کتاب تام سایر: متن کوتاه شده

همه‌ی ما در زندگی خود با دوراهی‌هایی مواجه شده‌ایم که نمی‌دانستیم انتخاب کدام‌شان به ضرر یا نفع ما خواهد بود. کتاب تام سایر اثر نویسنده‌ی بلندآوازه آمریکایی، مارک تواین درباره‌ی زندگی و ماجراجویی‌های پسر نوجوانی به نام تام سایر و دوست او -هوک- است که به عنوان تنها شاهدان یک اتفاق مهم، باید بهترین تصمیم را بگیرند.

درباره‌ی کتاب تام سایر

کتاب تام سایر (the adventure of tom sawyer) نوشته‌ی مارک تواین است که منتقدان و نویسندگان بسیاری، او را «پدر ادبیات آمریکا» می‌دانند. او در این کتاب به توصیف شیطنت‌ها و رفتارهای دردسرساز نوجوانی به نام تام سایر می‌پردازد که با جنبه طنز، مخاطب را تا پایان داستان با خود همراه می‌کند. در کنار شخصیت اصلی یا همان قهرمان داستان یعنی تام سایر، پسرک دیگری با خوی یاغی‌گری نیز وجود دارد که همیشه موجب حسادت و غبطه‌ی تام سایر می‌شود. با این حال، این دو، به عنوان دوست و رفیق در کنار هم روزگار می‌گذارند و قصد دارند در آینده دزد دریایی شوند! این کتاب در سال 1967 برنده‌ی جایزه‌ی لوئیس کارول شلف شد.

تعلیق داستان یا همان نقطه‌ی اوجی که باعث می‌شود هر مخاطبی تا آخر صفحه‌ی آن، مشتاقِ آگاهی از سرنوشت شخصیت‌ها بماند، در یک شب رقم می‌خورد: وقتی تام و هوک در حال عبور از قبرستان شهر هستند، به‌ طور اتفاقی شاهد یک قتل می‌شوند. اگرچه آن‌ها به هم قول داده‌اند که تحت هیچ شرایطی ماجرای قتل را پیش هیچ کسی بازگو نکنند، اما وقتی می‌بینند که پایِ یکی از افراد بدنام شهر که اتفاقا در این قتل هم گناهی ندارد وسط کشیده شده، باید تصمیم دیگری بگیرند. ادامه‌ی ماجرای کتاب تام سایر نوشته مارک تواین روایت لحظه‌هایی است که هر کدام از این دو نفر برخلاف سن کم و تجربه‌ی اندکشان باید به یک تصمیم درست برسند.

چیزی که باعث ماندگاری این کتاب می‌شود و آن را در زمره‌ی محبوب‌ترین کتاب‌های نوجوان قرار می‌دهد، پویایی شخصیت‌های داستان است. مارک تواین در رمان تام سایر روایت تغییر و تحول و اندیشه بالغانه شخصیت‌های کتاب را به‌تصویر می‌کشد. در پایان این داستان، هیچ کدام از شخصیت‌ها، همان شخصیت اولیه نیستند. آن‌ها یک تغییر و تحول درونی و قابل توجه را پشت سر گذاشته‌اند و توانسته‌اند در موقعیت‌های حساس و بغرنج تصمیمات درستی بگیرند. برای مثال، تام که در ابتدای کتاب به واسطه شیطنت‌هایش شناخته می‌شود، باید به عنوان شاهد و در جایگاه دفاع از کسی در دادگاه حاضر شود...

سمیوئل لنگهورن کلمنز (Samuel Langhorne Clemens) متخلص به مارک تواین یا مارک تواین (Mark Twain) با همان شیوه‌ی طنزپردازانه خود که به مذاق ادبی هر کسی خوش می‌آید، در کنار روایت مسیر آگاهی و بالغ شدن تام سایر، به مسائل اجتماعی نظیر دغدغه‌های مردم جنوبی‌ترین بخش‌های شهر نیز نظر دارد و همچون منتقدی صاحب‌نظر روی مسائلی که از چشم ما دور مانده است، ذره‌بین می‌اندازد.

کتاب تام سایر از زمان انتشار در سال 1876 نه‌تنها در آمریکا، بلکه در سرتاسر جهان مورد توجه و اقبال قرار گرفت؛ از این رو به زبان‌های مختلفی ترجمه شده است. در ایران نیز ترجمه‌های زیادی از کتاب تام سایر وجود دارد که ترجمه‌ی مرحوم محسن سلیمانی یکی از شناخته‌شده‌ترینِ این ترجمه‌هاست. این کتاب در مجموعه‌ی ادبیات کلاسیک جهان توسط انتشارات سوره مهر به کتاب‌فروشی‌ها رسید تا در دسترس علاقه‌مندان قرار بگیرد.

اقتباس‌های کتاب تام سایر

آثار ادبی زیادی دستمایه نوشتن فیلمنامه و نمایش‌های مختلفی قرار می‌گیرند و از ساحت ادبیات، پا به دنیای تصویری نمایش و سینما هم می‌گذارند. کتاب تام سایر نیز به دلیل این‌که مورد اقبال و توجه دو گروه سنی نوجوان و بزرگسالان قرار گرفت، اقتباس‌های زیادی از آن انجام شد. این اقتباس‌ها عبارت‌اند از:

• فیلم صامت تام سایر (سال 1917) به کارگردانی ویلیام دزموند تیلر
• فیلم تام سایر (سال 1930) به کارگردانی جان کرامول
• فیلم موزیکال تام سایر (سال 1937) به کارگردانی دان تیلر (نامزد جایزه اسکار و گلدن گلوب)
• انیمیشن تام سایر (سال 2000) به کارگردانی فیل مندز

نکوداشت‌های کتاب تام سایر

• تواین، پدر تمام ادبیات آمریکاست. (ویلیام فاکنر)
• کتاب تام سایر نغمه جاودان مارک تواین از دوران کودکی است. (Barnes & Noble)

کتاب تام سایر مناسب چه کسانی است؟

خواندن کتاب تام سایر را به همه علاقه‌مندان به ادبیات جهان، به خصوص ادبیات آمریکا و رمان نوجوان توصیه می‌کنیم.

مارک تواین را بیشتر بشناسیم

این نویسنده‌ی شهیر آمریکایی که پدر ادبیات آمریکا لقب گرفته است، در 30 نوامبر 1835 پا به دنیا گذاشت. او برای فعالیت در عرصه‌ی نویسندگی نام مستعار مارک تواین را برای خودش انتخاب کرد. شهرت مارک تواین فقط به نویسندگی او محدود نمی‌شود. مارک تواین را می‌توان به عنوان طنزپرداز، ناشر و متفکر آمریکایی نیز شناخت. او علاوه بر این‌که یکی از اثرگذارترین افراد در ادبیات آمریکاست، توانست لقب «بهترین طنزپردازی که آمریکا به چشم خود دیده» را هم از آنِ خود کند. از دیگر آثار پرمخاطب و شناخته‌شده او در جهان و ایران می‌توان به کتاب‌های «ماجراهای تام سایر» و «ماجراهای هاکلبری فین» اشاره کرد که در ادامه‌ی کتاب تام سایر نوشته شدند. از کتاب‌های دیگر او نیز می‌توان به «شاهزاده و گدا»، «غریبه‌ای در قصر»، «علم علیه شانس»، «بیگانه» و... نام برد.

در بخشی از کتاب تام سایر می‌خوانیم

تام در حالى‌که قیافه‌اش ناراحت ولى ته دلش خوشحال بود، قلم‌موى دسته بلند را به بن داد و بعد وقتى بازیگر نقش کشتى بخار بیگ میسورى زیر آفتاب نرده‌ها را رنگ مى‌زد و عرق مى‌ریخت، هنرمند نقاش در همان نزدیکى روى بشکه‌اى در سایه نشسته بود و پاهایش را تاب مى‌داد و سیبش را لف لف مى‌خورد و نقشه مى‌کشید چگونه بچه‌هاى معصوم بیش‌ترى را که به آن‌طرف مى‌آمدند گول بزند.

البته از این جهت کمبودى نبود. هر چند وقت یک‌بار بچه‌اى از راه مى‌رسید. بچه‌ها مى‌آمدند تام را مسخره کنند، اما مشغول رنگ زدن مى‌شدند! بن راجرز که خسته و کوفته شد، تام یک بادبادک از بیلى فیشر گرفت و اجازه داد نوبت بعد او رنگ بزند؛ و وقتى او از پا افتاد جانى میلر جایش را با یک موش مرده و نخى که بشود آن را تاب داد خرید.

اواسط بعدازظهر، تام که صبح پسر فقیر و بینوایى بود حالا به اصطلاح توى ثروت غلت مى‌زد. او علاوه بر چیزهایى که گفتیم دوازده تا تیله، یک تکه از سازدهنى، یک تکه شیشه‌ى بطرى که همه چیز از پشتش آبى به نظر مى‌رسید، یک کلید که هیچ چیزى را باز نمى‌کرد، تکه‌اى گچ، یک سر بطرى شیشه‌اى، یک سرباز سربى، دو تا بچه قورباغه، شش تا ترقه، یک بچه گربه‌ى یک چشم، یک دستگیره‌ى در برنجى، یک قلاده‌ى سگ اما بدون سگ یک دسته چاقو، چهار تکه پوست پرتقال و یک چارچوب کهنه و قدیمى پنجره از بچه‌ها گرفته بود و در این مدت با این‌که راحت و آسوده یک‌جا لم داده بود، بچه‌ها سه دست نرده‌ها را رنگ زده بودند! و اگر دوغاب‌هاى سفیدش تمام نمى‌شد، همه‌ى بچه‌هاى دهکده را ورشکست کرده بود.