کتاب تاریخ عربستان سعودی اثر مضاوی الرشید از نشر جمهوری

جدال بر سر قدرت، مذهب و نفت! کتاب تاریخ عربستان سعودی اثر مضاوی الرشید، تاریخ معاصر یکی از مهم‌ترین کشورهای خاورمیانه و دوران پرتلاطمش در این منطقه را روایت می‌کند؛ داستان شبه‌جزیره‌ی عربستان. نویسنده در این کتاب تاریخی روند شکل‌گیری پادشاهی عربستان و چگونگی تثبیت قدرت آل سعود را مبدا پژوهشش قرار داده است؛ مسیری پر از تحولات کلان اقتصادی، سیاسی و مذهبی.

درباره‌ی کتاب تاریخ عربستان سعودی

مضاوی الرشید در کتاب تاریخ عربستان سعودی شما را به زمان‌هایی نه‌چندان دور می‌برد؛ آن روزهایی که کسی آن شبه‌جزیره‌ی وسیع را کشور صدا نمی‌کرد. ساکنان و صاحبان این منطقه تا اواخر قرن نوزدهم، خاندان‌های محلی و قبیله‌های متعددی بودند. امپراطوری بزرگ عثمانی در ابتدای قرن شانزدهم توانست حجاز و بعدتر احساء را تصرف و قدرت خودش را در غرب آسیا بیشتر کند.

این ماجرا تا اواخر قرن هفدهم ادامه داشت، زمانی که نخستین شورش علیه عثمانی در تاریخ کشور عربستان سعودی رخ داد؛ گروهی از خاندان بنی‌خالد توانست اقداماتی را علیه این امپراطوری بزرگ در منطقه‌ی احساء انجام دهد. پس از آن، جنگ‌ها و شورش‌های متعدد و پراکنده‌ای بعد از حضور شخصیتی مهم به نام ابن سعود شروع می‌شود؛ اتفاقی که به‌زعم پژوهشگر و نویسنده‌ی این کتاب، آغاز ماجرای طولانی تسخیر ریاض و نجد و احساء و جده (از مهم‌ترین بخش‌های عربستان) و به رسمیت شناخته شدن حکومت ابن سعود توسط بریتانیا و آمریکاست.

تاریخ عربستان بوی جنگ و نفت می‌دهد

کتاب تاریخ عربستان سعودی در فصل اول و طی بررسی خاستگاه آل سعود، به حکومت‌های موثر متعددی که در به‌قدرت رسیدن آن نقش داشته‌اند اشاره می‌کند. مضاوی الرشید در فصل دوم به مسیری که در انتها به ظهور دولت مدرن آل سعود منجر می‌شود می‌پردازد. از فتح شهرهایی مثل ریاض و حائل و جنگ‌های داخلی که شاید در لابه‌لای عظمت جنگ جهانی اول گم شده باشند. رفته‌رفته جنگ جای خودش را با سیاست عوض می‌کند و امور داخلی با ثبات بیشتری پیش می‌روند.

فصل سوم کتاب به این فضای باثبات دولت حاکم بر عربستان می‌پردازد و راجع به امتیاز نفت و اولین قرارداد این کشور با یک شرکت آمریکایی اشاره می‌کند. ماجرای پرپیچ و خم آل سعود در عربستان به همین اطلاعات تاریخی ختم نمی‌شود و نویسنده عربستان مدرن را هم به شکل کاملی بررسی می‌کند؛ کشوری که صاحب یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های صادرکننده‌ی نفت جهان (آرامکو) است و یکی از اصلی‌ترین متحدان آمریکا به شمار می‌رود.

شما هم می‌توانید با خرید کتاب تاریخ عربستان سعودی که توسط سارا حسام ترجمه و در مجموعه‌ی کتاب‌های تاریخ و سیاست نشر جمهوری چاپ شده است، سرگذشت این کشور خاورمیانه را مطالعه کنید و از فراز و نشیب‌های اقتصادی و سیاسی این کشور مطلع شوید.

نکوداشت‌های کتاب تاریخ عربستان سعودی

• روایت تاریخی دقیق و باحوصله‌ای از شکل‌گیری و تحول دولت سعودی است که در سراسر کتاب، با تحلیل مداوم موضوعات و روندهای تاریخی نیز همراه می‌شود. (کاربر گودریدز)
• این کتاب روایتی تاریخی و روشن است که دانسته‌هایی را که پیش‌تر از زاویه‌های مختلف درباره‌ی خود عربستان سعودی به دست آورده بودم، در کنار هم قرار می‌دهد و منسجم می‌کند. فصل پایانی کتاب که به روایت‌های رقیب درباره‌ی دولت می‌پردازد، به‌خوبی و باظرافت تنش‌هایی را توضیح می‌دهد که همچنان پابرجا هستند. (کاربر گودریدز)

کتاب تاریخ عربستان سعودی برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید با مسیر شکل‌گیری و به ثبات رسیدن خاندان آل سعود آشنا شوید.
• از خواندن کتاب‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی درباره‌ی کشورهای خاورمیانه لذت می‌برید.
• تاریخ معاصر کشورهای جهان عرب و جهان اسلام برای شما موضوع جذابی است.
• دوست دارید اطلاعات بیشتری راجع به تاریخ معاصر عربستان سعودی به دست آورید.

در بخشی از کتاب تاریخ عربستان سعودی می‌خوانیم

جانشینان فیصل، خالد و فهد، شاهد گسترش مخالفت و اعتراضات جدیدی بودند. پس از شورش اخوان در سال 1972، محاصره‌ی مسجد مکه در سال 1979 اولین اقدام بزرگی بود که مشروعیت گروه حاکم را به چالش می‌کشید. اشغال مسجد تنش بین دولت و مذهب را آشکار ساخت. ابداع روشی جهت انطباق و همسوسازی ثروت هنگفت دولت با ریاضت اسلام وهابی، امری حیاتی بود. مغایرت بین تعصب مذهبی و شکوه سلطنتی، همچنین آسیب‌پذیری خاندان سلطنتی در برابر حملات مقاماتی که وفادارترین حامیانش (تشکیلات مذهبی) بودند، ناظران داخلی و خارجی را که عربستان سعودی را جزء پایدارترین دولت‌های خاورمیانه می‌دانستند، بهت‌زده کرد. جست‌وجوی مداوم دولت سعودی برای یافتن راه‌حل‌هایی جهت انطباق و همسازکردن سنت قدیم با زندگی مدرن با محاصره‌ی مسجد از بین رفت. مهم‌ترین تنش‌های اجتماعی و سیاسی در طول جنگ خلیج فارس در سال 1990 رخ داد (فصل6). دهه‌ی آخر قرن بیستم در یاد و خاطره‌ی گروه حاکم سعودی، به‌عنوان یکی از دوران‌های آشفته و پرتلاطم تا ابد خواهد ماند. مخالفانی که از اعضای رده‌پایین بودند و قبلاً از حامیان آل‌ سعود به شمار می‌آمدند، به‌عبارتی دیگر علما (عالمای دینی) حق حاکمیت، خرد سیاسی، سیاست‌های اقتصادی و روابط با غرب را زیر سؤال بردند. دولت با ارائه‌ی اصلاحات بزرگی که قبلاً وعده داده بود و اما هرگز عملی نشدند، پاسخ آن‌ها را داد. در دولتی که ادعای حکومت بر اساس اصول شریعت (قانون حقوقی اسلامی) را داشت، تحکیم یک گروه مخالف اسلام‌گرا ناظران را شگفت‌زده کرد. فصل 6 منشأ مخالفان اسلام‌گرا را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و تلاش می‌کند تا گفتمان و شعارهای صریح و بی‌پرده‌ی اعضای آن را بررسی کند.

دولت در جست‌وجوی مشروعیت، به‌شدت متکی بر ارائه‌ی تصویری از خود به‌عنوان پاسدار اسلام بود، همچنین از روایت تاریخی که نقش مهمی در مدرن‌سازی کشور داشت، استفاده کرد. فصل آخر به بررسی روایات دولتی می‌پردازد که در تاریخ‌نگار رسمی گنجانده شده است. دولت سعودی سرمایه‌گذاری زیادی را برای شکل‌دادن به تصور تاریخی مردم خود می‌کند. رنسانس کشور، النهضة، تحت حاکمیت سعودی مبنایی برای مشروعیت جدید شده است..