کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ

کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ، تالیف کریستوفر کنورتی، کتابی‌ست در حوزه‌ی تخصصی کارگردانی که در کنار مجموعه‌ی سه جلدی دکوپاژهای مرجع می‌تواند، بخش عمده‌ای از نیازهای فیلم‌سازان را برطرف کند. 

متأسفانه، به جرأت می‌توان گفت در سال‌های گذشته تقریباً کتابی تخصصی‌ در زمینه‌ی کارگردانی فیلم به فارسی منتشر نشده است. هر چه بوده بیش‌تر به مبانی پرداخته است. از این رو فیلم‌سازانی که به دنبال ارتقای دانش حرفه‌ای خود بوده‌اند، به جز مقالات گاه به گاهی در مجلات یا یکی دو کتابی که منتشر شده و به فراموشی رفته است، تقریباً منبعی برای مطالعه نداشته‌اند.

استیون اسپیلبرگ (Steven Spielberg) یک استاد داستان‌گویی تصویری‌ است که چشمان شما را به لحظه‌های شگفتی، غافلگیری و اندوه هدایت می‌کند. کارگردانان اندکی هستند که می‌توانند با فاش کردن اطلاعات دقیق، به شکلی بسیار مؤثر داستان‌گویی کنند و در عین حال صحنه‌های پیچیده‌ای مرکب از شادمانی، تعلیق و هراس بسازند. 

کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ (Shoot Like Spielberg)، به شما نشان می‌دهد چرا بهترین لحظات فیلم‌های او این‌طور خوب عمل می‌کنند و شما چگونه می‌توانید این معلومات را در فیلم‌های خودتان به کار گیرید تا مؤثرتر عمل کنند. 

بالطبع شما نمی‌خواهید کارهای اسپیلبرگ را کپی کنید؛ اما خواهید دید که استفاده از جوهره‌ی تمهیداتی که او به کار برده، شما را فیلم‌ساز توانمندتری خواهد کرد. ممکن است شما تصور کنید چون اسپیلبرگ بودجه‌های کلان در اختیار دارد، تنها در صورتی می‌توان به نتایج مشابه او رسید که اسباب فراوانی در اختیار داشت. زیبایی کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ در این است که نشان می‌دهد اسپیلبرگ یکی از منضبط‌ترین و مبتکرترین فیلم‌سازانی‌ است که می‌تواند صحنه‌هایی مؤثر را با ابزارهایی اندک خلق کند. او با جاگذاری دقیق بازیگر و چند حرکت ساده‌ی دوربین، صحنه‌ای را می‌سازد که گویی با ده دوربین فیلم‌برداری شده است. 

با وجودی که اسپیلبرگ به شکل شگفت‌انگیزی مبتکر است، از چند تمهید مرکزی برای گره زدن فیلم‌هایش به همدیگر استفاده می‌کند که همه‌شان در این کتاب توسط کریستوفر کنورتی (Christopher Kenworthy) شرح داده شده‌اند. اسپیلبرگ فیلم‌های زیادی ساخته است که انتخاب کردن از میانشان برای کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ کار بسیار دشواری بود؛ اما سعی شده صحنه‌هایی در نظر باشد که می‌توانند با بودجه‌های اندک، بدون تصویرسازی رایانه‌ای، سفینه‌های فضایی، موجودات عجیب و غریب یا بدلکاری به دست آیند. با آن‌ که اسپیلبرگ از گران‌ترین اسباب‌بازی‌های هالیوودی استفاده‌ی خوبی برده، بزرگ‌ترین مهارت او توانایی‌اش در نقل داستان است. 

مادامی که شما داستان خودتان را روایت کنید، خطری وجود ندارد که فیلم‌هایتان شبیه فیلم‌های اسپیلبرگ شود. شما می‌توانید شگردهای او را بگیرید و با داستان خودتان متناسب کنید و از این طریق به فیلم‌ساز بهتری تبدیل شوید. فهم این‌ که اسپیلبرگ چطور کار می‌کند، شما را در زمان دکوپاژ کردن به سوی انتخاب‌های خلاقانه‌تر می‌برد. 

مهم‌تر از همه این که شما در کتاب کارگردانی به سبک اسپیلبرگ، خواهید آموخت که برای بعضی از بهترین حرکات دوربین هیچ نیاز نیست دوربین را جا به جا کرد. اسپیلبرگ در یک صحنه بازیگران را با چنان ظرافتی حرکت می‌دهد که خیلی معمولی به نظر می‌رسد. جاگیری دقیق بازیگر و قرار گرفتن‌اش درست سر علامت، زمان می‌برد؛ اما نتیجه به شکل انکار ناپذیری درخشان است. 

کارهای اسپیلبرگ اغلب بسیار احساساتی و کودکانه به حساب آورده می‌شوند. درست است که بسیاری از فیلم‌ها او در بعضی زمینه‌ها ناموفق بوده‌اند، هر نمایی که او گرفته، حاکی از فهم خارق‌العاده‌ای از زبان سینمایی‌ است. او از تضادهای بصری و نمادهای ظریف تصویری استفاده‌ها‌ی پیاپی می‌کند. این استفاده، به توانایی‌های او برد وسیعی می‌دهد؛ وسیع‌تر از آن ویژگی‌هایی که او معمولاً منتسب به آن‌هاست؛ برای مثال، توانایی او در نمایش هراس در جنگ چنان است که تلاش‌ کارگردان‌های دیگر در همین زمینه، به نظرمان ضعیف جلوه می‌کند. 

کارگردانی به سبک اسپیلبرگ به شما نشان می‌دهد که می‌توانید با حرکات ساده‌ی دوربین و میزانسن دقیق، توجه مخاطب را به صحنه جلب کنید و کیفیت فیلم‌تان را ارتقاء دهید. وقتی بدانید اسپیلبرگ چه‌ طور لحظات کشف، ترس و گفت‌ و گوهای ضروری را خلق می‌کند، می‌توانید عناصر کار او را برای روش شخصی خودتان گرته‌برداری کنید.