کتاب دایره زنگی

کتاب دایره زنگی شامل هفت داستان کوتاه به نویسندگی حمیدرضا شاه‌آبادی است که رنگ و بوی جنگ و جبهه دارند. شاید هم بتوان گفت نامه‌ای اداری اما ساده و صمیمی است که خطاب به رئیس اداره‌ نوشته شده تا علت غیبت در محل کارش را به تفضیل در آن شرح دهد.

داستان‌های شاه‌آبادی با وقایع جبهه و جنگ پیوند خورده‌اند و برگرفته از تجربه‌های شخصی او در دوران جنگ و همچنین خاطرات دوستان او هستند. داستان‌های دایره زنگی روایت بسیار ساده‌ای دارند اما در پس این سادگی می‌توان مفاهیمی را یافت که چندان هم ساده نیستند.

در بخشی از متن کتاب دایره زنگی می‌خوانیم:

وقتی صادق، پسر سید محمود، مفقود شد، ما تازه به صرافت او افتادیم. قبل از آن، انگار میان ما نبود. آ نقدر آرام و بی‌صدا بود و آن‌قدر سر به کار خودش داشت که اصلاً به چشم نمی‌آمد. شاید اگر همان وقت‌ها به رفتارش دقت می‌کردیم، جای آنکه فکر کنیم سربه‌زیر و محجوب است، به نظرمان مرموز می‌آمد. همان‌طور که بعضی‌ها بعد از پیدا شدن آن دفترچه گفتند که مرموز بوده. شاید هم نه، شادیِ رفتار سید محمود باعث شد مردم به صادق شک کنند. شاید اگر او گذاشته بود
صدوقیان‌زاده و دیگران آن تابلو را بالای کوچه بکوبند، هیچ اتفاقی نمی‌افتاد. صادق همان صادقی بود که مردم اول درباره‌اش صحبت می‌کردند. نمی‌دانم؛ فهمیدنش سخت است. هزار بار هم که این داستان را بالا و پایین کنم، نمی‌فهمم. قضاوت کردن دربارۀ کسی که با دیگران آمد و رفت نداشت و اهل محله خیلی کم او را می‌دیدند مشکل است.

خود من، که از بچگی با او هم‌بازی بودم، چند سالی بود فقط دورادور می‌دیدمش و خیلی کم پیش می‌آمد با هم سلام و علیک داشته باشیم. یادم می‌آید تابستان آخری، گاهی غروب‌ها که روی مهتابی خانه‌مان می‌رفتم و جزوه‌های کنکورم را ورق می‌زدم، او را می‌دیدم که سرش را پایین انداخته بود و از پیاده‌رو کنار دیوار به طرف خانه‌شان می‌رفت. در پیاده‌روی پهن و خلوت، چنان چسب دیوار راه می‌رفت که شانه‌اش هر چند قدم می‌سایید به سینۀ دیوار و او آرام یله می‌خورد.