کتاب مفت خواران: از دیدگاه کتاب و سنت

محمد صادقی تهرانی در کتاب مفت خواران: از دیدگاه کتاب و سنت، سعی بر این داشته تا نیرنگ‌ها و فریب‌هاى مفت خواران حیله‌گر را به درستی نشان دهد تا شاید دست از اعمال پلید خویش بشویند و راه معرفت و توبه پیش گیرند؛ و دیگران نیز فریب اعمال زشتِ زیبای جلوه داده شده‌ى آنان را نخورند.

در طول تاریخ، انسان‌هاى گوناگونی پا به عرصه‌ى هستی نهاده‌اند. انسان‌هایى با خواست‌ها و آرزوهای گوناگون. انسان‌هایى که تمام تلاش خود را صرف رسیدن به اهداف خویش کردند. با تمام گوناگونى و تفاوتى که اهداف بشر داشته است، لکن گمان اکثر آنان بر این بوده که برحقند و دیگران بر باطل، آرى گروهى به آن‌چه نزد خویش دارند خشنود و راضى هستند و آن‌چه را نزد دیگران مى‌بینند بد مى‌پندارند؛ چرا که مردم دشمن آنند که نمى‌دانند و نمى‌خواهند.

اما خداى متعال که هستى تمام انسان‌ها از آن اوست اینگونه نیست؛ او پاکى و نیکى را دوست دارد و نیرنگ و زشتى را بد مى‌شمارد؛ براى او فرقى نمى‌کند که این بدى و این نیکى در کدام دسته و گروه و حزب قرار دارد. این نفس بدى و نیکى است که براى او اهمیت سلب و ایجاب دارد.

در این میان بسیارى از آدمیان با این که مى‌دانند بدى و نیکى براساس خواست سلبى و ایجابى خدا کدام است، اما خواست خود را بر خواست خدا مقدم کرده و با آن که خداى متعال نحوه‌ى زندگى آنان را مشخص کرده است، ولى آنان خدا را به کلى فراموش کرده و بر مبناى امیال و شهوات خویش در زندگى حکم راننده‌اند.

داستان گروهى از این آدمیان، بسیار شنیدنى است. آن‌ها با این که امیال و هواهاى نفسانى خود را مقدم داشته‌اند، ولى به گونه‌اى وانمود کرده‌اند که گویى خواست آنان همان خواست خداست. آنان به همین مقدار اکتفا نکرده‌اند، بلکه تمام سعى‌شان را به کار بسته‌اند تا به دیگران نیز بقبولانند که این همان چیزى است که خدا از آنان خواسته...

بدى و نیکى انواع و زمینه‌هاى گوناگونى دارد که هر موضوعى از آن بحث جداگانه‌اى مى‌طلبد. یکى از زمینه‌هاى فساد و تباهى بحث چپاول اموال دیگران به طرق مختلف است که در زندگى بشر با روش‌هاى متفاوت و گاه پیچیده انجام مى‌شود. چپاول‌گران اموال مردم در لباس‌هاى گوناگون و راه‌هاى متنوعى مانند قدرت، تزویر، حیله‌گرى، شیادى و راه‌هاى مختلف وارد شده و ثروت‌هایى به دست مى‌آورند که براى به دست آوردن آن‌ها هیچ‌گونه زحمتى نکشیده‌اند یا زحمت اندکشان شرعى و عرفى نبوده است. بر این اساس مقدمه‌ى فقر اجتماعى و ایجاد اختلاف ناموزون طبقاتى را فراهم مى‌سازند.

چه بسا گروهى نیز با جعل و ایجاد انحراف در شریعت، به ثروت‌اندوزى پرداخته‌اند و اسیر زور و زر و زیور و تزویر در دنیا گشته‌اند. این گروه که با این کار خود راه را براى دزدى‌هاى دیگران با توجیه‌هاى شرعى! باز کرده‌اند، و مطمئناً آغازگر بسیارى از فتنه‌ها هستند، و در عقاب همه‌ى کسانى که با نظرات واهى و دروغین اینان دست به جنایت و مفت‌خوارى مى‌زنند شریک هستند.

در بخشی از کتاب مفت‌خواران: از دیدگاه کتاب و سنت می‌خوانیم:

زمین‌خوارى یکى از بزرگ‌ترین ظلم‌هایى است که در طول تاریخ به وسیله‌ى گروهى از مفت‌خواران بر بشریت رفته است. به جرأت مى‌توان گفت زمین‌خوارى مهمترین عامل اختلاف طبقاتى، جمع شدن ظالمانه‌ى ثروت در یک طرف و فقر اکثریت مردم در طرف دیگر است. البته این نکته نیز شایان ذکر است که زمین‌خوارى انواع گوناگونى دارد که همه‌ى آن‌ها بلااستثنا حرام است و عقوبت الهى را در پى‌دارد. در این بخش پرسش‌هاى زیر را برمبناى کتاب و سنت به تفصیل پاسخ خواهیم گفت:

اصولا زمین از آن کیست؟ چه کسى حق تصرف در زمین را دارد؟ چه کسى اولویت برخوردارى از زمین را دارد؟ آیا در صورتى که کسى زمینى را آباد سازد، ملکیت آن زمین هم از او خواهد بود یا خیر؟ آیا اگر کسى بعد از آبادانى زمین، آن را رها کرد و سبب ویرانه شدن و تخریب آن گردید، باز هم حق تصرف و یا حق اولویت در آن زمین را دارد؟

اساساً مال و یا هر چیز دیگرى که نفع بردن از آن در اختیار انسان قرار مى‌گیرد بر دو نوع است: 1. مالى که تمام آن بر اثر تلاش و کوشش به دست آمده است. 2. مالى که بخشى از آن به واسطه‌ى تلاش و کوشش آدمى به دست آمده و بخش دیگر آن همگانى است.

عقلِ عارى از خطا نیز حکم مى‌کند که هر کس استحقاق ملکیت چیزى را دارد که براى آن تلاش کرده و نه مانند زمین در مثالى که گذشت، چرا که او براى ایجاد آن زمین هرگز تلاشى نکرده و اصولا چنین امکانى هم براى او نبوده است. بنابراین او استحقاق ملکیت زمین را دارا نیست.