کتاب فاضلاب چگونه تصفیه می‌شود؟

کتاب فاضلاب چگونه تصفیه می‌شود؟ نوشته‌ی آیگین امیدی و حامد ناسوتی، عناوینی از جمله تأسیسات تصفیه فاضلاب، ته‌نشینی و شناورسازی و لزوم تصفیه فاضلاب را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد.

وظیفه اصلی بهره‌بردار، حفاظت سلامت مصرف کنندگان آب در پایاب تصفیه‌خانه فاضلاب می‌باشد. یک بهره‌بردار باید تلاش نماید تا هرگونه ماده‌ای را که اثر سوء بر سلامت مصرف کنندگان دارد حذف نماید. بسیاری از مردم فکر می‌کنند که ورود هر مقدار زائدات به مجرای آب آلودگی ایجاد می‌کند. با وجود این، با توجه به سیستم فعلی که در آن از آب برای حمل فرآورده‌های زائد خانگی و صنعتی استفاده می‌شود، جلوگیری از ورود آلودگی به اقیانوس‌ها، رودها و آب‌های زیرزمینی غیرممکن و شاید غیر‌معقولانه باشد.

از تعاریفی که برای آلودگی شده است می‌توان از تغییر کیفیت آب به حدی که مصرف خاص آن را محدود نماید نام برد. دو نوع آلاینده اصلی دیگر وجود دارد که در رده‌بندی فوق قرار نمی‌گیرند: فاضلاب‌هایی که باعث بالا آمدن دمای آب‌های پذیرنده می‌شوند و فاضلاب‌های حاوی مواد رادیواکتیو. آب‌های با دمای بالاتر از حد مجاز ممکن است از برج‌های خنک کننده مورد استفاده در صنعت و نیروگاه‌های تولید برق تخلیه شوند. زائدات رادیو اکتیو معمولا در منشأ کنترل می‌شوند ولی ممکن است از بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و نیروگاه‌های هسته‌ای وارد شوند.

اولین موادی که باعث آلودگی رودخانه‌ها می‌شود فاضلاب خانگی و بهداشتی است که حاوی مقادیر زیادی از زائدات الى می‌باشد. صنایع نیز مقادیر زیادی ماده آلی وارد آب‌ها می‌کنند. صنایع بسته‌بندی سبزیجات و میوه‌ها با کارخانه‌های فرآورده‌های لبنیاتی، مواد غذایی، چرم سازی‌ها، مرغداری‌ها، روغن‌سازی‌ها، کاغذسازی‌ها و بسیاری از صنایع دیگر از این جمله می‌باشند.

دسته دیگر آلاینده‌ها زائدات غیر عالی می‌باشند. فاضلاب خانگی که حاوی مواد غیر‌عالی نیز می‌باشند و همچنین بسیاری از صنایع به علت تخلیه زائدات غیر‌آلی، محتوای غیر‌آلی (معدنی) فاضلاب را افزایش می‌دهند. به عنوان مثال ورود فاضلاب حاوی نمک حاصل از فرایند نرم کردن آب مقدار سدیم و کلرید را در مجاری آبی بالا می‌برد. بعضی از صنایع ممکن است زائدات حاوی موادی چون کرم یا مس که برای حیات آبزیان بسیار سمی هستند را به رودخانه تخلیه کنند. صنایع دیگر (نظیر کارخانه‌های شن‌شویی) نیز مقادیر زیادی شن یا دانه‌های ریز را که در رده مواد غیر‌عالی قرار می‌گیرند به مجاری آبی تخلیه می‌کنند.

در بخشی از کتاب فاضلاب چگونه تصفیه می‌شود می‌خوانیم:

تعریف عمومی ضد‌عفونی عبارتست از نابودی ارگانیزم‌های بیماری‌زا. نابودی همه ارگانیزم‌ها را گندزدایی می‌نامند، در تصفیه خانه‌ها گندزدایی ممکن نیست چون پساب نهایی پس از ضد‌عفونی و بر اثر ناقص بودن انهدام ارگانیزم‌ها همواره تعدادی ارگانیزم زنده در خود دارد. ضد‌عفونی همواره توسط هر فرآیندی که محیطی نامناسب برای ارگانیم‌ها اسیدها، مواد قلیایی، سم‌ها و مواد بسیار دیگری می‌توانند ضد‌عفونی کنند. در تصفیه‌خانه‌ها ضدعفونی بیشتر توسط کلر انجام می‌شود که یک ماده شیمیایی اکسید‌ کننده قوی است.

در بیشتر تصفیه‌خانه‌ها از گاز کلر استفاده می‌شود و در تصفیه‌خانه‌های کوچک از محلول کلر مایع استفاده می‌شود. اما خطرات ناشی از استفاده از گاز کلر مسئولان بعضی از تصفیه‌خانه‌های بزرگ را بر آن داشته است تا از محلول هیپو کلریت به جای کلر استفاده کنند. گاز کلر را از سیلندرهای تحت فشار حاوی کلر مایع گرفته و با آب یا فاضلاب تصفیه شده مخلوط می‌کنند تا محلول کلر قوی تولید شود. محلول هیپوکلریت مایع را می‌توان مستقیما به آب یا فاضلاب افزود. سپس محلول قوی کلر را با پساب زلال ساز دوم مخلوط می‌کنند که البته اختلاط صحیح و کافی در این مورد اهمیت فراوان دارد.