کتاب هنر رزم

کتاب هنر رزم، شامل دستنوشته‌های مردی است به نام سان تزو که تعالیم هنر رزم خود را به رشته تحریر درآورده است. این تعالیم می‌توانند در حوزه جنگاوری به‌کار برده شوند.

هنر رزم برای کشور اهمیتی حیاتی دارد. مسأله‌ی مرگ و زندگی است. راهی است که یا به امنیت می‌رسد یا به نابودی. پُرسه‌ای است که به هیچ روی نمی‌توان آن را نادیده انگاشت. از این رو است که هنر رزم، در مهار پنج سنجه‌ی ثابت قرار می‌گیرد؛ معیارهایی که باید هنگام تعیین شرایط حاکم در میدان نبرد در نظر گرفته شوند، عبارتند از: اصل هماهنگی، آسمان، زمین، فرمانده و روش و قانون

اصل هماهنگی مردم را به پیروی کامل از فرمانروای‌شان وا می‌دارد؛ طوری که بی‌اعتنا به جان‌شان، از او اطاعت خواهند کرد و در این راه از هیچ خطری پروا ندارند. آسمان نشان دهنده‌ی شب و روز، سرما و گرما، گاه‌ها و فصل‌ها است. زمین دربرگیرنده‌ی فاصله‌های دور و نزدیک، خطر و امنیت، زمین‌های فراخ و گذرگاه‌های باریک و احتمال‌های زندگی و مرگ است. فرمانده نشانه‌ی فضیلت‌هایی چون خردمندی، صداقت، نیک‌اندیشی، شهامت و صلابت است.

با روش و قانون است که آرایش سپاه در بخش‌های فرعی مناسب، رتبه‌بندی درجه‌ی افسران، نگه‌داری از راه‌هایی که سازوبرگ‌ را به ارتش می‌رسانند و هم‌چنین، پایش هزینه‌های ارتش درک می‌شود. هر سرلشگری باید در این پنج مورد خبره باشد: آن کس که این‌ها را بداند پیروز خواهد شد. آن کس که این‌ها را نداند شکست خواهد خورد.

سون تزو (Sun Tzu) درباره تعالیم خود می‌گوید: سرلشگری که به دقت به اندرز من گوش فرا می‌دهد و آن را به کار می‌بندد، پیروز خواهد شد: چنین کسی را در جایگاه فرماندهی نگه دارید! سرلشگری که به دقت به اندرز من گوش فرا نمی‌دهد و آن را به کار نمی‌بندد، از شکست در رنج خواهد بود: چنین کسی را از مقام‌اش برکنار کنید! هنگامی که اندرزهای مرا به کار می‌گیرید، هر پیشامد سودمندی را که فراتر از چهارچوب‌های معمول هستند نیز مغتنم شمارید.

چنان‌چه پیشامد مطلوبی رخ داد، باید طرح‌های خود را تغییر دهید. تمام جنگ‌آوری بر پایه‌ی فریب‌کاری است. بنابراین، هنگام توانایی برای حمله، باید وانمود کنیم ناتوان هستیم؛ هنگام بهره‌گیری از نیروهای‌مان، باید وانمود کنیم بی‌جنب و جوش هستیم؛ هنگامی که نزدیک هستیم، باید کاری کنیم دشمن باور کند بسیار دوریم؛ هنگامی که بسیار دوریم، باید کاری کنیم باور کند نزدیک هستیم.

باتوجه به تعالیم سون تزو، در کتاب هنر رزم (The art of war) باید توجه داشت سرلشگری پیروز نبرد است، که پیش از شروع جنگ، محاسبات بسیاری در معبد خود انجام می‌دهد. سرلشگری بازنده‌ی نبرد است، که پیش از شروع جنگ، محاسبات اندکی انجام می‌دهد. از این رو، محاسبات بسیار به پیروزی و محاسبات اندک به شکست می‌انجامد: محاسبات هر چه بیشتر، بهتر! با توجه به این نکته است که می‌توانم برنده یا بازنده‌ی احتمالی را پیش‌بینی کنم.