کتاب مرشد و پهلوان: فیلمنامه‌ مستند درباره فیلم ناتمام علی حاتمی

حامد قربانی در کتاب مرشد و پهلوان که فیلمنامه‌ای مستند است، به سراغ یکی از پروژه‌های سینمایی ناتمام زنده‌یاد علی حاتمی می‌رود. موضوع این پروژه سرگذشت جهان‌پهلون تختی است. نویسنده کتاب را با آنچه علی حاتمی را بر آن داشته تا زندگی و سرنوشت این پهلوان بزرگ ایرانی را مورد واکاوی قرار دهد، آغاز می‌کند.

درباره کتاب مرشد و پهلوان

علی حاتمی، نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان ایرانی، در بیست‌وسومین روز از مردادماه سال 1323 در تهران دیده به جهان گشود. او کار هنری خود را با نگارش نمایش‌نامه‌هایی نظیر «ساتن»، «ماهیگیر»، «حسن کچل»، «چهل گیسم» و... آغاز کرد. وی پس از ناکامی در ساخت دو پروژه‌ی سینمایی با موضوعات همسران محمدرضا پهلوی و پیامبر اکرم (ص)، در سال 1373 به سراغ ساخت فیلمی با موضوع زندگی جهان‌پهلوان تختی رفت. اما متأسفانه بیماری و فوت ناگهانی علی حاتمی مانع از تکمیل این پروژه شد.

حامد قربانی در کتاب مرشد و پهلوان، که در واقع فیلمنامه‌ی فیلمی مستند است، سعی کرده که با مراجعه به مستنداتی دقیق، علل شکل‌گیری ایده‌ی ساخت فیلمی با موضوع پهلوان تختی را در ذهن علی حاتمی بررسی و تشریح کند. در جای‌جای این کتاب صدای علی حاتمی به گوش می‌رسد، چنان‌که گویی خود او در برابر مخاطب نشسته است.

کتاب مرشد و پهلوان برای چه کسانی مناسب است؟

علاقمندان به نمایشنامه و فیلمنامه مخاطبان اصلی این کتاب هستند.

در بخشی از کتاب مرشد و پهلوان: فیلمنامه‌ مستند درباره فیلم ناتمام علی حاتمی می‌خوانیم

گویا ابتدا در نهم مرداد بخش‌هایی فیلم‌برداری شد و بعد از آن در مهرماه ادامه یافت. دلیل اصلی هم خبری است که در شهریور 1375 در مجله فیلم اعلام شد. در خبر چنین آمده که: «رهبر انقلاب اسلامی، ‌ روز نهم مرداد از بخش‌های مختلف سازمان صدا و سیما بازدید کردند...؛ رهبر انقلاب ضمن بازدید از قسمت‌های سازمان، در غرفه سیمافیلم پس از برقراری ارتباط مستقیم ماهواره‌ای با شهرک سینمایی غزالی، ‌ از طریق صفحه تلویزیون شاهد فیلم‌برداری صحنه‌هایی از سه مجموعه تلویزیونی تنهاترین سردار (مهدی فخیم‌زاده)، جهان پهلوان (علی حاتمی) و زندگی (محمدرضا اعلامی) بودند. در سر صحنه جهان پهلوان تختی، صحنه‌ای توسط علیرضا زرین‌دست فیلم‌برداری شد که سر هر صحنه کارگردان‌ها درباره کارشان توضیح کوتاهی دادند و سپس صحنه‌ای فیلم‌برداری شد. صدای اذان از بام مسجد قندی خانی‌آباد به گوش می‌رسد، عزت‌الله انتظامی (در نقش پدر تختی) با ضرب مرشد از زورخانه گردان خارج می‌شود و درحالی‌که خسرو نظافت‌دوست (در نقش تختی) وی را نگاه می‌کند، به طرف بازارچه خانی‌آباد می‌رود.»

تصاویر مربوط به این خبر را می‌بینیم. در این تصاویر سیمای علی حاتمی از عشق، ‌ امید و زندگی سرشار است. او جامه‌ای یک‌دست سفید پوشیده و در رفتار و نگاهش، آرامش و اخلاص جاری است. گروه فیلم‌برداری هم پرشور و اشتیاق هستند و نشانه‌ای از ضعف و ناامیدی در کار نیست. ارتباط رسانه‌ای با علی حاتمی و طلب دعا و شفا شنیده می‌شود. بعد از دیدن این تصاویر، ‌ آقای شایسته درباره نشاط و سرزندگی فیلم‌ساز و عوامل در آن ایام می‌گوید.

شایسته: از آن جا که قبلاً هم با استاد سابقه همکاری داشتیم، این‌بار متحیر مونده بودیم که چگونه با اون همه درد شدید، ‌ این همه کار می‌کنن. ذره‌ای از دقت ایشون کاسته نشده بود و تمام توان خود رو به کار می‌گرفت تا فیلم سریع‌تر ساخته بشه... مرحوم حاتمی شخصیت عجیبی داشت. به شدت امیدوار بود و همیشه امید داشت.