کتاب کودکان کار، معضلی بین‌المللی

کتاب کودکان کار، معضلی بین‌المللی نوشته محدثه نقی زاده و میلاد میوه یان، به بررسی اقدامات جهانی و ملی در راستای ممنوعیت کار کودک و نقش و مسئولیت دولت‌ها در راستای تحقق این امر می‌پردازد.

کودکان کارگر به کودکانی تلقی می‌شود که به طور پیاپی و مستدام به کار گرفته می‌شوند. کار کودک یک امر آشکار و حتی شاید یک پدیده‌ی در حال پیشرفت در دنیای اکنون است. شاید بتوان گفت کلیه کودکانی که کار می‌کنند با عدول از استاندارد‌های ملی و بین‌المللی و یا نقض آن‌ها مشغول به کار هستند، این مورد یک واقعیت به چشم دیده شده است.

بی‌پولی و نیاز مادی سبب اصلی کار کردن کودکان است. شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی کودکان را به کار کردن وادار می‌کند. این حالت اضطرار و نیاز مادی است که آنان را وامی‌دارد برای رهایی از بی‌پولی و کسب تکه نانی به کار بپردازند. عوامل دیگر نیز در جایگاه خود این عامل اصلی و علت اساسی را بیشتر می‌کند. برای مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

- مهاجرت از شهر به روستا و نداشتن شغل ثابت سرپرست خانواده.
- نامطلب بودن وضع خانوادگی کودک به دلیل نبودن پدر یا بیماری، از کار افتادگی یا مرگ یکی از والدین، و یا موفق نشدن کودک در تحصیل.

واضح است که در مورد کودکان خانواده‌های بی‌پول اکثرا به دلیل فقر خانواده و عدم توانایی تحمل هزینه تحصیل کودکان، اشتغال ایشان به تحصیل سخت است، همچنین بی‌سوادی والدین نیز مشکلاتی در مسیر تحصیل کودک پدید می‌آورد و الگو و سرمشقی نامطلوب برای او است. در کشورهای پیشرفته از لحاظ مالی، بیشتر کودکان در کشاورزی و غالبا در کنار خانواده خارج از ساعات کلاس و در ایام تعطیل تابستان مشغول به کارند. علاوه بر کشاورزی کودکان و نوجوانان در فعالیت‌های بازرگانی به عنوان فروشنده یا توزیع کننده کالا و در کار هتل‌داری و رستوران مخصوصا در زمان تعطیلات و در مکانی که مسافر فراوان است به کار می‌پردازند.

آلبرت توماس نخستین مدیر دفتر بین‌المللی کار معتقد بود وضع نامطلوب کودکان خردسال مشغول به کار در کارهای ریسندگی و غیره و لزوم جلوگیری از آنان بیش از هر عامل دیگری انگیزه اقدامات نخستین و فعالیت‌های مربوط به ایجاد یک سازمان بین‌المللی بود که باعث به تاسیس سازمان بین‌المللی کار گردید.

در بخشی از کتاب کودکان کار، معضلی بین‌المللی می‌خوانید:

سازمان‌های کارفرمایی نماینده و حامی منافع کارفرمایان هستند و به خلق شرایطی که منجر به موفقیت آن‌ها می‌شود کمک می‌کنند. سازمان‌های فوق این کار را با تاثیر بر محیط‌های شغلی و فراهم کردن سرویس‌هایی که عملکرد فردی آن‌ها را ارتقا می‌دهد، انجام می‌دهند. اخیرا تعداد بیشتری از کارفرمایان این واقعیت را پذیرفته‌اند که بهره‌کشی از کودکان غیر قابل تحمل است و هزینه‌های انسانی بلند مدتی برای جامعه‌شان به همراه دارد. بسیاری از کارفرمایان متوجه شده‌اند که وارد شدن کودکان به بازار کار می‌تواند توسعه اجتماعی و اقتصادی یک کشور را محدود و کند سازد چرا که کار کودکان در سنین پایین مانع از شکل گیری نیروی کاری تحصیل کرده و با مهارت و در نهایت مانع از خلق فن‌آوری و تکنولوژی جدید خواهد شد. بنابراین، اقتصاد آن کشور عقب مانده خواهد شد.

سازمان‌های کارفرمایی می‌توانند علاوه بر تشویق دیگر شرکای کلیدی نظیر سازمان‌های کارگری، سازمان‌های غیر دولتی، موسسات آموزشی و رسانه، اعضای خود را تشویق کنند در جهت منع استخدام کودکان گام بردارند. هدف از مشارکت با دولت و سازمان‌های کارگری دستیابی به توافق در خصوص تعیین انواع کار کودکان و شرایط کاری خطرناک برای آن‌ها می‌شود. چنین توافقاتی می‌توانند در قانون گذاری داخلی منعکس گردند. به عنوان مثال، در سال 2006 میلادی هند کار کودکان به عنوان مستخدمین خانگی را در لیست فعالیت‌های خطرناک برای کودکان قرار داد. به علاوه، قانون گذاری و گفتگوی اجتماعی بر اقداماتی تمرکز می‌کنند که در جهت حذف کار کودک می‌توان اتخاذ کرد.