کتاب معمای توسعه: تجربه ماهاتیر و مالزی

کتاب معمای توسعه، نوشته‌ی علی‌اشرف افخمی، درباره‌ی اقداماتی است که در سال‌های اخیر منجر به پیشرفت‌ کشور مالزی شده است. این کتاب، ضمن بررسی جنبه‌های مختلف توسعه‌ی یک ملت، بر ابعاد اقتصادی آن تمرکز می‌کند و تأکیدش بر بانکداری اسلامی است. نویسنده در این کتاب به سراغ ماهاتیر محمد رفته و هدف‌اش از نگارش این اثر، دستیابی به چارچوبی کاربردی جهت پیاده‌سازی در سایر ملت‌های اسلامی است که با تشریح استراتژی‌های ماهاتیر، تحقق پیدا می‌کند.

درباره‌ی کتاب معمای توسعه

علی‌اشرف افخمی در کتاب معمای توسعه، نگاهی به توسعه‌ی همه‌جانبه‌ی مالزی در سال‌های اخیر انداخته و علاوه‌ بر بررسی اقدامات مردمی، از عملکرد رهبران جنبش‌های این کشور غافل نشده است. نویسنده در کتاب پیش رو بر اقدامات ماهاتیر محمد متمرکز است و به تشریح استراتژی‌های او در زمینه‌ی بانکداری اسلامی می‌پردازد.

ماهاتیر محمد، یکی از بنیان‌گذاران دوران نو اقتصادی مالزی است که نقش مهمی در تحولات این کشور ایفا کرد. او مالزی را به سمت توسعه، افزایش سطح فهم و ترویج فرهنگ اعتمادسازی سوق داد و موفق شد با تغییر سیاست‌های کشور، ارزش‌ها، اخلاقیات و دیدگاه‌های مردم، رشد اقتصادی را رقم بزند. او 22 سال در سمت نخست‌وزیری به کشورش خدمت کرد و در این دوره، درآمد سرانه را از 1750 دلار به 5.9 هزار دلار رساند. او همچنین موفق شد میزان صادرات مالزی را از سیزده میلیارد دلار در سال 1981، به 189.6 میلیارد دلار در سال 2016 برساند.

علی‌اشرف افخمی که در سال 2016 جهت شرکت در کنفرانسی با موضوع بانکداری اسلامی با ماهاتیر دیدار کرده بود، تجربیاتی را که در این سفر کسب کرد از طریق کتاب پیش رو به اشتراک گذاشته است. این کتاب، زندگی و ایده‌های اقتصادی ماهاتیز را زیر ذره‌بین می‌گذارد و چارچوب‌های سیستم تازه‌ی مالزی را آشکار می‌کند.

نویسنده قصد دارد با بررسی مسیری که ماهاتیر برای پیشروی مالزی به سوی پیشرفت و توسعه طی کرده، اقدامات ضروری جهت توسعه‌ی کشورهای اسلامی را معرفی کند و به نتیجه‌ای کارآمد دست یابد. او بر این باور است که تمامی اقدامات صورت‌گرفته توسط رهبران این کشور راهبردی نبوده است. بااین‌حال نمی‌توان تحولات ارزنده‌ی آن‌ها را انکار کرد. بنابراین بهترین راهکار این است که از نقاط ضعف و قدرت سایر ملت‌ها عبرت بگیریم و برای پیاده‌سازی نسخه‌ی بهتری از آن‌ها تلاش کنیم.

کتاب معمای توسعه با شرحی از زندگینامه‌ی ماهاتیر محمد آغاز می‌شود و سپس به چارچوب‌های فکری و ایده‌های او جهت توسعه‌ی کشورش می‌پردازد. در نهایت، با اتکا به وقایع تاریخی مالزی، الگویی را برای حرکت در مسیر پیشرفت ترسیم می‌کند.

جهانی شدن، مواجهه‌ی جهان با مسلمانان، پیشرفت جوامع اسلامی و پیش‌بینی آینده‌ی آن‌ها، شماری از دیگر مباحث مطرح‌شده در کتاب معمای توسعه است. این کتاب در انتشارات نیستان منتشر شده است.

کتاب معمای توسعه برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به مباحث سیاسی، تاریخی و اقتصادی از مطالعه‌ی این کتاب لذت خواهند برد.

با علی‌اشرف افخمی بیشتر آشنا شویم

علی‌اشرف افخمی، کارآفرین، سیاست‌مدار، بانکدار و مدیر اجرایی است که در سال 1329 متولد شده. او بیش از پنج سال مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره‌ی بانک صنعت و معدن بود و در حدِّ فاصل سال‌های 1384 تا 1392، ریاست هیئت‌مدیره‌ی بانک کارآفرین را بر عهده داشت.

او همچنین در سمت‌های معاونت وزیر کار و امور اجتماعی، قائم‌مقام رئیس سازمان تأمین اجتماعی و ریاست هیئت‌مدیره‌ی شرکت کشتیرانی فعالیت کرده است.

در بخشی از کتاب معمای توسعه: تجربه ماهاتیر و مالزی می‌خوانیم

بسیاری از کشورهای مسلمان بر توسعه کشور و بهبود زندگی مردم خود تمرکز نمی‌کنند. این به دلیل وجود قرائت یا دریافت متفاوت از اسلام است. در دوره‌ای از تاریخ، علمای اسلام مطالعه هر چیز به‌جز امور مذهبی را نکوهش می‌کردند. در آن زمان‌ها مردم باید در مورد مذهب مطالعه می‌کردند بنابراین مطالعه علوم دیگر همچون ریاضی متوقف شد و به همین رو، زمانی که امپراطوری اسلام قدرتمندترین حکومت در جهان بود و مسلمانان از موقعیت بسیار ممتازی برخوردار بودند، کم‌کم ضعیف شدند، زیرا آن‌ها به تدریج به روش‌های سنتی مبارزه روی آورده و تکیه کردند. آن‌ها هیچ سلاح جدیدی ابداع نکرده و در اختیار نداشتند؛ بنابراین شکست خوردند و سرانجام اغلب کشورهای مسلمانان توسط دشمنانشان تحت سلطه قرار گرفته و اداره شدند، حتی زمانی که این کشورها استقلال خود را بار دیگر به دست آوردند.

آن‌ها به مردم خود آموزش‌های لازم را ندادند تا از این طریق بتوانند پابه‌پای کشورهای پیشرفته پیش بروند. به ژاپنی‌ها و چینی‌ها نگاه کنید، مردم این کشورها دیدند که نمی‌توانند در مقابل کشورهای غربی مقابله کنند مگر اینکه آن‌ها هم خود را از ظرفیت بالایی برخوردار نمایند. به همین رو، به‌ویژه ژاپنی‌ها مِتُدها و روش‌های غربی را در پیش گرفتند و خود را تقویت کردند و از آن‌ها پیشی گرفتند. اما بسیاری از مسلمانان حتی قادر نیستند از خود دفاع کنند، چون دانش چنین کاری را ندارند؛ بنابراین اینکه کشورهای مسلمان نتوانسته‌اند پیشرفت زیادی داشته باشند به این دلیل است که تمرکز آن‌ها به توسعه کشورهایشان نبوده است و بیشتر به اختلاف‌های بین خودشان پرداخته‌اند.