کتاب حباب معلق

کتاب حباب معلق نمایشنامه‌ای در ژانر کمدی به قلم وودی آلن، سینماگر برجسته‌ی اهل آمریکاست. در این اثر مخاطب برهه‌ی کوتاهی از زندگی پسرکی خجالتی خواهید بود که سعی دارد از طریق یاد گرفتن فنون شعبده‌بازی، بر هراس خود از حضور در صحنه‌ی اجتماع غلبه کند.

درباره کتاب حباب معلق

وودی آلن (Woody Allen)، نویسنده‌ی کتاب حباب معلق (The Floating Light Bulb)، یکی از نوابغ برجسته‌ی هنر و ادبیات در روزگار ماست. اهمیت و شهرت ساخته‌های سینمایی آلن بر کمتر کسی پوشیده است. اغلب ما دست‌کم دو یا سه کار را از میان مجموعه فیلم‌های این سینماگرِ پرکار و پرافتخار تماشا کرده‌ایم، و به احتمال قریب به یقین، با آن‌ها خاطرات خوشی را برای خود ساخته‌ایم. با این حال، شاید بسیاری‌مان از این واقعیت آگاه نباشیم که وودی آلن، بسیار پیش از آن‌که وارد صنعت سینما شود، یک نویسنده‌ی صاحب سبک، با کارنامه‌ای پربار بوده است.

در میان آثار ادبی وودی آلن، هم داستان کوتاه وجود دارد، هم نمایشنامه. در این‌که قلم آلن در کدام‌یک از این دو حیطه (داستان‌نویسی یا نمایشنامه‌نویسی) خوش‌تر درخشیده، اختلاف نظرهای فراوانی وجود دارد. با این همه، اغلب صاحب‌نظران بر این نکته صحه می‌گذارند که استعداد آلن در نویسندگی -حال در هر قالب ادبی‌ای که مورد نظر باشد- دست‌کمی از قریحه‌ی او در عرصه‌ی سینما ندارد. چه بسا کتاب حباب معلق که هم‌اینک در دستان شما قرار دارد، بهترین گواه برای اثبات درستی این گفته باشد.

وودی آلن نمایشنامه‌ی حباب معلق را در سال 1982 به انتشار رسانید. این اثر در همان سال انتشار، با همکاری یکی از بهترین گروه‌های تئاتری نیویورک، در سالن برادوی به روی صحنه رفت و به سرعت نیز مقبول نظرِ مخاطبین افتاد. طنز گزنده‌ی این نمایش، به همراه دیالوگ‌های فراموش‌نشدنی آن، و البته، توفیقش در بازنمایی صادقانه‌ی وضعیت فرهنگیِ طبقه‌ی متوسط شهر نیویورک، از جمله مواردی بودند که تحسین اغلب منتقدان را نسبت به این درامِ خوش‌ساخت، برانگیختند.

قهرمان نمایشنامه‌ی حباب معلق کودکی کم‌رو و خجالتی به نام پاول است که به سبب عارضه‌ی لکنت زبان خود، وحشتی بی‌اندازه از حضور در صحنه‌ی اجتماع دارد. پاول اغلب اوقات خویش را در تنهایی سپری می‌کند. سرگرمی اصلی او تمرین شعبده‌بازی است. چرا که معتقد است که در صورت بدل شدن به یک شعبده‌باز بزرگ، می‌تواند بر شرم و هراس اجتماعی خود غلبه کند. انید، مادر پاول، نیز با این تصور موافق است، و قصد دارد نهایت تلاش خود را برای تحقق آرزوی فرزندش به کار ببندد. به همین خاطر نیز، هنگامی که استعدادیابی به نام جری، می‌پذیرد که برای آزمودن توانایی‌های پاول سری به آن‌ها بزند، انید حسابی خوشحال و ذوق‌زده می‌شود. اما افسوس که انگیزه‌ی جری از سر زدن به خانه‌ی انید، چیزِ به‌کل متفاوتی است...

کتاب حباب معلق (با ترجمه‌ی بهرنگ رجبی) ذیل «مجموعه آثار وودی آلنِ» نشر بیدگل به انتشار می‌رسد.

نکوداشت‌های کتاب حباب معلق

- یک کمدی قرص و محکم و خوش‌ساخت. (goodreads)
- کتاب حباب معلق، اثری آکنده از جذابیت، ظرافت و شوخ‌طبعی است. (Amazon)

کتاب حباب معلق مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به آثار نمایشی و دوست‌داران ادبیاتِ طنز، دو گروه از مخاطبینی‌اند که بی‌گمان از مطالعه‌ی کتاب حباب معلق لذت خواهند برد.

با وودی آلن بیشتر آشنا شویم

وودی آلن به سال 1935، در شهر بروکلین (واقع در نیویورک) دیده به جهان گشود. نبوغ و خلاقیت بی‌نظیر آلن در زمینه‌ی هنر، در همان دوران کودکی، توسط اطرافیانش کشف شد. با این حال، به دلیل بی‌انضباطی‌های فراوانی که از او سر می‌زد، کمتر مدرسه‌ای حاضر به پذیرشش می‌شد. وودی آلن در کودکی مضاف بر سینما و ادبیات، به موسیقی و ورزش نیز گرایشِ بسیار داشت. در آستانه‌ی هجده‌سالگی کلارینت‌نوازی را شروع کرد و تا همین امروز (در حالی که در نهمین دهه از زندگی خود به سر می‌برد) نیز عادت نواختن این ساز خوش‌نوا را ترک نکرده است.

وودی آلن در حوالی بیست‌سالگی طنزنویسی را به عنوان حرفه‌ی اصلی خویش برگزید و اندکی بعد از اتخاذ این تصمیم، در سال 1955، به گروه طنزنویسان شبکه‌ی ان. بی. سی پیوست. اندکی بعد نیز، همزمان با کار نوشتن، فیلم‌سازی را آغاز نمود.

آنچه در ادامه می‌بینید، گزیده‌ای از عناوینِ بهترین نوشته‌های ادبی و ساخته‌های سینمایی وودی آلن بزرگ است:

عناوین سینمایی: «پول را بردار و فرار کن»، «دوباره بنواز، سام»، «آنی هال»، «منهتن»، «صحنه‌های داخلی»، «رز ارغوانی قاهره»، «شاه لیر»، «داستان‌های نیویورکی»، «هانا و خواهرانش»، «صحنه‌هایی از مرکز خرید»، «پایان هالیوودی»، «چیزی غیر از این».

عناوین ادبی: «حباب معلق»، «مرگ در می‌زند»، «بن‌بست نویسنده»، «مثل ماه عسل»، «سنترال پارک وست»، «عوارض جانبی»، «این آب آشامیدنی نیست!»

افتخارات وودی آلن

- برنده‌ی جایزه‌ی اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم آنی هال
- برنده‌ی جایزه‌ی اسکار بهترین فیلمنامه‌ی غیراقتباسی برای فیلم آنی هال
- نامزد جایزه‌ی اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم داخلی
- نامزد جایزه‌ی اسکار بهترین فیلمنامه‌ی غیراقتباسی برای فیلم منهتن
- نامزد جایزه‌ی اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم برادوی دنی رز
- نامزد جایزه‌ی اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم گلوله‌ها بر فراز برادوی
- برنده‌ی جایزه‌ی آکادمی فیلم بریتانیا (نه مرتبه)
- برنده‌ی جایزه‌ی او. هنری
- برنده‌ی جایزه‌ی بفتا فلوشیپ
- نامزد دریافت جایزه‌ی تونی
- برنده‌ی جایزه‌ی گلدن گلوب سیسیل بی دمیل
و...

در بخشی از کتاب حباب معلق می‌خوانیم

اِنید: ‌تو امشب واقعا باگذشت و بلندنظرى.

جرى: ‌[پشتِ میز کنارِ اِنید می‌نشیند] ببین، شغل من کار کردن با آدم‌هاى دمدمیه. تو هم آدمِ دمدمی‌ای هستى. این فقط یعنى تو حساس و احساسی‌ای. آدمِ پرشورى هستى. نکته‌ى خوب هم اینه که تو به این احساساتت راه میدی. کاش من هم می‌تونستم. شاید اگه این‌جورى بودم الان زخمِ معده نداشتم.

اِنید: ‌این فقط یعنى تو هم آدمِ احساسی‌ای هستى. ولى خیلى خجالت می‌کشی بروزش بدى.
[پل از روى تختش بلند می‌شود، دمِ در و قفلش را باز می‌کند.]
جرى: ‌ماها همه‌مون خجالتی‌ایم اِنید. تو خودت عینِ دختربچه‌ها شدى وقتى بهت گفتم قیافه‌ت خوشگله.
اِنید: ‌خب، تنها کارى که هرکسى باید بکنه اینه که از قیافه‌م تعریف کنه تا من بشم عینِ ژله.
پل: ‌[از شرم خودش را تا کنار در کشیده است] ببخشید. [جرى بلند می‌شود. اِنید هم بلند می‌شود.]
جرى: ‌چیزى نبوده. ترسِ از صحنه. من مدام به این موردها برمی‌خورم.
اِنید: خوبى؟ کارِت معرکه بود بهت افتخار کردم. خسته به‌نظر می‌آى. یه چیزى بردار بخور! از اون کیک‌هایى که دوست دارى گرفته‌م.
پل: ن نه، من مى می‌خوام ب برم ت تمرین کنم. حالم خوبه الان. [به اتاقش برمی‌گردد و در را که می‌بندد، به دستشویى می‌رود.]
اِنید: پسرِ دوست‌داشتنى‌ایه با کلى استعداد. خودشو باور نداره.
جرى: تو خودت چى؟ با اون‌همه حرفى که درباره‌ى قیافه‌ت زدى با این‌که کلى چیز دارى برا آدم‌ها رو کنى.