کتاب نگاه اجمالی به حقوق شهروندی

کتاب نگاه اجمالی به حقوق شهروندی نوشته‌ی سیاوش صابری، مجموعه‌ای است کاربردی و مفید که سعی بر این دارد تا با گردآوری مهم‌ترین و کاربردی‌ترین مواد قانون، اصول قانون اساسی و... شما را با موضوعات حقوق فردی و اجتماعی بیش‌تر آشنا کند.

سابقه تاریخی حقوق فردی بسیار است. اگر بخواهید حقوق فردی را بشناسید باید به فطرت و طبیعت انسان‌ها توجه کنید. حتی در دوره‌های تاریخی بسیاری بر این بوده‌اند که یک سلسله حقوقی وجود دارد که سر رشته آن وابسته به فطرت و طبیعت انسان است. این حقوق، قطعا بهتر و والاتر از همه‌ی قواعد و مقرراتی است که بر اساس نیاز زمان و مکان وضع می‌شود. در حال حاضر حقوق فردی تشکیل شده از یک سلسله حقوق شناخته شده و رسمی‌ است که قابلیت شمارش و احصا دارد. حقوقی که در گذر تاریخی خود با اعلامیه‌های حقوقی به طور رسمی شناسایی شده، که از این اعلامیه‌ها می‌توان به منشور حقوق بشر کوروش کبیر پادشاه ابر قدرت ایران عزیز اشاره داشت. این منشور متشکل حقوق فردی هر شخص بود که اعلام می‌کرد هر کس با هر دین و قوم و زبانی که باشد، آزاد است.

زندگی بهتر در اجتماع ابتدا مستلزم دانستن حقوق فردی و اجتماعی خود است که این موضوع برای دانشجویان حقوق و حقوقدانان اهمیت بسیاری دارد. با توجه به اهمیت زیاد این موضوع و با در نظر گرفتن آثار بسیار محدود در رابطه با حقوق فردی و اجتماعی، سیاوش صابری سعی دارد تا در کتاب نگاه اجمالی به حقوق شهروندی (an overview on civil rights)، مجموعه‌ای را فراهم کند که برای یکایک افراد اعم از دانشجویان حقوق، علاقمندان به حقوق، حقوقدانان، وکلاء، قضات، اساتید و حتی عموم مردم به صورت کاربردی مورد استفاده قرار گیرد.

موضوعاتی که در این کتاب مورد نقد و بررسی قرار داده شده شامل حقوق خصوصی و معنوی افراد، وظایف و اختیارات رهبر، نحوه برخورد پلیس و ضابطین در برخورد با شهروندان، جبران خسارت مالی و معنوی در صورت اشتباه قاضی، قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی و... است.

در بخشی از کتاب نگاه اجمالی به حقوق شهروندی می‌خوانیم:

در قانون مدنی نیز موضوع حریم خصوصی مورد غفلت قرار نگرفته و در چندین ماده به آن اشاره شده و حفاظت از آن را تضمین کرده است، اما جای آن در قانون مدنی کاملاً خالی است. اگرچه در گذشته بعنوان یکی از مفاهیم حقوق بشری و یکی از شاخه‌های حقوق اشخاص به آن بی توجهی شده است ولی در حال حاضر جا دارد با الحاقات و اضافاتی در قانون مدنی به طور جدی به حریم خصوصی اشخاص پرداخته شود. حریم خصوصی اشخاص ناشی از مدنیت زندگی اجتماعی می‌باشد و چه عرصه‌ای شایسته تر از قانون مدنی که به آن بپردازد.

طبق ماده 136 قانون مدنی در مبحث املاک چنین آمده است: «حریم مقداری از اراضی اطراف ملک و قنات و نهر و امثال آن است که برای کمال انتفاع از آن ضرورت دارد.» قانون مدنی در این تعریف صرفاً به حریم مادی املاک نظر دارد و توجهی به حریم مکان یا حریم معنوی نداشته است. البته قانون مدنی مبحث حریم املاک را در فصل حق انتفاع نسبت به ملک غیر و در احکام و آثار املاک نسبت به املاک مجاور آورده و در مواد بعدی نیز هر جا که به طریقی نظر به حریم داشته است صرفاً برای تعیین حدود املاک بوده نه حفاظت از حریم اشخاص؛ بنابراین موضوع حریم در قانون مدنی، املاک هستند و اشخاص صرفاً به عنوان صاحبان املاک و برای حفاظت از حریم املاک دارای حقوق می‌باشند.