کتاب زیست شناسی پرتوی: کتابی راهنما برای اساتید و دانشجویان

کتاب زیست شناسی پرتوی: کتابی راهنما برای اساتید و دانشجویان نخست شما را با مفهوم رادیوبیولوژی آشنا می‌کند، سپس به بررسی کاربرد‌های این تکنولوژی در علم پرتودرمانی می‌پردازد.

با وجود پیشرفت‌های شگرفی که تاکنون در زیست‌شناسی پرتوی شاهد بوده‌ایم، هنوز چالش‌های زیادی در جنبه‌های مختلف این علم وجود دارد و سؤالات بسیاری نیز هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند. بنابراین مطالعۀ کتاب‌های معتبر در این خصوص و بحث و تبادل نظر در مورد آن‌ها، می‌تواند یکی از راه‌های رسیدن به پاسخ صحیح باشد.

هدف از ترجمۀ کتاب زیست شناسی پرتوی: کتابی راهنما برای اساتید و دانشجویان (Radiation Biology: a Handbook for Teachers and Students) که در سال 2010 توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به رشته‌ی تحریر درآمده است، پاسخ به این سؤالات و هم‌چنین ورود این مباحث به محیط‌های دانشگاهی و دانشجویی خواهد بود.

در فصل اول این کتاب، ابتدا مقدمه‌ای از برهم‌کنش‌های احتمالی پرتو با ماده ارائه می‌شود، سپس زیست‌شناسی پرتوی از جنبه‌های مختلف مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. فصل دوم جنبه‌های مختلف پرتودرمانی، چرخۀ سلولی و مرگ آن، ترمیم و تقطیع، سنجش‌های پیش‌بینی کننده و هم‌چنین سرطان‌های ثانویه را توضیح داده است. در فصل سوم نیز مطالبی برای متصدیان حفاظت پرتوی ارائه می‌شود.

کتاب زیست شناسی پرتوی: کتابی راهنما برای اساتید و دانشجویان مناسب چه کسانی است؟

دانش در زمینۀ زیست‌شناسی پرتوی بافت‌های سالم و توموری پیش‌نیاز اصلی پرتودرمانی محسوب می‌شود. به همین دلیل، در بیشتر کشورها مطالعۀ این مبحث برای گرفتن مدرک به عنوان متخصص پرتودرمانی الزامی است.

در بخشی از کتاب زیست شناسی پرتوی: کتابی راهنما برای اساتید و دانشجویان می‌خوانیم:

اثر کمپتون نوعی از واسپاری انرژی است که هنگامی اتفاق می‌افتد که فوتون فرودی با الکترون لایه خارجی برهم‌کنش انجام دهند. انرژی بستگی این الکترون در مقایسه با انرژی فوتون فرودی بسیار کمتر می‌باشد. در این برهم‌کنش فوتون فرودی به الکترون اتمی انرژی داده و باعث جدا شدن آن از اتم می‌شود. فوتون نیز با باقیمانده انرژی اولیه در مسیری متفاوت از مسیر اولیه پراکنده می‌شود. پراکندگی کمپتون نیز با گرفتن الکترون از اتم جاذب باعث یونیزه شدن آن می‌شود، الکترون آزاد شده (ذره باردار ثانویه) مسافتی را در ماده طی کرده و در نهایت با یون‌سازی و تحریک‌های دیگر انرژی خود را از دست داده و جزئی از ماده می‌شود. احتمال پدیده کمپتون با افزایش انرژی فوتون کاهش می‌یابد. پدیده کمبتون ساز و کار عمده جذب برای پرتوهای ایکس و گاما در انرژی بین 100 کیلوالکترون ولت تا 10 مگاالکترون ولت می‌باشد. این محدوده، همان گستره انرژی‌های مورد استفاده در پرتودرمانی می‌باشد. پدیدۀ کمیتون همچنین عامل تشکیل پرتوهای گاما در انفجار هسته‌ای است.