کتاب نمادشناسی تطبیقی 4: طبیعت و جهان

کتاب نمادشناسی تطبیقی 4: طبیعت و جهان اثر حیدر شجاعی، جلد چهارم از مجموعه شش جلدی نمادشناسی تطبیقی است. این جلد از مجموعه به نمادشناسی طبیعت و جهان از منظر اساطیری، ادیان و عرفان و خواب و رویا پرداخته و نمادهای مرتبط با هر یک از پدیده‌های آمده در کتاب، معرفی شده است.

در بخشی از کتاب نمادشناسی تطبیقی 4: طبیعت و جهان می‌خوانیم:

آتش
پیدایش آتش بین انسان‌ها بزرگ‌ترین هدیۀ آسمانی تعبیر شده است. آتش دارای کیفیّات رنگ و خاصیّت لمس‌پذیری است. رنگ آن درخشان و فروزان است. لمس آن گرم و سوزاننده است و کیفیّت محسوس و خاص آن روشنایی و نور است. کیفیّت خاص این عنصر را حرارت نیز می‌دانند. روشنایی و حرارت از جملۀ کیفیّات طبیعی آتش است. شانکارا میشرا در تفسیر خود آتش را چهارگانه می‌پندارد: آتشی که در آن رنگ و لمس‌پذیری توأماً موجودند و بالاتّفاق ظاهر می‌شوند چون خورشید که هم روشنایی می‌افکند و هم حرارت می‌بخشد. آتشی که در آن رنگ ظاهر است و لمس‌پذیر نیست چون روشنایی حسّ بصری. آتشی که در آن رنگ ظهور یافته ولی حرارت آن قابل لمس نیست چون روشنایی ماه. آتشی که به لمس در می‌آید ولی رنگش دیده نمی‌شود چون آب. در آب گرم آتش لمس می‌شود، ولی رنگ آن ظاهر نیست. اجسام و حواس از جمله‌ی اعراض آتش‌اند.