کتاب جایگاه تشیع در نظام حکومتی صفویه

تشکیل حکومت صفوی به عنوان نقطه عطف درتاریخ ایران دارای دو پیامد تاثیر گذار در تحولات آتی تاریخ این کشور می‌باشد. از یک طرف تشکیل حکومت متمرکز و مستقل از خلافت سنی و از طرف دیگر شیعی بودن این حکومت دو صفت ممتازه‌ای است که در ابتدای قرن دهم هجری بزرگترین تحول را در ایران بعد از اسلام موجب گردید.

شرایط به قدرت رسیدن صفویه نیز بیانگر استفاده ماهرانه و هنرمندانه بنیان گذاران این سلسله از مزیت محبت اهل بیت (ع) و سرمایه عظیم دلدادگی ملت ایران به مکتب آل محمد (ص) می‌باشد. به صورتی که تعمیم و گسترش این سرمایه معنوی از یک طرف موجب وحدت ملی بیشتر و از طرف دیگر موجب افزایش قدرت نظامی در مقابل رقیب قدرتمندی به نام عثمانی که مرزهای ملی و دینی ایرانیان را تهدید می‌نمود، گردید.

در میان نهضت‌های شیعی ایران، نهضت صفویه به علت موقعیت مذهبی سیاسی خاص خود دارای اهمیت می‌باشد. این نهضت که موفق به ایجاد نوعی تمرکز و وحدت مذهبی شد یکی از بارزترین نمونه‌ها جهت بررسی نقش سیاسی مذهب می‌باشد. حضور علمای مذهبی در دربار و پذیرش مناصب دولتی به تدریج وجهه مذهبی پادشاهان صفوی را افزایش داد به صورتی که ایران به عنوان پرچمدار فقه شیعی و پادشاه نیز به عنوان مروج و حامی آن در برابر حکومت‌های سنی مذهب ظاهر شد.

مهمترین هدف این پژوهش پرداختن به بخش مهمی از تاریخ ایران و تأثیر مکتب تشیع در شکل‌گیری، ساختارها، سیاست‌ها و نهادهای نظام حکومتی صفویه است. تلاش برای بررسی چالش‌های جایگاه تشیع در این دوره از تاریخ ایران از اهداف مهم پژوهش به شمار می‌رود. حکومت صفویه در دوران ایران اسلامی از دیدگاه برخی اندیشمندان مهمترین دوره‌ی زمامداری ایرانیان به شمار می‌رود زیرا از یک سو حکومت ملی، یکپارچه و با مرزهای مشخص احیا می‌گردد و از سوی دیگر ایرانیان با پذیرش مذهب شیعه به طور عمومی و رسمی شدن این مذهب از سوی حکومت صفویه به طور آشکار هویتی نوین پیدا می‌کنند.