کتاب تاوان تنهایی

کتاب تاوان تنهایی، جدیدترین مجموعه شعر کلاسیک غلامرضا کافی، شاعر و پژوهشگر حوزه ادبیات انقلاب و دفاع مقدس با درون مایه‌ای آیینی و عمدتا انقلابی است.

غلامرضا کافی که سروده‌های این مجموعه را شعرهای دردمند انقلاب نامیده است، تاکنون آثار زیادی را روانه بازار کتاب کرده که شاخص‌ترین آن «پژوهش‌نامه ادبیات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس» است. به بیان او شعرهای امروز بیشتر بر یکدیگر سایه انداخته و برداشت‌های شبیه به هم از محیط اطراف دارند. از آنجا که شعر اتفاقی است که در زبان می‌افتد و او به عنصر زبان در شعر خیلی اعتقاد دارد این اثر را با زبانی متفاوت نسبت به آثار قبلی سروده‌ است.

کافی در تاوان تنهایی شاعری بی‌تعارف است. زبان برنده و نقد گزنده او به اوضاع رو به زوال اخلاق در اجتماع، شعر او در این حوزه را به تلنگری تلخ مبدل کرده است. غلامرضا کافی که از اساتید دانشگاه شیراز در رشته زبان و ادبیات فارسی است، علاوه بر پژوهش و تدوین آثار تحقیقی و علمی در این حوزه و انتشار منابعی همچون «شناخت ادبیات انقلاب اسلامی»، کارهای ذوقی و هنری در قالب شعر را نیز در کارنامه خود دارد.

اشعار او در این اثر با مضمون انتظار، انقلاب اسلامی، مناسبت‌های آیینی، دفاع مقدس و در قالب‌های کلاسیک چون غزل‌ و مثنوی‌ و موضوعات متنوع سروده شده‌اند. کافی در کتاب تاوان تنهایی به قالب‌های کلاسیک بسنده نکرده و اشعار عمدتاً از نظر زبانی نیز با این دسته از اشعار پیوند دارد؛‌ موضوعی که نشان دهنده اشراف کافی بر ادبیات کلاسیک فارسی دارد. او حتی تلاش دارد تا سنت‌های ادبی گذشته را نیز احیا کند.

در بخشی از کتاب تاوان تنهایی می‌خوانیم:

رفته بودم من از این جسم، از این خاک، فراتر
رفته بودم من از افلاک، از افلاک فراتر
خوانده بودم که بهشت است طربناک، ولیکن
رفته بودم من از آن باغ طربناک فراتر
بود بام ملکوت آینه‌گون، روضه‌طهارت
بودم اما من از آن پاک، از آن پاک، فراتر
مست بودم، نرسیدم به بلندای مقامش
سرو را نیست عجب گر بود از تاک فراتر
قصرهایی‌ست بلور‌آینه آن‌سوتر فطرت
رفته باشی اگر از شِشدر ادراک فراتر
شب میقات که جان پیرهن جسم نمی‌دید
بودم از خیمۀ خورشیدی افلاک فراتر