کتاب تضمینات ناظر بر حق آزادی متهم: در قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و اعلامیه جهانی حقوق بشر نوشتهی محمدمهدی رازقی، به بررسی هماهنگی آیین دادرسی کیفری اخیر با اصل حقوق بشر و ارائه راه حلی برای ایجاد توازن و هماهنگی بیشتر در این زمینه پرداخته است.
از این اثر به عنوان منبعی مستقل برای وکلا، قضات و حقوقدانان در زمینه حق آزادی متهم در روند دادرسی کیفری میتوان استفاده کرد و برای رفع نواقص موجود در قانون، مورد استفاده قرار داد.
این کتاب حق آزادی متهم و اعلامیه جهانی حقوق بشر را در مراحل مختلف دادرسی مورد بررسی قرار میدهد. محمدمهدی رازقی ابتدا حق آزادی متهم را مفهوم مورد شناسایی قرار داده و سپس سیر تحول این حق را در نظامهای حقوقی ایران آورده است. جلوههای حق آزادی متهم در دادسی کیفری نیز از جمله بخشهای اصلی کتاب است.
مهمترین مرحله دادرسی کشف جرم و تعقیب متهم است زیرا در این مرحله دادرسی پایهریزی میشود و افراد در برابر ضابطان دادگستری قرار میگیرند و گاهی حق آزادی آنها گرفته میشود در مرحله تحقیقات مقدماتی دادرسی حق آزادی متهم با وجود قرارهای تأمینی کیفری جدید و حق داشتن وکیل در جرائم سنگین منجر میشود که حق آزادی متهم تا حد امکان رعایت شود.
در بخشی از کتاب تضمینات ناظر بر حق آزادی متهم میخوانیم:
با تسلط اعراب بر ایران، دولت مرکزی از هم گسیخت و اقتدار پادشاه و سیستم نظام کیفری از بین رفت و فاتحان جهت برقراری نظم، امنیت اجتماعی، گسترش و ترویج عدالت و دین مبین اسلام، احکام کیفری اسلام را به مورد اجرا گذاشتند.
مذهب مقدس اسلام نه تنها برای حقوق جزای ماهوی به تعیین اصول و قواعد پرداخت بلکه در مورد آیین دادرسی کیفری هم مقرراتی وضع نمود، از جمله آنکه در رسیدگی به جرائم از سیستم دادرسی اتهامیه پیروی نمود و به موجب آن طرفین دعوی آزادانه و با حقوق مساوی در محضر قاضی بی طرف حاضر و بیان ادعا میکردند و قاضی نیز پس از شنیدن اظهارات و دلایل و مدافعات برای آنان به صدور رأی مبادرت میکرد. علاوه بر آن برای رعایت کامل بی طرفی، سیستم دلایل قانونی را به وجود آورده بود، یعنی برای اثبات جرم وجود دلایل پیش بینی شده قانونی ضروری بود و مهمترین ادله عبارت از اقرار و گواهی گواهان بود. اقرار هم وقتی مؤثر بود که شخصی بدون تهدید و اکراه به جرم ارتکابی اقرار نماید.»
از تاریخ تسخیر ایران به دست قوای اسلام و تا تدوین قانون اصول محاکمات جزایی 1330 هجری قمری یعنی حدود سیزده قرن اندیشه و تفکر حکومت احکام و دستورات شریعت اسلام در ایران امرى ظاهری بود.
بله

















