کتاب سواد دیجیتال کودکان (بررسی تعاریف و چهارچوب‌های آن)

کتاب سواد دیجیتال کودکان (بررسی تعاریف و چهارچوب‌های آن) نوشته‌ی استیون ووسلو و فابیو ناسیم‌بنی، به ارزیابی سواد اینترنتی در میان کودکان می‌پردازد و عوامل تأثیرگذار بر آن را مورد بررسی قرار می‌دهد.

قسمت اول کتاب سواد دیجیتال کودکان (Digital Literacy for Children) به تحلیل مباحث و پیشرفت‌های این حوزه پرداخته است و نتایج نظرسنجی میان دفاتر کشوری و منطقه‌ای صندوق کودکان سازمان ملل متحد و فعالیت‌ها و نیازهایشان بررسی خواهد شد.

استیون ووسلو (Steve Vosloo) و فابیو ناسیم‌بنی (Fabio Nascimbeni) در این کتاب که توسط یونیسف منتشر شده است سعی دارند تا نتایج تلاش‌های گسترده در حوزه سواد دیجیتال را از طریق موارد زیر ارائه دهند:

- درک بهتر سیاست و چشم‌انداز فعلی سواد دیجیتال
- پررنگ‌سازی ظرفیت‌های موجود و چگونگی تطبیق آن‌ها با نیاز صندوق کودکان سازمان ملل متحد
- تحلیل نیازها و تلاش‌های دفاتر کشوری صندوق کودکان سازمان ملل متحد
- اندیشیدن به پیشنهادات مرتبط با سیاست، برنامه‌ها و تعریف سواد دیجیتال برای صندوق کودکان سازمان ملل متحد.

در بخشی از کتاب سواد دیجیتال کودکان می‌خوانیم:

اگرچه اهمیت سواد دیجیتال کودکان به دنیا ثابت شده اما داده‌های بین‌المللی کافی درباره آن در دست نیست. داده‌های اتحادیه بین‌المللی ارتباطات که منبع اصلی داده‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند تنها سن 15 سال را پوشش می‌دهند. به همین علت باید به سراغ مطالعات کشوری و منطقه‌ای رفت. مطالعه کودکان آنلاین جهان میان 11 کشور و جهت مقایسه توانایی‌های دیجیتال 14733 کودک 9 تا 17 ساله و با هدف تمرکز بر مهارت‌های جستجوی اطلاعات، مهارت‌های ارزیابی نقادانه و مهارت‌های حریم شخصی انجام شد. نتایج این تحقیق نشان دادند که اگرچه تفاوت‌هایی میان کشورها در سطوح واقعی مهارت‌های گزارش شده وجود دارد اما الگویی نیز مشاهده شده که طبق آن کودکان بزرگ‌تر مهارت‌های دیجیتال بالاتری دارند.

اگرچه کودکان ظاهراً در استفاده از ابزارهای دیجیتال ماهرند اما این به معنی باسواد بودنشان نیست. کودکان بلغارستان برای مثال از سنین پایین با اینترنت کار می‌کنند اما برای پیشرفت مهارت‌های ارزیابی نقادانه و توانایی‌های مشارکتی خود به حمایت و راهنمایی نیاز دارند. نابرابری مهارت میان بزرگ‌سالان و بین کودکان نیز شایع است و این موضوع ایده فرد بومی دیجیتال را حذف می‌کند. اگرچه داده‌های بسیاری از خارج اروپا در دست نیست اما داده‌های موجود نشان می‌دهند که نابرابری‌های دیجیتال به این نسل ارتباطی ندارد و همیشه ادامه خواهد داشت.

علی‌رغم وجود ابزارهای بسیار زیاد ارزیابی سواد دیجیتال هنوز ابزار ثابتی در دست نیست. رویکردهای گوناگون ارزیابی سواد دیجیتال از لحاظ تمرکز، هدف، گروه هدف، ادراک، پیشرفت، پایایی و اعتبار، روش انتقال، هزینه، مقیاس‌پذیری و اختیار مسئولانه با یکدیگر تفاوت دارند. هر نوع رویکردی که قرار است به‌عنوان معیار بین‌المللی انتخاب شود باید مقرون‌به‌صرفه، مقیاس‌پذیر و مناسب کشورهای کم‌درآمد باشد. تحقق این هدف یک چالش است.