کتاب عکاسی سیال اثر جف وال؛ نشر گیلگمش

کتاب عکاسی سیال به بررسی آثار و اندیشه‌های جف وال، عکاس صاحب‌نظر می‌پردازد و دیدگاه تحلیلگرانی چون دیوید کمپنی، مایکل فرید و پیتر آزبورن را درباره‌ی او در اختیار خواننده قرار می‌دهد. این اثر چند جستار، مقاله و مصاحبه را در بر می‌گیرد؛ آثاری که امکان نقد و بررسی کارهای جف وال را از زوایای گوناگون فراهم می‌سازند و در کنار آن مفاهیم عمومی عکاسی هنری را نیز تشریح می‌کنند.

درباره‌ی کتاب عکاسی سیال

جف وال (Jeff Wall) عکاس صاحب‌نام کانادایی است که چند جستار و مصاحبه از او در کتاب عکاسی سیال گردآوری شده و همچنین دیدگاه‌های منتقدان و تحلیلگرانی مانند دیوید کمپنی (David Campany)، مایکل فرید (Michael Fried) و پیتر آزبورن (Peter Osborne) نیز درباره‌ی آثار و اندیشه‌های او به شکلی منسجم بیان شده است.

این کتاب دوره‌ای بیست‌ساله از فعالیت جف وال را در بر می‌گیرد و به علاقه‌مندان عکاسی امکان می‌دهد با مسیر فکری، نظریه‌ها و آثار او آشنا شوند و خوانش‌های مختلفی را درباره‌ی این عکاس برجسته دنبال کنند.

این اثر در خلال بررسی اندیشه‌ها و آثار جف وال و دیدگاه‌های دیگر تحلیلگران، موضوعات عمومی‌تری مانند رابطه‌ی عکاسی خبری با عکاسی هنری، مقیاس عکس، جایگاه رسانه در هنر معاصر و نسبت عکس‌های معاصر با آثار هنری پیشین را واکاوی می‌کند. کتاب با طرح این مباحث نظری، بستر مناسبی برای شناخت عمیق‌تر هنر عکاسی فراهم می‌سازد و به مخاطب کمک می‌کند تا آثار هنری جف وال را به شکلی گسترده‌تر و در مواجهه با مناسبات هنر معاصر تحلیل کند.

واکاوی عکس‌های جف وال در شش جستار

کتاب عکاسی سیال نشر گیلگمش در شش فصل منظم ساختاریافته است تا خواننده بتواند اندیشه‌های نظری جف وال را در کنار نقد آثار او دنبال کند. دو جستار ابتدایی، به نوشته‌های خود جف وال اختصاص دارد و دیدگاه او را درباره‌ی عکاسی و شیوه‌ی خلق آثارش توضیح می‌دهد.

وال در جستار اول، پیوند میان عکاسی و هنر مفهومی را بررسی می‌کند و مسیر تبدیل شدن عکاسی مطبوعاتی به هنری مدرن در غرب را توضیح می‌دهد. او در جستار دوم با لحنی شخصی‌تر، از رویارویی خود با تاریخ هنر، نقاشی و سینما می‌گوید و شیوه‌ی تأثیرپذیری‌اش از هنرمندان گذشته را شرح می‌دهد.

در بخش‌های بعدی کتاب، دو مقاله‌ی تحلیلی از منتقدان برجسته می‌خوانیم. دیوید کمپنی در جستار سوم، اثر معروف «تصویر برای زنان» را تحلیل می‌کند و ساختار تصویر و ارتباط آن را با دیگر جریان‌های هنری می‌سنجد. مایکل فرید نیز در فصل چهارم، با بررسی دو اثر کمتر شناخته‌شده از جف وال، تلاش او را برای نمایش امر روزمره و حرکت به سمت هنری ضدتئاتری نشان می‌دهد.

این متن در دو فصل پایانی، گفت‌وگوهای دیوید کمپنی و پیتر آزبورن با جف وال را ارائه می‌دهد تا مخاطب با دغدغه‌ها و لایه‌های فکری این عکاس بیشتر آشنا شود. اگر قصد دارید با آثار و اندیشه‌های جف وال به شکل جدی‌تر آشنا شوید و آن‌ها را از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار دهید، خرید کتاب عکاسی سیال و مطالعه‌ی آن را در اولویت قرار دهید. این اثر را پریسا حکیم‌جوادی گردآوری کرده و به فارسی برگردانده است. کار چاپ و انتشار آن نیز بر عهده‌ی نشر گیلگمش بوده است.

کتاب عکاسی سیال برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی رشته‌ی عکاسی یا از علاقه‌مندان به این رشته هستید.
• عکس‌های جف وال همواره برای شما جالب توجه بوده و می‌خواهید به شکل تخصصی با آثار او و اندیشه‌های پشت این آثار آشنا شوید.
• خواننده‌ی جستارهای هنری هستید.

در بخشی از کتاب عکاسی سیال: جستار، مقاله، مصاحبه می‌خوانیم

یکی از مهم‌ترین تحولات در به‌اصطلاح هنرهای تجسمیِ بیست و پنج سالِ گذشته پدیدار شدن عکس‌هایی با مقیاس بزرگ و در اندازه‌ی تابلو است که، به لطف اندازه‌شان، آویخته شدن بر دیوار گالری به شیوه‌ی تابلوهای نقاشی را می‌طلبند و از جهات دیگر نیز در تمنای آنچه می‌توان آزادانه اهمیت بلاغی یا خطاب‌کننده‌ی ناظرِ نقاشی نامید به سر می‌برند، در عینِ این‌که هم‌زمان هویت مصنوع خود به مثابه‌ی عکس را اعلام می‌دارند. این مطلبی است که از حوزه‌ی مقاله‌ی پیشِ رو فراتر می‌رود.(2) اما نکته‌ای که می‌خواهم بر آن تأکید کنم این است که وال شخصیتی محوری در این تحول بوده و این‌که اِیدریَن واکر مثالی برجسته از چنین کاری است.

توجه به ملاحظات ژانر یکی از شیوه‌های طبقه‌بندی اِیدریَن واکر است. اما مباحثی که این تصویر در آن‌ها مشارکت می‌جوید از مباحث ژانر، به گونه‌ای که هستند، بسی فراتر می‌رود. بخشی مختصر از مصاحبه‌ی وال با مارتین شواندِر را در اینجا می‌آوریم:

شواندر: با اِیدریَن واکر پرتره‌ای از مردی جوان ساختی که با چنان شدتی بر کارش متمرکز است که به نظر می‌رسد به سپهری دیگر از زندگی انتقال یافته است.

وال: اما من فکر نمی‌کنم پرتره بودنِ اِیدریَن واکر لزوماً امری واضح باشد. فکر می‌کنم برای نگریستن به این تصویر، به طور کلی، ترکیبی از شیوه‌های ممکن وجود دارد. یک شیوه این است که اِیدریَن واکر تصویری است از کسی که مشغول حرفه‌ی خود است و هیچ توجهی به تماشاگر یا واکنشی به این واقعیت که تماشاگر دارد مشاهده‌اش می‌کند نشان نمی‌دهد. مایکل فرید، در کتاب جالبش درباره‌ی استغراق و تئاتر‌گونگی در نقاشی سده‌ی هجدهم، از روابط متفاوت میان پیکرهای داخل تصاویر و تماشاگران‌شان سخن می‌گوید. او «وجه استغراقی» را، که نقاشانی چون شاردن نماینده‌ی آن‌اند، شناسایی کرده که در آن پیکرها در جهانِ خود و فعالیت‌های خود غوطه‌ورند و هیچ‌گونه آگاهی از ساخت تصویر و لزوم حضور بیننده نشان نمی‌دهند.