کتاب ایمنی در کتابخانهها تألیف امیررضا اصنافی و مهدی رحمانی، مجموعه مقالههای همایش ملی ایمنی کتابخانهها در سال 1394 است.
درصد بالایی از منابع اطلاعاتی، مصنوع دست بشر است. بشر انواع اطلاعات را روی محملهای مختلفی از دیرباز تاکنون منتشر کرده است و هدف همه آنها، ثبت دانش مکتوب، عیان کردن اطلاعات نهان و انتقال آن به آیندگان بوده است. در طول تاریخ، دغدغه بشر، حراست از این دانش مکتوب بوده است تا اینکه پیدایش کتابخانهها و گسترش آنها، این نگرانی بشر را به حداقل ممکن رساند. اما ایمنی فقط به حفظ و نگهداری از کتابها و مجلات یا پایاننامهها محدود نمیشود. امروزه، قالبهای اطلاعاتی ما فقط در یک ظرف نمیگنجد و فقط نمیتوانیم بر کتاب و مجله تکیه کنیم.
برای سرگرمی، کسب دانش، پژوهش و موارد دیگر به منابع اطلاعاتی گوناگون نیاز داریم. بنابراین یک کتابخانه باید نگاه خود را به منابع اطلاعاتی تغییر دهد. صداهای موجود در طبیعت، بوها، حرکت زمین، پدیدههای گوناگون طبیعی نظیر سیل یا رانش زمین، منابع اطلاعاتی دستساز بشر نیست. بشر از آنها اطلاعات میگیرد و به کار میبندد. اطلاعات به دست آمده از آنها را در قالب محملهای دیگر به جامعه میرساند.
تحول منابع اطلاعاتی الواح گلین، کدکس، طومارهای پاپیروس، چرم، کاغذ، کتاب چاپی، پروانههای ثبت اختراع، خبرنامه، مجلات، بروشور، اعلامیه، روزنامه، میکروفرمها، کتابهای الکترونیکی، انواع ابزارهای الکترونیکی ذخیرهسازی محتوا و ابزارهای ذخیرهسازی ابری تا رایانش ابری، نشان میدهد تا چه میزان بشر بر امنیت اطلاعات خود تاکید داشته است.
افزون بر امنیت اطلاعات، افراد نگران مشکلات ایمنی در ساختمان کتابخانهها نیز بودند. کتابخانهها مانند سایر فضاهای شهری، از مسائل مرتبط با امنیت ساختمانی مستثنی نیستند. به هر حال دو گروه کاربران و کتابداران قرار است از این فضا بهره بگیرند و این فضا باید در بالاترین سقف میزان استاندارد طراحی و عملیاتی شود.
همایش ملی ایمنی در کتابخانهها با تلاش گروه و انجمن علمی دانشجویی علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه شهید بهشتی با پشتیبانی معاونت فرهنگی و اجتماعی برگزار شد. این همایش با هدف ایجاد بستری مناسب جهت تبادل اندیشهها و ایجاد ارتباط بیشتر و فراهم آوردن زمینهای برای ایجاد تعاملات علمی و ارتقاء سطح علمی دانشجویان و پژوهشگران، کتابداران و شرکت کنندگان در حوزه علم اطلاعات و دانششناسی و همچنین مبحث ایمنی در کتابخانهها برنامهریزی شده است.
در بخشی از کتاب ایمنی در کتابخانهها میخوانیم:
خستگی و فشار چشم بیشترین احتمال و شدت خطر، همچنین قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب به مدت طولانی بیشترین شدت خطر و انجام فعالیتهای تکراری مداوم کمترین احتمال و شدت خطر را در دسته ریسک فاکتورهای فیزیولوژیک داشتهاند. در کتابخانههای عمومی به ویژه در سالهای اخیر بخش زیادی از فعالیتهای روزانه به وسیله رایانه انجام میشود. احتمالاً استفاده نامناسب از این ابزار کار، عامل ایجاد خستگی چشمی بوده است. به طور کلی در تمامی محیطهای کاری که به طور مداوم ساعات زیادی را با رایانه و پایانههای تصویری کار میکنند، خستگی بینایی یک خطر شغلی محسوب میشود. پژوهش ضیایی و دیگران (1392) در راستای این نتایج است.
همچنین قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب مانند نشستنهای طولانی و یا خم کردن مداوم سر و گردن رو به جلو، باعث ایجاد اختلالات اسکلتی - عضلانی شده و ریسک بالایی را برای فرد به دنبال دارد. پژوهش چوبینه و دیگران (1390) مؤید این یافته است. رضایی آدریانی و دیگران (1391) نیز وضعیت بدنی و فضای کاری کتابداران تحت مطالعه خود را نامناسب گزارش کردند و این امر را خطری برای آنان دانستند. در رابطه با احتمال و شدت خطر پایین فعالیتهای تکراری در کتابخانه نسبت به سایر ریسکهای فیزیولوژیک شاید بتوان چنین قضاوت کرد که کار تکراری در کتابخانهها موجودیت دارد، اما تداوم آن از نظر کتابداران در حدی نیست که بتواند به ریسک بالایی بیانجامد.
بله





















