بله
جنگ هرگز به خط مقدم جبهه‌ها ختم نمی‌شود... سپیده شاملو در داستان کتاب انگار گفته بودی لیلی، با کلامی شاعرانه و با بهره‌گیری از شیوه‌ی روایت جریان سیال ذهن، نشان می‌دهد که گاهی زشت‌ترین ترکش‌های جنگ، سال‌ها بعد در خلوت خانه و بر ذهن زنانی فرود می‌آیند که این هیولای مخوف، کسی را از آن‌ها ربوده است. در این رمان اجتماعی و برنده‌ی جایزه هوشنگ گلشیری، با زنی همراه می‌شویم که همسرش را در جنگ از دست داده و حالا که عازم سفر به مشهد است، خاطرات قدیمی را مرور می‌کند.
درباره‌ی کتاب انگار گفته بودی لیلی
سپیده شاملو داستان این کتاب را با جمله‌ای بهت‌آور آغاز می‌کند: «بمب‌ها از آسمان ریختند روی خانه‌ی همسایه. تو از ایوان پرت شدی و مردی.» همین جمله‌ی ساده از همان ابتدای کتاب شما را مجذوب خود کرده و با زنی همراه می‌کند که حتی گذر زمان هم موفق نشده زخم از دست دادن معشوق را در دلش التیام بخشد.
سال‌ها پیش بمب و موشک‌های جنگ، همسر شراره، شخصیت اصلی داستان انگار گفته بودی لیلی را از او گرفت و سبب شد خود به‌تنهایی چالش‌های بزرگ کردن فرزندشان، سیاوش را به دوش بکشد. حالا سیاوش هجده ساله در کنکور قبول شده و به‌عنوان جایزه از مادرش اجازه‌ی سفر می‌خواهد. با درخواست سیاوش، زخم دل شراره سر باز می‌کند و دوباره وحشت از دست دادن عزیزی دیگر، به دلش چنگ می‌زند.
رمان انگار گفته بودی لیلی؛ مواجهه‌ای متفاوت با سوگ
در فصول اولیه‌ی کتاب پیش رو بیشتر با شراره و علی و زندگی مشترک آن‌ها آشنا می‌شویم. سپیده شاملو خاطرات شراره را در قالب جریانی از افکار پریشان، آشفته و با آمیزه‌ای از عشق و صمیمیت‌های ساده‌ی بی‌آلایش به تصویر می‌کشد. از سر زدن‌های علی به آشپزخانه و ناخنک زدن‌هایش به غذا گرفته تا عادتش به سیگار کشیدن روی ایوان و تماشای چشم‌انداز شهر و کوه؛ شراره کمبود حضور او را نه فقط در حین مواجهه با بزرگ‌ترین چالش‌های زندگی، بلکه در کوچک‌ترین جزئیات روزمره‌ی خود احساس می‌کند.
سپس با تولد سیاوش، خاطرات شراره از علی در داستان انگار گفته بودی لیلی رنگ و بویی پدرانه به خود می‌گیرند. قصه گفتن‌های آرام او برای سیاوش، سفر خانوادگی‌شان به شمال کشور، عکاسی علی از طبیعت و غروب، همه‌ی این تصاویر در ذهن شراره مدام جان می‌گیرند و محو می‌شوند تا این که به روزهای پر اضطراب جنگ می‌رسیم و سایه‌ی سیاه و سنگین آن را بر فراز جهان کوچک این زوج می‌بینیم.
تلاقی دو زندگی عاشقانه در یک رمان روانشناختی
در کنار خاطرات زندگی مشترک علی و شراره، سپیده شاملو بخشی از کتاب انگار گفته بودی لیلی را هم از نگاه مستانه، خواهر علی، روایت می‌کند که دوست صمیمی شراره است. مستانه با مردی به نام محمود ازدواج می‌کند که او را به یاد برادرش علی می‌اندازد؛ اما پیوند بین آن‌ها را تمایلات محمود به ملحق شدن به محافل عرفانی تهدید می‌کند.
محمود، مستانه را هم در این جلسات عرفانی با خود همراه می‌کند و با اضافه شدن مادر محمود به فضای خانه، اوضاع زندگی برای مستانه پیچیده‌تر هم می‌شود. او شاهد پرپر شدن شادابی، اختیار و استقلال خود است و روز به روز تحت‌فشار خواسته‌های محمود، بیشتر و بیشتر در قالبی پوچ و توخالی از مستانه‌ی قبلی فرومی‌رود و در نهایت هم به نقطه‌ای می‌رسد که دیگر قابل‌بازگشت نیست.
در نقد کتاب انگار گفته بودی لیلی سپیده شاملو باید گفت که نویسنده، ارتباطی غریب، اما جالب توجه را بین زندگی عاشقانه‌ی علی و شراره و دنیای درهم‌شکسته‌ی محمود و مستانه برقرار می‌کند. او با کلامی شاعرانه و با روایتی جذاب، دو زن متفاوت را خلق می‌کند که هر یک دو وجه کاملاً متضاد از عشق را تجربه می‌کنند؛ برای یکی عشق نوری در دل تاریکی‌های زندگی‌اش است و برای دیگری عشق همچون زالو نیروی حیات را از وجودش بیرون می‌کشد. آخرین تکه‌ی این پازل را هم سیاوش و دوربینش کنار هم قرار می‌دهند و به این ترتیب، داستان این دو خانواده در نسل بعدی تداوم پیدا می‌کند.
جریان سیال ذهن و زنده شدن خاطرات یک عشق
سپیده شاملو از آن دست نویسندگان ادبیات معاصر ایران است که داستان‌های خود را با تحلیل‌های روانشناسانه پیوند می‌زند. او علاوه‌بر انتخاب سبک روایی متفاوتی مانند جریان سیال ذهن، در شخصیت‌پردازی و فضاسازی داستان هم از روانشناسی بهره برده و در نهایت اثری را خلق می‌کند که در ذهن خواننده ماندگار خواهد بود. این کتاب در سال 1379 جایزه و عنوان بهترین رمان اول نویسنده را از بنیاد هوشنگ گلشیری از آن خود کرد.
اگر به رمان‌های روانشناختی علاقه دارید یا به‌دنبال یک داستان عاشقانه‌ی متفاوت می‌گردید، خرید کتاب انگار گفته بودی لیلی نشر مرکز را به شما پیشنهاد می‌کنیم.
کتاب انگار گفته بودی لیلی برای شما مناسب است اگر
- به رمان‌های مدرن و کتاب‌هایی که از جریان سیال ذهن برای روایت داستان استفاده می‌کنند، علاقه دارید.
- به‌دنبال یک داستان عاشقانه‌ی متفاوت هستید که به‌جای روایت خطی، با بهره‌گیری از تک‌گویی‌های درونی و تداعی خاطرات در قالبی متفاوت رابطه‌ی عاشقانه‌ی بین شخصیت‌ها را به تصویر بکشد.
در بخشی از کتاب انگار گفته بودی لیلی می‌خوانیم
دیگر فهمیده‌ام تقدیر یعنى چى. اگر تو آن روز هوس نمى‌کردى کفشهات را واکس بزنى، اگر من آن روز هوس نمى‌کردم برات کتلت درست کنم، اگر آن روز سیاوش زود نمى‌خوابید و تو را مجبور مى‌کرد با هم بازى کنید. اگر مادربزرگ کتابش را براى پدرت به یادگار نگذاشته بود که آن خواب لعنتى را آن طور تعبیر کند... نمى‌دانم، شاید هنوز هم نمى‌دانم. مادر مى‌گفت «قسمتش همین بود».
تقدیر تو را مى‌گفت. از تقدیر مستانه خبر نداشت. خبر نداشت مستانه هر روز محمود را مى‌بیند. خبر نداشت مستانه مى‌رود جلسه فرقه و بین آن آدمهاى عجیب و غریب مى‌نشیند. به حرفهاشان گوش مى‌دهد و با آن‌ها حرف مى‌زند. مستانه رفت جلسه فرقه. بعد از این که بارها با محمود رفته بودند رستوران. بعد از این که بارها با هم رفته بودند پارک و مستانه توى آب استخر پارک تو را تماشا مى‌کرده. «على رو مى‌دیدم، خودِ خودش رو. نمى‌تونستم از جام بلند شم».
انگار نه انگار با محمود مى‌نشسته و دستش را مى‌گذاشته توى دست محمود. مى‌گفت مى‌نشسته و تو را تماشا مى‌کرده. مى‌گفت بار اول که محمود را دیده مى‌خواسته خبر مردن تو را به او بدهد. مى‌بینى انگار اصلاً هیچ‌چیز دیگرى این وسط نبوده جز تو. انگار نه انگار قبل از این که راه بیفتد رفته توى دستشویى و خودش را در آینه نگاه کرده. صورتش را شسته. کرم پودر را مالیده روى صورتش. توى چشمهاش را مداد سیاه کشیده. دور لبهاش را با مداد قهوه‌اى پررنگ کرده. روژ لب کم رنگ قهوه‌اى را کشیده روى لبش. عطر فرانسوى‌اش را درآورده و با انگشت مالیده روى رگ گردن و کف دستش. از آژانس که آمده بیرون، تا برسد به رستوران، چند نفر از سرفه بى‌تاب شدند؟ نمى‌دانم. اینها را مستانه نگفت. ولى من مى‌دانم وقتى آرایش مى‌کرد هر کسى او را مى‌دید، سرفه‌اش مى‌گرفت.
