کتاب مدارس یادگیرنده، یادگیری معکوس در علوم

کتاب مدارس یادگیرنده، یادگیری معکوس در علوم نوشته‌ی جان برگمن و ارون سمز، با هدف نشان دادن راهبردهای کاربردی به معلمان علوم برای ارتباط با دانش آموزان از طریق بکارگیری الگوی یادگیری معکوس به رشته‌ی تحریر درآمده است.

در جهان امروز اغلب دولت‌های کشورهای پیشرفته بر دروس علوم، ریاضیات، مهندسی و فناوری متمرکز هستند اما در ایران گرایش دانش‌آموزان به حوزه‌های علوم پایه و کسب دانش تخصصی در این علوم رو به کاهش است. باید بدانیم که در عصر حاضر امکانات فناورانه، شرایطی را فراهم می‌کند که بتوان از قابلیت‌های جدیدی در آموزش علوم استفاده کرد.

امروزه سرعت فناوری‌های جدید و دسترسی به امکانات دیجیتالی در آموزش ‌و پرورش تحولات جدی ایجاد کرده است. از این رو کتاب مدارس یادگیرنده، یادگیری معکوس در علوم (Flipped learning for science instruction) سعی بر آن دارد تا با توجه به اهمیت علوم در رشد کشور، از ظرفیت‌های فناوری برای آموزش علوم در مدارس استفاده کند.

شایان ذکر است روشی که در کتاب حاضر مبتنی بر فناوری‌های جدید در آموزش علوم توصیه می‌شود، صرفاً جنبه سخت‌افزاری فناوری را مد نظر قرار نداده، بلکه در این رویکرد در آموزش علوم، سعی بر آن است که دانش‌آموز به حل مسئله برانگیخته شود و خود به صورت مستقل و با همراهی معلم و با استفاده از امکانات فناورانه، درس علوم را به صورت عمیق و در سطوح بالای تفکر بیاموزد.

جان برگمن و ارون سمز را بیشتر بشناسیم:

جان برگمن (Jonathan Bergmann) معلمی است که علاقه زیادی به حضور در کانون توجه کلاس درس داشت. اما بعد از معکوس کردن روش آموزش خود و مشاهده میزان درگیری دانش‌آموزان در این روش، از رویه پیشین خود منصرف شد. یادگیری معکوس به او امکان شناخت بهتر دانش‌آموزانش را داد؛ همان چیزی که دغدغه او در انتخاب حرفه معلمی بود.

اَرون سَمز (Aaron Sams) از بنیان‌گذاران شبکه آموزش معکوس و دستیار استاد کالج سینت وینسنت است. او جایزه نامزد ممتاز در تدریس ریاضی و علوم سال 2009 را دریافت کرده است و قبلاً معلم شیمی در وودلند پارک کلرادو و هسیندا در کالیفرنیا بود.

در بخشی از کتاب مدارس یادگیرنده، یادگیری معکوس در علوم می‌خوانیم:

در کلاس معکوس معلم زمان بیشتری برای راهنمایی دانش‌آموزان دارد. مثلاً ما که معلم شیمی بودیم، عادت داشتیم دانش‌آموزان را برای کار بر روی مسائل و نوشتن گزارش تفصیلی آزمایش به خانه بفرستیم و به طور کلی هدایت تکالیف سطوح بالای شناختی را عهده‌دار بودیم. با وجود این بسیاری از دانش‌آموزان به خانه می‌رفتند و دچار چالش می‌شدند. به هر دلیل آن‌ها مفاهیم سخت و جدی را در کلاس متوجه نمی‌شدند و یاد نمی‌گرفتند و از پس انجام تکالیف ساده خانه برنمی‌آمدند؛ بعد هم سرخورده از انجام تکالیف ناقص و بدفهمی‌های عمیق، به کلاس می‌آمدند.

فقط وارونه کردن کلاس، زمانی را در اختیار این دانش‌آموزان قرار می‌دهد که با معلم خود مشکل را حل کنند. این انقلابی در یادگیری است. چون معلم می‌تواند وقت بیشتری در کلاس برای گشتن و کمک به دانش‌آموزان بیابد. این زمان کمک به دانش‌آموزان و آموزش فردی، مهم‌ترین فایده کلاس معکوس است. افزایش زمان تعامل دانش‌آموز و معلم، هم برای دانش‌آموزانی که نسبت به سایرین دیرتر یاد می‌گیرند و هم دانش‌آموزانی که مشتاق آموختن مطالب بیشترند، مفید است.