بیایند، خوشش نمی‌آمد، من هم همین‌طور.