کتاب سفر در ارض دیوار برلین

کتاب سفر در ارض دیوار برلین شرح سفرنامه‌ی مصطفی آقابیگی به آلمان است که به وسیله‌ی دپارتمان خصوصی و دولتی کشور آلمان برای عده‌ای از جوانان نخبه دانشگاهی ایرانی ترتیب داده شده بود.

اشتیاق جوانان ایرانی برای کار و تحصیل در آلمان موضوعی است غیر قابل انکار، این را از آگهی‌های بسیار زیاد آموزش زبان آلمانی بر روی در و دیوار شهر و یا صف انتظار برای دریافت وقت مصاحبه‌ی ویزای تحصیلی می‌توان فهمید. بنابراین جای تعجب نیست اگر در ذهن شما هم سوالات بسیاری در خصوص ویژگی‌های مثبت و یا منفی شرایط زندگی در آلمان وجود داشته باشد. همچنین برای کسانی که پیشرفت ایران برایشان از اهمیت بالایی برخوردار است ممکن است این پرسش پیش آید که دلیل توسعه‌ی صنعتی و اقتصادی آلمان چیست؟ آیا می‌توان از تجربیات آلمانی‌ها چیزی آموخت؟

مصطفی آقابیگی در سال 1396 این فرصت را پیدا کرد تا مسافرتی به کشور آلمان داشته باشد و به عنوان مهندس میهمان در یک شرکت آلمانی از نزدیک با سبک کار و زندگی در این کشور کمی آشنا شود. او در این سفر فرصت داشت تا به نیمه‌ی کم‌تر دیده‌ شده‌ی آلمان که تا 27 سال پیش تحت عنوان آلمان شرقیِ کشوری که با یک سیستم دولتی انحصارگرا بوده سفر کند و از آخرین بقایا و بازمانده‌های این دوران اطلاعاتی هرچند اندک کسب نماید.

شاید این سفر مانند همان گردشی در زمین است که ما را با گذشته‌‌ی افرادی که پیش از ما بودند آشنا می‌کند؛ پیشینیانی که از ما نیرومند‌تر بوده و آثار بیش‌تری داشتند ولی با در پیش گرفتن مسیر غلط، دستاوردهایشان هیچوقت برایشان سودی نداشته است.

در بخشی از کتاب سفر در ارض دیوار برلین (Reise durch das Land der Berliner Mauer) می‌خوانیم:

من در بهترین دانشگاه‌های فنی ایران در رشته‌ی مهندسی مکانیک تحصیل کرده‌ام و همواره جزء بهترین دانشجویان بودم. هدف من آن زمان و همچنین اکنون این بوده و هست که در فرآیند توسعه‌ی کشورم نقش مهمی ایفا کنم. گرچه همواره در تحصیل خود موفق بودم، اما احساس می‌کردم قابلیت‌هایی که طی دروس دانشگاه به دست می‌آورم برای خدمت به کشورم و همچنین ساختن یک زندگی مناسب برای خودم کافی نیستند. در آن زمان به عنوان یک دانشجوی جوان نمی‌توانستم دلیل این احساس را توضیح دهم. در آن زمان فقط می‌توانستم بپرسم: چرا در جامعه‌ی من این همه مشکلات وجود دارد با وجود این که به نظر می‌رسد ما همه چیزهایی که برای حل مسائلمان لازم است را در اختیار داریم؟

اما پس از چند سال و بر اساس تجربه‌های ارزشمند در چندین شرکت و مرکز علمی، می‌توانم دلیل احساس خود را در یک جمله خلاصه کنم: نیروی کار، منابع طبیعی و حتی دانش سخت‌افزارهایی هستند که بدون یک نرم افزار فرهنگی نمی‌توانند به کار برده شوند.

برای این که منظورم را بهتر توضیح دهم، می‌خواهم به فیلم «Make me a German» اشاره کنم. این فیلم مستندی در خصوص زندگی و کار در آلمان است. در ابتدا گزارشگر برنامه می‌پرسد، چگونه در حالی که انگلیس صنایع خود را از دست داده است، آلمان توانسته به یک رشد اقتصادی خیره کننده دست پیدا کند؟ برای پاسخ به این پرسش، او با خانواده‌اش به نورنبرگ سفر می‌کنند تا در آن‌جا چند هفته‌ای کار و زندگی کنند. او طی تجربه‌های مختلف نشان می‌دهد که راز موفقیت جامعه در یک فرهنگ کار و سبک زندگی مناسب نهفته است، چیزی که انسان باید آن را خودش تجربه کند نه این که در کتاب‌ها بخواند و یا در فیلم‌ها ببیند.