کتاب گزیده طنز فوق الدین یزدی

کتاب گزیده طنز فوق الدین یزدی، گردآوری ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، از نمونه‌های طنز در ادبیات کلاسیک فارسی است که کمتر از آثار سایر بزرگان این عرصه، مورد توجه قرار گرفته. فوق‌ الدین یزدی، شاعر فارسی‌زبان قرن یازدهم هجری شمسی است که او هم مثل بسیاری از شعرای نامدار، تجربیاتی در زمینه‌ی هزل‌سرایی دارد. هزل به‌ معنای طنز و شوخی از تاریخچه‌ای غنی در آثار ادبی ایران‌زمین برخوردار است.

درباره‌ی کتاب گزیده‌ طنز فوق‌ الدین احمد یزدی

نمونه‌ای شاخص، از طنز در ادبیات فارسی! ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، در کتاب گزیده طنز فوق‌الدین احمد یزدی، گلچینی از اشعار طنزآمیز این شاعر را فراهم آورده‌اند. شاعر، در این مجموعه، با توجه به شرایط جامعه در دوران حیات خود، که مصادف با سلطنت شاه عباس صفوی است، به هزل‌سرایی پرداخته. این‌گونه اشعار معمولاً باعث بدنامی شعرا می‌شدند؛ با این‌ حال، نمی‌توان از اهمیت و جایگاه والای این هنر، چشم‌پوشی کرد.

کتاب گزیده طنز فوق‌الدین احمد یزدی، با شرح جایگاه شوخ‌طبعی در تاریخ ادبیات فارسی آغاز می‌شود. هزل‌سرایی، ریشه در فرهنگ عامه و آداب‌ورسوم و سنت‌های مردم یک منطقه دارد. در نتیجه، آینه‌ای است از اوضاع اجتماعی یک جامعه. مضامین این‌گونه اشعار هم معمولاً از همین مسائل سرچشمه می‌گیرند.

اثر حاضر علاوه‌بر اهمیت ادبی، از اهمیت تاریخی هم برخوردار است و منبع قابل‌اعتمادی برای آشنایی با شرایط زندگی و اندیشه‌ی مردم در دوران صفویه به شمار می‌رود. فوقی معتقد بود که مردم زمانه‌اش، علاقه‌ی زیادی به گفت‌وگوهای پیچیده و بی‌معنی دارند. و روی آوردن خود به هزل‌سرایی را هم به این موضوع نسبت داده است. او در‌عین‌حال، این مسئله را ناشی از نزول کیفی ادبیات می‌داند و در اشعار خود آن‌ها را به سخره می‌گیرد. چراکه لازمه‌ی شوخ‌طبعی در آثار ادبی این است که با سلیقه‌ی مردم جامعه، همخوانی داشته باشد.

کتاب گزیده طنز فوق‌الدین احمد یزدی، اولین مجموعه‌ از این شاعر بزرگ است که به چاپ رسیده. گردآورنده‌ی این کتاب، ابوالفضل زرویی نصرآباد، معتقد است که فوقی در تاریخ ادبیات ایران، نادیده گرفته شده. هرچند که این مسئله، توانایی و مهارت او را زیر سوال نمی‌برد.

کتاب حاضر از سوی انتشارات نیستان به مرحله‌ی چاپ و انتشار رسیده است.

درباره‌ی مجموعه‌ کتاب گزیده طنز

ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری، در سال 1395 با همکاری انتشارات نیستان، جمع‌آوری بهترین نمونه‌های طنز در ادبیات کلاسیک ایران را آغاز کردند. هدف از این مجموعه، مرور تاریخچه و شیوه‌ی طنزپردازی در ادبیات فارسی است. مجموعه‌ی گزیده طنز، بر آثار طنزپردازان دوران صفوی و قاجار تمرکز دارد و آثار شعرای نامداری هم چون، عبدالرحمن جامی، ابواسحاق حلاج شیرازی و... را بررسی نموده است.

گفتنی‌ست نگارش مقدمه‌ی کتاب‌های این مجموعه جزء آخرین آثار مکتوب زرویی در زمان حیاتش به شمار می‌رود.

کتاب گزیده طنز فوق‌ الدین احمد یزدی برای چه کسانی مناسب است؟

توصیه می‌شود علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک فارسی، طنزنویسان، مشتاقان هجوپردازی و دوست‌داران شعر کهن، مطالعه‌ی این کتاب را از دست ندهند.

با فوق‌ الدین احمد یزدی بیشتر آشنا شویم

فوق‌الدین احمد تفتی، معروف به فوق‌الدین یزدی، شاعر ایرانی قرن یازدهم هجری شمسی است. او به سومین شاعر بزرگ هجوسرا، بعد از حکیم سوزنی و عبید زاکانی، شهرت دارد. فوقی نسبت به شعرای هم‌عصر خود، کمتر شناخته شده و این مجموعه، اولین کتاب از آثار اوست که به چاپ رسیده. با این حال، خلاقیت او از مرزهای زمانه‌اش، جلو‌تر رفته و افعال و مصادر جدیدی را وارد ادبیات فارسی کرده است. او وقتی مورد بی‌مهری مردمان زمانه‌اش قرار گرفت، شیوه‌ی کار خود را تغییر داد و به طنزپردازی روی آورد. فوقی آثار درخشانی در این زمینه سروده که در شمار بهترین نمونه‌های هجوپردازی در ادبیات فارسی قرار می‌گیرند. کتاب‌ها «رساله‌ی سی گنج» و «ساقی‌نامه»، از آثار فوق‌الدین احمد یزدی هستند. این شاعر طناز در سال 1050 هجری قمری، در بندر سورت از دنیا رفت.

در بخشی از کتاب گزیده طنز فوق الدین یزدی می‌خوانیم

طی سال‌های اخیر به‌ویژه ده سال گذشته، در پاسخ به نیاز فراگیر جامعه به شادی و نشاط، علاوه بر طنزپردازان حرفه‌ای، بسیاری از شاعران و نویسندگان فعال در سایر شاخه‌های ادبی نیز در عرصه‌ی طنز به ذوق‌آزمایی پرداختند. حق این است که برخی از آثار طنزآمیز این هنرمندان، نه فقط جزو آثار برگزیده‌ی کارنامه‌ی هنری آنان، بلکه در شمار آثار خواندنی و ماندنی طنز روزگار ماست.

برگزاری گسترده‌ی شب‌های شعر طنز در سراسر کشور و استقبال چشم‌گیر مخاطبان، هم‌چنین اضافه شدن بخش طنز به غالب جشنواره‌های ادبی و هنری کشور، موجب شد تا بسیاری از جوانان مستعد و علاقمند، با محک‌زدن ذوق و توانمندی‌شان، رفته‌رفته به خیل طنزپردازان جدی کشور بپیوندند.

این اتفاقات به اضافه‌ی شکل‌گیری و رشد رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی اجتماعی، انبوهی از ذوق‌های بعضاً مستعد اما بی‌تجربه و آموزش‌ندیده را به شمار طنزآفرینان کشور افزود و به تبع آن، محصول این ذوق‌آزمایی‌های بعضاً خام‌دستانه و میان‌مایه، پرعنوان و کم‌ شمارگان، شتاب‌زده و بی‌تأمل نشر و پخش شد.

صرف افزایش عناوین کتاب‌ها در رشته‌ای خاص، آن هم در کشوری با میانگین نومیدکننده‌ی سرانه‌ی مطالعه، نه تنها مبارک و فرخنده نیست بلکه موجب سردرگمی همان مخاطب محدود، در انتخاب آثار برتر آن رشته می‌شود. این مشکل تنها دامن‌گیر مخاطبان عام ادبیات نیست. مشکل اساسی زمانی رخ نشان می‌دهد که افراد مستعد و فاقد دسترسی به راهنما یا اساتید پیش‌کسوت آن رشته، در این آشفته بازار به دنبال آثار فخیم، قابل اعتنا و آموزشی باشند.