کتاب تئوری‌ها و پارادایم‌های آینده: آینده آگاهی و روانشناسی آینده

کتاب تئوری‌ها و پارادایم‌های آینده: آینده آگاهی و روانشناسی آینده نوشته‌ی توماس لومباردو، به بررسی روان‌شناسی و جادوی آینده‌ آگاهی، رشد شخصیت، نظریه‌های روانشناسی و روابط انسانی، حکمت و یادگیری عمیق، خرد آینده ‌آگاهی و... می‌پردازد.

آینده‎پژوهی تلاشی نظام‎مند و رسالتی الهی در چارچوب اراده معطوف به عمل بشر است این تلاش و کنش بزرگ بشری برخواسته از انگیزه، آرزو و سنت بزرگ الهی برای بشر، ناظر به ساختن آینده خویش و مسئولیت‎پذیری و شجاعت نوع انسانی در برابر سرنوشت خویش است؛ اراده معطوف به عمل در برابر اراده معطوف به نظر و فهم قرار دارد دانش‌های بی‌شمار نظری نظیر فیزیک و شیمی و ریاضیات پروا ندارند که تلاش‎شان معطوف به فهم بیشتر بشر بوده اما آینده پردازی و آینده‎پژوهی دانش معطوف به اقدام در چارچوب آینده آگاهی سرشت انسان است.

از طرفی شاید بتوان به تعبیر برخی آینده‌پژوهان دانش و کنش آینده‌پژوهی را اساساً نوعی شعور یا ذهنیت برشمرد شعوری که پرورش، تربیت و تقویت آن نیازمند سیر و سلوکی عارفانه و خودشناسی گسترده و انقلابی اخلاقی و رفتاری است.

بی‌توجهی به این واقعیت که آینده‌پژوهی و آینده آگاهی را باید در مرتبه رشد معنوی و سرشت روانشناسی انسان و کنش ارادی معطوف به عمل بشر دانست موجب تقلیل این دانش تمدن‌ساز به تعدادی روش تکراری، کور و بی‌هدف، تهی از اندیشه و انگیزه و مسبب مجموعه سازوکارهایی مکانیکی و فاقد تأثیر و تغییر شده است. اساساً آینده آگاهی مرتبه‌ای از مراتب شخصیت و سرشت تعالی‌یافته آدمی می‌باشد که بشر امروزه به آن هوشمندی و آگاهی‌های درجه یک و درجه دو یافته است.

جملات برگزیده‌ی کتاب تئوری و پارادایم‌های آینده: آینده آگاهی و روانشناسی آینده:

- آموزش‌ و پرورش بسیار بیشتر آز آنچه برای تعلیم آینده وقت صرف کند، وقت صرف تعلیم گذشته می‌کند. (میهالی چیک سنت میهالی)
- همه‌اش پرسشی درباره‌ی قصه است. ما هم اینک در رنجه‌ایم زیرا قصه‌ی خوبی نداریم. ما در میانه‌ی قصه‌هاییم. قصه‌ی قدیمی، شرح اینکه جهان چگونه به ‌وجود آمد و ما چگونه در آن جای گرفتیم، دیگر مؤثر نیست. با این وجود ما هنوز قصه‌ی جدیدی نیاموخته‌ایم. (توماس بری)
- آینده معمولاً ترکیبی از کل قصه‌هایی است که می‌توانید آن‌ها را بسازید تا آن را پیش‌بینی کنید. (جوئل گارو)
- اگر چیزی وجود داشته باشد به قدر کفایت از آن داریم، این سیستم‌های باور است. (والتر ترونت اندرسون)

توماس لومباردو را بیشتر بشناسیم:

توماس لومباردو (Thomas Lombardo) نویسنده کتاب تئوری و پارادایم‌های آینده (Theories and paradigms of the future)، کارشناسی فلسفه‌ی علم و دکتری روانشناسی دارد؛ اما امروزه به جهت قلم‌فرسایی و تولیدات نسبتاً مفصل علمی در قلمرو آینده‌پژوهی شهرت جهانی کسب نموده است.

در بخشی از کتاب تئوری و پارادایم‌های آینده: آینده آگاهی و روانشناسی آینده می‌خوانیم:

آینده‌آگاهی بر بنیادی‌ترین فرایندهای روان‌شناختی استوار است؛ آینده‌آگاهی بر پایه‌ی "آگاهی ادراکی" از زمان بنا می‌شود. هرچند تصور غالب این است که آگاهی ادراکی ما هیچ رابطه‌ای با گذشته یا آینده و به ‌طور کلی گذر زمان ندارد، اما حس ما نسبت به زمان عمیقاً در ادراک ما ریشه دارد. آگاهی ادراکی، پایه‌های هشیاری نسبت به زمان گذشته، حال و آینده را پی می‌ریزد. ادراک ما را از گذر زمان، ایستایی و تغییر، تولد و مرگ، الگوها، آهنگ‌ها و گونه‌های تغییر و نیز سمت‌ و سوی تجربی زمان آگاه می‌کند.

جیمز جی. گیبسون، روان‌شناس معروف، معتقد است زمانِ آگاه در سطح ادراک همیشه با رویدادهای عینی سنجیده می‌شود و در چارچوب عظیمی از رویدادهای زمانی مشخص قرار می‌گیرد. ادراک زمان، نسبی است. همان‌طور که ادراک مکان نسبی است و موقعیت و حرکت اشیاء در یک چارچوب فرازمانی معنا پیدا می‌کند، ادراک زمان نیز به چارچوب رویدادهای زمانی بستگی دارد. ما در محیط فیزیکی پیرامون خود رویدادهای زمانی مختلفی مانند حرکت و تغییر در محیط، علت و معلول، تعامل و تضاد و نیز روندهای بازگشتی را درک می‌کنیم.